Báo cáo tại phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 2/2026, Bộ Tài chính cho biết, đến hết tháng 2/2026, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã giao chi tiết kế hoạch đầu tư công năm 2026 là 975.500 tỷ đồng, đạt 96,7% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Ngược lại, còn 15 bộ, cơ quan và 15 địa phương chưa phân bổ chi tiết 32.800 tỷ đồng (bao gồm 21.200 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương, 11.600 tỷ đồng vốn ngân sách địa phương). Nguyên nhân chủ yếu là do đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục để phân bổ vốn theo quy định. 

Trong khi đó, theo báo cáo của Bộ Tài chính, giải ngân vốn đầu tư công đến hết tháng 2/2026 đạt 55.740 tỷ đồng, đạt 5,6% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn 10.900 tỷ đồng và tương đương về tỷ lệ so với cùng kỳ năm 2025.

Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công là giải pháp quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Báo cáo của Bộ Tài chính cũng cho thấy, tính đến hết tháng 2/2026, so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, có 6 bộ, cơ quan trung ương và 14 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung cả nước. Ngược lại, còn 29 bộ, cơ quan trung ương và 20 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt dưới bình quân chung cả nước. Trong số này, đáng chú ý, có 25 bộ, cơ quan có tỷ lệ giải ngân dưới 1% và chưa giải ngân.

Tỷ lệ giải ngân này là chưa đạt kỳ vọng. Theo Bộ Tài chính, năm 2026 là năm đầu tiên của giai đoạn trung hạn 2026-2030, ghi nhận lượng vốn đầu tư công lớn nhất từ trước đến nay, khiến áp lực giải ngân vốn đầu tư công gia tăng.

“Trong bối cảnh hiện nay, năm 2026 vẫn sẽ tồn tại một số yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến giải ngân đầu tư công tương tự năm 2025, như: vướng mắc trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng; tình trạng thiếu nguồn cung và khả năng biến động giá cả nguyên vật liệu khi rất nhiều công trình xây dựng lớn cùng đồng loạt triển khai; diễn biến thời tiết thất thường”, Bộ Tài chính nhận định.

Đồng thời, theo Bộ Tài chính, đây cũng là năm chuyển tiếp về thể chế, nhiều văn bản pháp luật mới có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, dẫn tới việc triển khai các cơ chế, chính sách mới có thể phát sinh những khó khăn, vướng mắc nhất định.

Để thúc đẩy phân bổ và giải ngân vốn, đặc biệt là để phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, hướng tới mục tiêu tăng trưởng cả nước trong năm 2026 từ 10% trở lên, Bộ Tài chính cho rằng, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cần nghiêm túc rút kinh nghiệm, khắc phục các tồn tại, hạn chế đã được nhận diện từ quá trình thực hiện các dự án trong năm 2025, áp dụng triển khai các giải pháp đột phá, mạnh mẽ và quyết liệt hơn nữa trong quản lý và sử dụng vốn đầu tư công, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công ngay từ đầu năm 2026, đặc biệt là các dự án quan trọng quốc gia, các công trình trọng điểm và các chương trình mục tiêu quốc gia.

“Phải xác định giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm cần sự tham gia của tất cả các cấp, các ngành; phát huy mạnh mẽ vai trò người đứng đầu các bộ, cơ quan, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện, kịp thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết…”, Bộ Tài chính đề xuất.

Cùng với đó, Bộ Tài chính cũng đề nghị các bộ ngành, địa phương khẩn trương rà soát, điều chỉnh phương án phân bổ chi tiết kế hoạch vốn năm 2026; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tạo sự chủ động đi cùng với các biện pháp kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc triển khai kế hoạch đầu tư công năm 2026, đảm bảo hiệu quả đầu tư.

Để thúc đẩy giải ngân, theo Bộ Tài chính, cũng cần tiếp tục rà soát, tổng hợp, tháo gỡ các vướng mắc trong cơ chế chính sách liên quan đến giải ngân đầu tư công; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, tháo gỡ nút thắt trong công tác giải phóng mặt bằng, đảm bảo mặt bằng sạch khi triển khai thi công dự án, không được để tình trạng dự án chờ mặt bằng…

Cùng với đó, có phương án bảo đảm vật liệu xây dựng đáp ứng đầy đủ, kịp thời nhu cầu của các dự án, đặc biệt là dự án giao thông quan trọng quốc gia, trọng điểm, liên vùng; đẩy nhanh tiến độ triển khai các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm trong lĩnh vực giao thông - vận tải; tháo gỡ vướng mắc trong triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp; tiếp tục phát huy vai trò của các Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ để tăng cường kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ vướng mắc về giải ngân đầu tư công tại các bộ, cơ quan, địa phương, nhất là đối với các bộ, cơ quan, địa phương có mức phân bổ vốn lớn nhưng tốc độ giải ngân chậm…