Nhà máy sản xuất sữa giả của Công ty Rance Pharma

Vừa qua, Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao đã hoàn tất cáo trạng, đề nghị truy tố đối với 29 bị can trong vụ sản xuất, tiêu thụ hàng trăm ngàn lon sữa giả, liên quan tới Công ty Rance Pharma và Hacofood.

Trong số này, Vũ Mạnh Cường, cổ đông chính Công ty Rance Pharma và Hoàng Mạnh Hà, Giám đốc doanh nghiệp này bị truy tố 3 tội danh: “Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Đưa hối lộ”.

Quá trình điều tra, truy tố, Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao nhận thấy còn có sơ hở, thiếu sót trong một số văn bản quy phạm pháp luật, trong công tác quản lý Nhà nước về lĩnh vực kinh doanh, sản xuất, buôn bán hàng hóa. Từ đó đã kiến nghị Chính phủ rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định về an toàn thực phẩm.

Bị can Hồ Sỹ Ý, Phó giám đốc Công ty Rance Pharma bị truy tố tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm”; 18 bị can là lãnh đạo, nhân viên các công ty thuộc hệ sinh thái Rance Pharma bị truy tố tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.

Các bị can Bùi Đình Thị Dinh, cựu Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Hòa Bình (cũ) và cấp dưới là Bùi Thị Trang, cùng bị truy tố tội “Nhận hối lộ”; bị can Phạm Thị Hương, nhân viên Công ty Rance Pharma bị truy tố tội “Đưa hối lộ”.

Ba bị can Phạm Gia Khải, Nguyễn Văn Quân và Nguyễn Văn Hòa bị truy tố tội “Môi giới hối lộ”; còn Bùi Quốc Hưng, cựu Phó trưởng phòng Cảnh sát trật tự xã hội, Công an tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) bị truy tố tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Cắt giảm nguyên liệu đắt tiền 

Theo hồ sơ điều tra, Vũ Mạnh Cường, với vai trò là cổ đông chính và người điều hành thực tế, đã cùng với Hoàng Mạnh Hà thiết lập một hệ thống sản xuất tại nhà máy của Công ty cổ phần Dược quốc tế Rance Pharma (Công ty Rance Pharma) và Công ty cổ phần Dược dinh dưỡng Hacofood Group (Hacofood Group).

Để che giấu các hoạt động phi pháp và tạo ra mạng lưới tiêu thụ rộng khắp, Cường đã thành lập thêm 7 công ty thương mại trong hệ sinh thái, như: Công ty Nasaka Á Châu, Win CT, Safaco, Dược quốc tế, Darifa, Phúc An Khang, Long Khang và giao cho các bị can như Nguyễn Thành Luân, Nguyễn Văn Tú cùng các nhân viên thân tín đứng tên pháp lý.

Trong giai đoạn từ năm 2021 đến tháng 4/2025, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Cường và Hà, các sản phẩm sữa bột đã được sản xuất trái ngược hoàn toàn với hồ sơ công bố chất lượng đã đăng ký tại các cơ quan chức năng.

Vì mục tiêu lợi nhuận, các bị can đã bàn bạc và thống nhất chủ trương thay đổi, cắt giảm các thành phần nguyên liệu quan trọng và đắt tiền trong công thức sữa. Các hoạt chất thiết yếu cho sức khỏe người dùng như bột Whey đã bị thay thế bằng bột kem không sữa (Non Dairy Creamer) rẻ tiền; chất béo MCT (Medium-chain Triglyceride), vốn tốt cho hệ tiêu hóa và trí não, đã bị thay thế bằng hỗn hợp dầu thực vật không rõ chất lượng.

Thậm chí, các vi chất quan trọng thường được quảng cáo rầm rộ trên bao bì như Omega 369, các loại vitamin tổng hợp, axit linoleic và nhiều loại khoáng chất khác cũng bị các bị can chỉ đạo cắt giảm hàm lượng xuống mức tối thiểu hoặc loại bỏ hoàn toàn khỏi quy trình phối trộn.

Với vai trò là Phó giám đốc, bị can Đặng Trung Kiên đã trực tiếp tiếp nhận nhu cầu từ bộ phận kinh doanh, sau đó chỉ đạo sản xuất dựa trên công thức đã bị “rút lõi” để gửi xuống xưởng sản xuất.

Tại nhà máy, là Quản lý sản xuất, Hồ Sỹ Ý biết rõ các công thức này không bảo đảm hàm lượng dinh dưỡng như công bố, vẫn chỉ đạo công nhân thực hiện việc cân chia và phối trộn nguyên liệu theo lệnh của Kiên, Cường và Hà.

Với thủ đoạn này, có tới 426 mẫu sản phẩm thu giữ được giám định đã xác định giá trị dinh dưỡng thực tế thấp hơn 70% so với mức công bố ghi trên nhãn mác. Tổng cộng đã có 187.025 lon sữa giả thuộc 255 nhãn hiệu khác nhau được Nguyễn Thành Luân (Giám đốc Công ty Nasaka Á Châu) và Nguyễn Văn Tú (Giám đốc Công ty Hacofood và Win CT) tiến hành phân phối cho các đại lý trên toàn quốc.

Với tổng giá trị hàng giả tính theo giá bán ra thị trường lên tới hơn 54,3 tỷ đồng, đã giúp nhóm này thu lợi bất chính hơn 39,5 tỷ đồng. Qua đó, Vũ Mạnh Cường chiếm hưởng hơn 28 tỷ đồng; Hoàng Mạnh Hà nhận hơn 11 tỷ đồng.

Để ngoài sổ sách doanh thu 1.062 tỷ đồng 

Để che giấu dòng tiền từ việc bán sữa giả và các sản phẩm thực phẩm chức năng khác, Vũ Mạnh Cường đã chỉ đạo gian lận tài chính có hệ thống trên toàn bộ 9 công ty thuộc quyền chi phối của mình bằng việc thiết lập và duy trì đồng thời hai hệ thống sổ sách kế toán độc lập trên cùng một phần mềm MISA.

Theo đó, một hệ thống sổ sách được dùng để kê khai thuế chính thức, nhưng chỉ ghi nhận một phần rất nhỏ doanh thu; trong khi đó, hệ thống sổ sách thứ hai (thường gọi là sổ ngoài) gồm mọi giao dịch bán hàng không xuất hóa đơn VAT, các khoản thu chi tiền mặt và dòng tiền qua tài khoản cá nhân.

Cường chỉ đạo Nguyễn Thu Thủy (Kế toán trưởng Công ty Rance Pharma và Hacofood) và Nguyễn Thị Mai Hương (Thủ quỹ, kế toán nội bộ, đồng thời là Giám đốc Công ty Long Khang), và cũng là 2 người trực tiếp điều hành các nhân viên kế toán tại 7 công ty thương mại vệ tinh, để hạch toán song song, bảo đảm dòng tiền từ việc bán hàng giả được tách bạch khỏi báo cáo thuế chính thức.

Để tránh bị cơ quan chức năng truy vết qua dòng tiền ngân hàng của công ty, Cường chỉ đạo các bị can sử dụng tài khoản cá nhân của nhân viên hoặc người thân để nhận tiền thanh toán từ khách hàng; thực hiện các đơn hàng bán lẻ, bán cho đại lý trên toàn quốc mà không xuất hóa đơn giá trị gia tăng.

Cơ quan tố tụng xác định, từ năm 2019 đến năm 2024, tổng doanh thu thực tế từ hoạt động bán hàng của 9 công ty trong hệ thống lên tới gần 1.178 tỷ đồng. Tuy nhiên, doanh thu kê khai thuế chỉ gần 116 tỷ đồng, còn lại khoảng 1.062 tỷ đồng bị bỏ ngoài sổ sách, trốn thuế hơn 100 tỷ đồng.

Từ đó, Vũ Mạnh Cường hưởng lợi hơn 19,1 tỷ đồng; Hoàng Mạnh Hà được chia hơn 12,8 tỷ đồng; các bị can khác như Đặng Trung Kiên nhận hơn 1,2 tỷ đồng, Nguyễn Thành Luân nhận hơn 7,6 tỷ đồng và Nguyễn Văn Tú nhận hơn 2,7 tỷ đồng. Thậm chí, các nhân viên giúp sức tích cực như Nguyễn Thu Thủy và Nguyễn Thị Mai Hương cũng được chia lợi nhuận lên đến hàng trăm triệu đồng.

Sự tha hóa của cán bộ quản lý an toàn thực phẩm 

Để thực hiện trót lọt việc sản xuất, tiêu thụ hàng giả, Vũ Mạnh Cường và đồng phạm đã thiết lập một mạng lưới hối lộ tinh vi để hợp thức hóa sai phạm và tìm cách thoát tội khi bị phát hiện.

Theo đó, để 340 hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm và xác nhận nội dung quảng cáo của Công ty Rance Pharma và Hacofood được phê duyệt nhanh chóng mà không cần thẩm định, Vũ Mạnh Cường và Hoàng Mạnh Hà đã chỉ đạo nhân viên là Phạm Thị Hương liên hệ, đặt vấn đề chi tiền ngoài quy định cho cán bộ Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh
Hòa Bình (cũ).

Tại đây, các bị can đã móc nối với Bùi Thị Trang (Chuyên viên Chi cục) để tác động lên Bùi Đình Thị Dinh (cựu Chi cục trưởng). Từ đó, Trang được Dinh chỉ đạo hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ theo hướng hợp thức hóa thủ tục để được phê duyệt nhanh.

Hai bên thỏa thuận chi phí đối với hồ sơ tự công bố, mức chi là 5 triệu đồng/hồ sơ; đối với hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm, mức chi lên tới 7 triệu đồng/hồ sơ.

Kết quả điều tra xác định, từ năm 2022 đến cuối năm 2024, nhóm của Cường đã chi gần 2,8 tỷ đồng để được “tạo điều kiện” trong việc xét duyệt nhanh hồ sơ. Số tiền này, Bùi Thị Trang đã nhận và chuyển lại cho Bùi Đình Thị Dinh hơn 2,17 tỷ đồng, bản thân Trang hưởng lợi bất chính 302 triệu đồng.

Đáng nói, sau khi Công ty Rance Pharma bị Cục Cảnh sát môi trường (C05) Bộ Công an kiểm tra kho hàng và thu giữ nhiều sản phẩm vào cuối năm 2024, Cường và Hà đã tìm đường “chạy án”.

Thông qua sự môi giới của Phạm Gia Khải, nhóm này đã tiếp cận được Nguyễn Văn Quân, thống nhất chi phí “chạy án” là 150.000 USD (tương đương hơn 3,7 tỷ đồng). Quân sau đó đã móc nối với Nguyễn Văn Hòa để đối tượng này liên hệ với Bùi Quốc Hưng (cựu Phó trưởng phòng Cảnh sát trật tự Công an tỉnh Vĩnh Phúc cũ).

Mặc dù không có chức năng, thẩm quyền giải quyết vụ việc song do hám lợi, Hưng vẫn nhận lời giúp đỡ, nhưng không hề có động thái tác động nào mà đã chiếm đoạt số tiền này để chi tiêu cá nhân.