Gỡ vướng trong quản lý UAV

Thảo luận tại phiên họp, các bộ, ngành, địa phương tập trung vào những vướng mắc trong quản lý UAV, nhất là cơ sở pháp lý, thẩm quyền xử lý, đầu tư trang thiết bị và phối hợp giữa các lực lượng chức năng.

Các ý kiến đề nghị tăng cường quản lý UAV và những hoạt động có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn bay như dù lượn, thả diều, chiếu đèn laser. Cùng với đó là yêu cầu kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu UAV, phòng ngừa nguy cơ an ninh từ bên trong ngành hàng không, ứng dụng công nghệ để phát hiện, cảnh báo và xử lý can nhiễu, giả mạo tín hiệu dẫn đường.

Đại diện Bộ Quốc phòng cũng lưu ý sự phát triển của UAV vừa đặt ra thách thức trong quản lý vùng trời, vừa mở ra cơ hội phát triển kinh tế tầm thấp. Vì vậy, cần hoàn thiện quy định pháp luật, nghiên cứu hệ thống quản lý hoạt động bay tầm thấp và tổ chức sử dụng vùng trời hợp lý, bảo đảm an ninh, an toàn nhưng không cản trở các hoạt động kinh tế hợp pháp.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu tại Phiên họp thứ nhất của Ủy ban quốc gia về an ninh hàng không và tạo thuận lợi hàng không - Ảnh: chinhphu.vn

Tại các địa phương có cảng hàng không, công tác quản lý UAV còn gặp khó khăn do địa bàn rộng, hoạt động sử dụng phương tiện ngày càng đa dạng, trong khi năng lực giám sát và điều kiện trang thiết bị còn hạn chế.

Hà Nội kiến nghị được hướng dẫn cơ chế chủ động bố trí kinh phí, mua sắm trang thiết bị phát hiện, xử lý UAV, đồng thời nghiên cứu thí điểm quản lý hoạt động bay tầm thấp. TPHCM đề nghị hoàn thiện quy định về sản xuất, lắp ráp, kinh doanh và sử dụng UAV, xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý.

TP. Hải Phòng đề xuất có hướng dẫn cụ thể về tiêu chuẩn kỹ thuật và thẩm quyền đầu tư trang thiết bị để địa phương chủ động bố trí nguồn lực. Thành phố cũng kiến nghị kết nối hệ thống camera phục vụ quản lý giao thông, an ninh, trật tự với các giải pháp giám sát an ninh hàng không, tránh đầu tư phân tán.

Riêng An Giang đang tập trung nâng cấp hạ tầng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, cải tiến quy trình phục vụ hành khách và chuẩn bị các điều kiện phục vụ APEC 2027. Địa phương kiến nghị tăng cường năng lực phát hiện, ngăn chặn và xử lý UAV xâm nhập trái phép. Trao đổi về nội dung này, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu tỉnh phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và các lực lượng chức năng, chủ động bảo đảm an ninh, an toàn hàng không phục vụ APEC 2027 ngay từ cơ sở.

Phản hồi các kiến nghị, Thượng tướng Phạm Thế Tùng cho biết Bộ Công an đang triển khai các phương án tăng cường năng lực phát hiện, xử lý UAV tại các cảng hàng không. Việc đầu tư trang thiết bị cần được xác định theo phạm vi nhiệm vụ của Bộ Công an và công an địa phương.

Bộ Công an cũng đang nghiên cứu giải pháp đăng ký, định danh UAV gắn với thông tin chủ sở hữu để phục vụ quản lý, xác minh và xử lý vi phạm. Cùng với đó, cần rà soát quy định về khu vực cấm bay, hạn chế bay, đáp ứng yêu cầu quản lý và tạo điều kiện cho những ứng dụng hợp pháp của UAV.

Đối với đề xuất kết nối hệ thống camera, Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý yêu cầu triển khai thống nhất, kết hợp nguồn lực Trung ương và địa phương. Các hệ thống phải có khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu, tránh tình trạng mỗi cơ quan, địa phương đầu tư riêng lẻ, gây lãng phí và khó khăn trong khai thác.

Rõ trách nhiệm, chủ động ứng phó

Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đánh giá cao Bộ Công an, Cơ quan Thường trực Ủy ban, đã chuẩn bị chu đáo nội dung phục vụ phiên họp. Phó Thủ tướng Thường trực ghi nhận những kết quả đạt được trong công tác bảo đảm an ninh hàng không và các ý kiến của bộ, ngành, địa phương.

Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, trước sự phát triển nhanh của hoạt động hàng không và những nguy cơ an ninh mới, các bộ, ngành, địa phương phải phối hợp chặt chẽ, vừa bảo đảm an ninh, an toàn, vừa tạo thuận lợi cho hoạt động hàng không.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu tiếp tục thực hiện nghiêm Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 12/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn, an ninh hàng không. Trước hết, phải tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế, nhất là các quy định về quản lý, đăng ký, sử dụng UAV và các phương tiện bay khác. Trong quá trình điều hành, Phó Thủ tướng Thường trực cũng lưu ý nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan của Luật Phòng không nhân dân để đáp ứng yêu cầu quản lý những loại phương tiện bay mới.

Quang cảnh phiên họp.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu chủ động xây dựng các phương án, kịch bản ứng phó với những nguy cơ có thể phát sinh. Phải xác định rõ ai chỉ huy, lực lượng nào chủ trì, lực lượng nào phối hợp và xử lý ra sao trong từng tình huống, không để bị động, lúng túng khi xảy ra vụ việc.

Về nhiệm vụ cụ thể, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Bộ Công an chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về an ninh hàng không và quản lý UAV. Trong đó, cần nghiên cứu các biện pháp quản lý, đăng ký phương tiện, hoàn thiện quy định xử lý vi phạm và chủ động xây dựng phương án ứng phó với những thủ đoạn, nguy cơ mới.

Bộ Công an phối hợp với Bộ Quốc phòng rà soát khu vực cấm bay, hạn chế bay, nghiên cứu xây dựng bản đồ số phục vụ quản lý và công khai thông tin để người dân, doanh nghiệp biết, chấp hành. Hai Bộ cần tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp phát hiện, ngăn chặn và xử lý UAV xâm nhập trái phép khu vực hoạt động bay, bảo đảm các lực lượng nắm được tình hình, xử lý kịp thời khi xảy ra vụ việc.

Đối với Bộ Xây dựng, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về hoạt động hàng không dân dụng, phối hợp với các lực lượng chức năng và đơn vị khai thác cảng hàng không phát hiện, cảnh báo, xử lý những nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn bay. Công tác phòng ngừa không chỉ tập trung vào UAV mà phải chú ý cả những hoạt động, vật thể và yếu tố khác có thể gây mất an toàn tại khu vực cảng hàng không, sân bay.

Bộ Khoa học và Công nghệ nghiên cứu, đề xuất các tiêu chuẩn và giải pháp công nghệ phục vụ nhận diện, cảnh báo sớm, phát hiện và ngăn chặn UAV xâm nhập khu vực cấm bay, hạn chế bay. Các giải pháp kỹ thuật phải bảo đảm tính đồng bộ, hiệu quả, có khả năng kết nối và dùng chung, tránh đầu tư thiếu thống nhất.

Đối với Bộ Tài chính, Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý việc phối hợp quản lý hoạt động xuất nhập khẩu UAV và các phương tiện bay khác, đồng thời quan tâm vấn đề kinh phí, nguồn lực phục vụ nhiệm vụ bảo đảm an ninh, an toàn hàng không theo quy định.

Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố, nhất là những địa phương có cảng hàng không, đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật về quản lý, sử dụng UAV đến khu dân cư, cơ sở sản xuất, kinh doanh, người dân và du khách. Các địa phương cần chủ động nắm tình hình, tăng cường kiểm tra, quản lý hoạt động sử dụng UAV tại khu vực cấm bay, hạn chế bay. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an, quân đội và các cơ quan liên quan để kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm.

Cùng với nhiệm vụ bảo đảm an ninh, an toàn, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các cơ quan liên quan quan tâm nâng cao hiệu quả khai thác và tạo thuận lợi cho hành khách. Trong quá trình điều hành phiên họp, Phó Thủ tướng Thường trực lưu ý việc tổ chức điều hành bay hợp lý, cải thiện dịch vụ mặt đất, rút ngắn thời gian làm thủ tục, nhận hành lý và nâng cao hiệu quả kết nối giao thông đến các cảng hàng không, nhất là những nơi có lưu lượng hành khách lớn.

Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Công an, Cơ quan Thường trực Ủy ban tiếp thu các ý kiến thảo luận, kiến nghị của bộ, ngành, địa phương để tổng hợp, hoàn thiện và đề xuất nhiệm vụ trong thời gian tới.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đề nghị các bộ, ngành, địa phương "chung sức, đồng lòng bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn hàng không và tạo thuận lợi nhất cho hàng không trong thời gian tới".