Theo Thông tư số 26/2025/TT-BYT của Bộ Y tế, các cơ sở khám chữa bệnh thực hiện kê đơn thuốc bằng hình thức điện tử theo lộ trình, trong đó các bệnh viện phải hoàn thành trước ngày 1/10/2025 và các cơ sở khám chữa bệnh khác trước ngày 1/1/2026.

Quy định này đánh dấu bước chuyển trong hoạt động kê đơn ngoại trú, từ phương thức truyền thống chủ yếu sử dụng giấy sang quản lý thông tin bằng dữ liệu điện tử.

Theo hướng dẫn của cơ quan quản lý, người dân có thể tra cứu thông tin thuốc đã được cấp phép lưu hành thông qua các cổng dịch vụ công chính thức của Bộ Y tế.

Đơn thuốc điện tử được lập, hiển thị, ký số, chia sẻ và lưu trữ bằng phương thức điện tử, có giá trị pháp lý tương đương đơn thuốc giấy khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định. Trên đơn thể hiện thông tin người bệnh, tên thuốc, số lượng, liều dùng, đường dùng, thời điểm sử dụng và những hướng dẫn cần thiết phục vụ quá trình điều trị.

Đối với người dân, tiện ích dễ nhận thấy của đơn thuốc điện tử là khả năng tra cứu thông tin thông qua mã QR và các nền tảng được kết nối. Sau khi thăm khám, người bệnh có thể sử dụng điện thoại để kiểm tra tên thuốc, liều lượng, hướng dẫn sử dụng và những thông tin liên quan đến quá trình điều trị, tùy theo chức năng của hệ thống.

Điều này đặc biệt hữu ích đối với người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính hoặc những trường hợp phải sử dụng nhiều loại thuốc cùng lúc. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tờ đơn giấy có nguy cơ thất lạc, người bệnh có thêm phương thức lưu giữ và tra cứu thông tin khi cần thiết.

Tuy nhiên, các chuyên gia y tế lưu ý việc ứng dụng công nghệ không làm thay đổi nguyên tắc sử dụng thuốc an toàn. Người bệnh vẫn cần kiểm tra kỹ đơn trước khi rời cơ sở khám chữa bệnh, chú ý tên thuốc, số lượng, liều dùng, thời điểm sử dụng và thời gian điều trị. Trường hợp chưa hiểu rõ hướng dẫn, cần trao đổi trực tiếp với bác sỹ hoặc dược sỹ, tránh tự ý thay đổi liều lượng hay kết hợp các loại thuốc không có chỉ định.

Không chỉ đem lại thuận lợi cho người bệnh, kê đơn điện tử còn tạo điều kiện đổi mới hoạt động quản lý dược. Trong phương thức truyền thống, thông tin điều trị thường được chuyển từ bác sỹ sang người bệnh bằng đơn giấy, sau đó người bệnh mang đến nhà thuốc. Khi dữ liệu được số hóa và chia sẻ theo quy định, quá trình này có thể được hỗ trợ bằng các công cụ tra cứu, xác thực và lưu trữ thống nhất.

Khi thông tin giữa cơ sở khám chữa bệnh và nhà thuốc được kết nối sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch trong hoạt động kê đơn, bán thuốc theo đơn và hỗ trợ dược sỹ kiểm tra thông tin trước khi cấp phát thuốc. Đây cũng là cơ sở quan trọng để tăng cường giám sát hoạt động cung ứng thuốc, hạn chế những sai sót có thể xảy ra trong quá trình điều trị.

Trong xu hướng này, sự tham gia của doanh nghiệp bán lẻ dược phẩm có vai trò đáng chú ý, bởi nhà thuốc là một trong những điểm tiếp xúc trực tiếp, thường xuyên giữa người dân với hệ thống chăm sóc sức khỏe.

Thực tế, một số doanh nghiệp dược đã chủ động phát triển những tiện ích số nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ mua thuốc và quản lý thông tin sức khỏe. Điển hình là hệ thống Nhà thuốc FPT Long Châu với hoạt động kết nối dịch vụ nhà thuốc trên ứng dụng định danh điện tử VNeID, góp phần đưa các tiện ích chăm sóc sức khỏe đến gần hơn với người dân.

Thông qua tiện ích được tích hợp, người sử dụng có thể truy cập các dịch vụ nhà thuốc từ VNeID và chuyển sang ứng dụng Long Châu sau khi thực hiện những bước xác nhận cần thiết. Các chức năng như tra cứu thông tin mua thuốc, quản lý đơn hàng và sử dụng dịch vụ mua thuốc trực tuyến góp phần tạo thuận lợi cho người dân, đặc biệt là nhóm người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính hoặc gặp khó khăn trong việc di chuyển.

Điểm đáng chú ý của những mô hình này là khả năng ứng dụng nền tảng số để kết nối nhu cầu chăm sóc sức khỏe với dịch vụ cung ứng thuốc, đồng thời hỗ trợ người dân chủ động hơn trong việc quản lý lịch sử sử dụng dịch vụ.

Tuy nhiên, tiện ích mua thuốc thông qua VNeID cần được phân biệt với việc liên thông toàn bộ đơn thuốc điện tử giữa các cơ sở khám chữa bệnh và hệ thống nhà thuốc. Khả năng tiếp nhận, tra cứu và sử dụng dữ liệu đơn thuốc phụ thuộc vào điều kiện kết nối, phạm vi được phép chia sẻ và yêu cầu bảo mật thông tin sức khỏe của người bệnh.

Bên cạnh đầu tư công nghệ, hệ thống nhà thuốc còn có vai trò trong tư vấn, hướng dẫn người dân sử dụng thuốc đúng chỉ định. Với những bệnh nhân phải điều trị dài hạn, sự hỗ trợ của dược sỹ có thể góp phần nâng cao hiểu biết về cách dùng thuốc, thời điểm sử dụng, điều kiện bảo quản và những lưu ý trong quá trình điều trị.

Tại hệ thống nhà thuốc, việc phát triển các tiện ích số được kết hợp với hoạt động tư vấn của đội ngũ dược sỹ, hướng đến hỗ trợ người dân tiếp cận thông tin về sử dụng thuốc và quản lý sức khỏe. Đây là một hướng phát triển của lĩnh vực bán lẻ dược phẩm, trong đó nhà thuốc không chỉ thực hiện chức năng cung ứng sản phẩm mà còn tham gia hỗ trợ người bệnh tuân thủ điều trị trong phạm vi chuyên môn.

Cùng với triển khai kê đơn điện tử, chính sách mới cũng tạo thêm thuận lợi cho người mắc bệnh mạn tính thông qua việc mở rộng thời gian kê đơn ngoại trú đối với một số bệnh, nhóm bệnh.

Theo Bộ Y tế, danh mục áp dụng gồm 252 bệnh, nhóm bệnh được xem xét kê đơn thuốc ngoại trú trên 30 ngày, với thời gian tối đa 90 ngày khi đáp ứng những điều kiện theo quy định. Một số bệnh thuộc nhóm này gồm tăng huyết áp, đái tháo đường, Parkinson, Alzheimer, viêm gan virus B mạn tính và một số bệnh ung thư.

Đối với ngành y tế, dữ liệu kê đơn điện tử có thể hỗ trợ thống kê, đánh giá thực hành kê đơn, theo dõi xu hướng sử dụng thuốc và nâng cao hiệu quả quản lý trong phạm vi được pháp luật cho phép. Đối với các cơ sở khám chữa bệnh, hệ thống điện tử góp phần chuẩn hóa quy trình chuyên môn, giảm phụ thuộc vào hồ sơ giấy và tạo điều kiện phối hợp giữa các bộ phận.

Trong lĩnh vực bán lẻ dược phẩm, việc đầu tư nền tảng công nghệ, nâng cao năng lực đội ngũ dược sỹ và phát triển những tiện ích chăm sóc sức khỏe là cơ hội để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình chuyển đổi số y tế.

Tuy nhiên, để hình thành hệ sinh thái kết nối thực chất, các cơ sở khám chữa bệnh, nhà thuốc và doanh nghiệp công nghệ cần đáp ứng những yêu cầu về tiêu chuẩn dữ liệu, tính tương thích của hệ thống, xác thực đơn thuốc và bảo vệ thông tin cá nhân.

Thông tin về tình trạng bệnh, thuốc điều trị và lịch sử chăm sóc sức khỏe là dữ liệu nhạy cảm, đòi hỏi cơ chế quản lý chặt chẽ, phân quyền truy cập rõ ràng và chỉ được chia sẻ, sử dụng theo đúng mục đích, phạm vi pháp luật cho phép.

Cùng với đầu tư hạ tầng công nghệ, việc hướng dẫn người dân sử dụng các tiện ích điện tử cũng cần được chú trọng. Người cao tuổi, người ít tiếp cận công nghệ hoặc không sử dụng điện thoại thông minh vẫn cần được hỗ trợ phù hợp để tiếp cận dịch vụ khám chữa bệnh và mua thuốc, tránh phát sinh rào cản trong quá trình chuyển đổi.

Theo hướng dẫn của cơ quan quản lý, người dân có thể tra cứu thông tin thuốc đã được cấp phép lưu hành thông qua các cổng dịch vụ công chính thức của Bộ Y tế. Đây là một trong những biện pháp giúp người mua đối chiếu thông tin sản phẩm, hạn chế nguy cơ lựa chọn thuốc không rõ nguồn gốc hoặc có dấu hiệu giả mạo.

Đối với thuốc hóa dược, vắc-xin và sinh phẩm y tế, người dân có thể truy cập hệ thống tra cứu tại địa chỉ https://dichvucong.dav.gov.vn/congbothuoc/index. Với thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền, thông tin được công bố tại https://ydct-dichvucong.moh.gov.vn/congbothuoc.