Trong bối cảnh phần lớn nhà thầu cơ điện lạnh tại Việt Nam chỉ duy trì thời gian bảo hành ở mức 12 - 24 tháng, câu chuyện trách nhiệm sau bàn giao công trình vẫn là một khoảng trống chưa được giải quyết triệt để.

Ngày 16/4, Công ty cổ phần cơ điện MECO Việt Nam công bố bộ nhận diện thương hiệu mới, đồng thời đưa ra chính sách bảo hành lên đến 5 năm cho các dự án thiết kế và lắp đặt hệ thống HVAC (sưởi ấm, thông gió và điều hòa không khí). Động thái này nhanh chóng thu hút sự chú ý khi trực tiếp chạm đến “điểm nghẽn” của ngành.

Các doanh nghiệp chia sẻ câu chuyện trách nhiệm sau bàn giao công trình và hướng đến phát triển bền vững hiện nay.

Trong thực tế, hệ thống HVAC thường vận hành ổn định trong giai đoạn đầu, nhưng các vấn đề kỹ thuật lại bắt đầu bộc lộ rõ hơn từ năm thứ 2 đến năm thứ 3. Đây cũng là thời điểm nhiều hợp đồng bảo hành đã kết thúc, khiến việc xử lý sự cố trở nên phức tạp khi trách nhiệm giữa các bên không còn rõ ràng. Theo ông Lữ Hoàng Phong, Phó giám đốc MECO Việt Nam, điều khách hàng quan tâm không hẳn là lỗi phát sinh từ đâu, mà là ai sẽ chịu trách nhiệm khi hệ thống gặp sự cố.

Nhìn rộng hơn, câu chuyện vận hành HVAC không chỉ dừng ở yếu tố kỹ thuật hay dịch vụ hậu mãi, mà còn gắn chặt với bài toán môi trường. Hiện nay, phát thải CO2 từ các công trình ngày càng trở thành vấn đề rõ nét, trong đó hệ thống điều hòa không khí chiếm tỷ trọng lớn do tiêu thụ nhiều điện năng. Lượng điện này gián tiếp làm gia tăng hiệu ứng nhà kính, tạo áp lực không nhỏ lên mục tiêu giảm phát thải.

PGS.TS Nguyễn Minh Phú, Phó trưởng khoa Nhiệt lạnh, Trường Đại học Công nghiệp TP.HCM cho rằng, Việt Nam đang từng bước thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải và loại bỏ các chất gây hại tầng ozone. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp trong ngành kỹ thuật buộc phải thay đổi, không chỉ ở công nghệ mà cả cách vận hành hệ thống. 

Theo ông, bài toán hiện nay không còn nằm ở việc lựa chọn thiết bị, mà là làm sao kiểm soát hiệu quả vận hành, tối ưu tiêu thụ năng lượng và từng bước giảm phát thải một cách thực chất. Các giải pháp như sử dụng môi chất lạnh thân thiện hơn, tăng cường năng lượng tái tạo hay thu hồi, tái chế môi chất lạnh sau sử dụng được xem là những hướng đi cần thiết, dù việc triển khai trên thực tế không đơn giản do chi phí và yêu cầu kỹ thuật cao.

Trong bối cảnh đó, việc một doanh nghiệp đưa ra chính sách bảo hành kéo dài đến 5 năm được xem như một cách tiếp cận mới, nhằm “kéo dài trách nhiệm” sang giai đoạn vận hành, nơi rủi ro thực sự bắt đầu xuất hiện.

Ông Phan Hữu Lực, Giám đốc điều hành MECO Việt Nam thừa nhận, đây là bước đi có tính rủi ro về chi phí, nhưng là cần thiết nếu muốn xây dựng niềm tin với khách hàng trong dài hạn. Theo ông, để thực hiện được cam kết này, doanh nghiệp phải chuẩn hóa toàn bộ quy trình từ thiết kế, thi công đến vận hành, đồng thời đầu tư vào đội ngũ kỹ sư có kinh nghiệm và hệ thống quản lý phù hợp.

Song song đó, để đạt được mục tiêu vận hành bền vững, các chuyên gia đồng thuận rằng cần có một sự chuyển dịch tư duy từ “phản ứng” sang “chủ động”. Ông Lữ Hoàng Phong kiến nghị các doanh nghiệp cần chuyển từ trạng thái “bảo hành” thụ động sang “vận hành liên tục”. Thay vì đợi đến khi thiết bị hỏng mới tiến hành sửa chữa, quy trình kiểm tra định kỳ và dự báo rủi ro linh kiện cần được thực hiện nghiêm ngặt để duy trì hiệu suất năng lượng tối ưu.