Thông tin từ Bộ Giáo dục và Đào tạo cho hay, cơ quan này sẽ tổ chức khảo sát năng lực tiếng Anh của đội ngũ giáo viên trên phạm vi cả nước trong tháng 4/2026.

Đây là hoạt động trọng tâm để nhận diện thực trạng kiến thức, phản ánh điểm mạnh, yếu, và từ đó xây dựng các chương trình bồi dưỡng phù hợp, thúc đẩy tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong hệ thống giáo dục theo lộ trình đến năm 2035, tầm nhìn 2045.

Không chỉ giáo viên tiếng Anh, nhiều địa phương đang mở rộng dạy các môn khác bằng tiếng Anh, triển khai chương trình tăng cường, chương trình liên kết, yêu cầu đầu ra ngoại ngữ ở bậc phổ thông ngày càng rõ.

Khảo sát dành cho giáo viên đang dạy tiếng Anh, cũng như những giáo viên dạy các môn khác bằng tiếng Anh, được thiết kế để đánh giá năng lực ở cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, dựa trên các chuẩn quốc tế nhằm phản ánh đúng năng lực sử dụng ngoại ngữ trong môi trường giáo dục hiện đại.

Đợt khảo sát này không nhằm mục đích xếp loại hay so sánh cá nhân từng giáo viên, mà tập trung vào việc xác định “điểm nghẽn” chung của toàn ngành để có các giải pháp bồi dưỡng phù hợp.

Theo kế hoạch triển khai, khảo sát được xây dựng từ tháng 1/2026 và tiến hành chuẩn bị công cụ trong các tháng tiếp theo để sẵn sàng tổ chức trong tháng 4.

Sau khi thu thập dữ liệu, Bộ sẽ tiến hành tổng hợp, phân tích và báo cáo kết quả trong các tháng 5 - 6. Điều này nhằm xác định nhu cầu bồi dưỡng tiếng Anh cho giáo viên, phục vụ mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Hình thức khảo sát trực tuyến được xem là phù hợp với bối cảnh số hóa giáo dục hiện nay. Các đơn vị tham gia khảo sát phải đảm bảo hạ tầng kỹ thuật cho phép nhiều giáo viên tham gia đồng thời, cùng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa cho bốn kỹ năng, bảo đảm tính khách quan và độ tin cậy của kết quả. Bộ nhấn mạnh rằng dữ liệu thu được sẽ phục vụ cho công tác phát triển đội ngũ, chứ không dùng để đánh giá thành tích hay xét thi đua.

Hoạt động này diễn ra trong bối cảnh Chính phủ và ngành giáo dục đẩy mạnh chiến lược nâng cao năng lực ngoại ngữ cho học sinh và giáo viên. Việc khảo sát năng lực tiếng Anh của giáo viên là bước chuẩn bị quan trọng để thực hiện việc đưa tiếng Anh vào vai trò ngoại ngữ thứ hai trong hệ thống giáo dục, theo định hướng chiến lược giáo dục quốc gia.

Thực tế tại một số địa phương trước đó cho thấy nhu cầu cải thiện trình độ tiếng Anh ở giáo viên là rất lớn. Ví dụ, khảo sát ở thành phố lớn từng ghi nhận tỷ lệ không nhỏ giáo viên có trình độ tiếng Anh dưới mức trung cấp, cho thấy cần có các chương trình bồi dưỡng toàn diện, đồng thời nâng chuẩn đào tạo trong các trường sư phạm và chương trình bồi dưỡng liên tục cho giáo viên ngoại ngữ.

Điểm đáng chú ý là khảo sát diễn ra trong bối cảnh việc dạy và học tiếng Anh đang bước vào giai đoạn chuyển động mạnh. Không chỉ giáo viên tiếng Anh, nhiều địa phương đang mở rộng dạy các môn khác bằng tiếng Anh, triển khai chương trình tăng cường, chương trình liên kết, yêu cầu đầu ra ngoại ngữ ở bậc phổ thông ngày càng rõ.

Điều này khiến năng lực tiếng Anh của giáo viên trở thành “nút thắt” then chốt, nếu giáo viên không đủ chuẩn, học sinh khó có cơ hội tiếp cận tiếng Anh như một công cụ sử dụng hằng ngày, thay vì chỉ là môn học để làm bài kiểm tra.

Tuy vậy, áp lực lớn nhất nằm ở tâm lý giáo viên. Khảo sát dù được gọi là “đánh giá thực trạng”, nhưng trong môi trường giáo dục nhiều năm quen với thành tích và thi đua, không ít giáo viên lo ngại kết quả khảo sát sẽ trở thành một dạng “điểm số” mới, kéo theo xếp loại, điều chuyển, hoặc ảnh hưởng đến vị trí việc làm.

Sự lo lắng này không phải vô cớ, bởi trong nhiều đợt rà soát, chuẩn hóa trước đây, một bộ phận giáo viên từng rơi vào trạng thái vừa dạy vừa “chạy chuẩn”, học chứng chỉ, ôn thi để đáp ứng yêu cầu hành chính hơn là nâng năng lực thực chất.

Một vấn đề khác cũng cần được nhìn thẳng là điều kiện bồi dưỡng tiếng Anh của giáo viên chưa đồng đều. Giáo viên ở đô thị có nhiều cơ hội tiếp cận trung tâm, tài nguyên học tập, môi trường giao tiếp, trong khi giáo viên vùng sâu, vùng xa thường thiếu điều kiện học tập, thiếu thiết bị, thiếu thời gian do kiêm nhiệm nhiều công việc.

Nếu khảo sát chỉ dừng ở “đo” mà không có gói hỗ trợ bồi dưỡng đủ mạnh, khoảng cách chất lượng giữa các vùng sẽ càng rõ, và người chịu thiệt cuối cùng vẫn là học sinh.

Đợt khảo sát vì vậy cần được đặt trong một logic chính sách rõ ràng rằng khảo sát để bồi dưỡng, không phải khảo sát để gây áp lực. Điều giáo viên cần không phải một kỳ kiểm tra mang tính “soi lỗi”, mà là một lộ trình nâng năng lực được thiết kế công bằng, khả thi, có hỗ trợ theo nhóm đối tượng, theo vùng miền và theo thực trạng từng địa phương.

Khi dữ liệu được sử dụng đúng mục tiêu, khảo sát mới trở thành công cụ quản trị hiện đại, giúp ngành giáo dục phân bổ nguồn lực bồi dưỡng hiệu quả hơn, thay vì đẩy gánh nặng về phía từng giáo viên.