CTCP Gang thép Thái Nguyên (TISCO, mã TIS) vừa bị Chi cục Thuế khu vực VII ra quyết định xử phạt và truy thu phí bảo vệ môi trường, với số tiền hơn 225,5 tỷ đồng, do kê khai sai loại tài nguyên trong nhiều năm liên tiếp tại mỏ sắt Tiến Bộ.

Cụ thể, trong giai đoạn 2017-2024, chi nhánh này đã kê khai không đúng loại tài nguyên quặng nghèo nguyên khai, dẫn đến xác định sai mức phí bảo vệ môi trường phải nộp tại các tờ khai quyết toán phí. Cụ thể, các tờ khai theo mẫu 02/BVMT và 02/PBVMT nộp theo Thông tư số 156/2013/TT-BTC và Thông tư số 80/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính đều không phản ánh đúng thực tế.

Mỏ sắt Tiến Bộ là nơi Tisco được cấp phép khai thác quặng sắt bằng phương pháp lộ thiên từ năm 2008 và thành lập chi nhánh khai thác từ năm 2013. Do doanh nghiệp vi phạm hành chính nhiều lần, cơ quan thuế xác định có một tình tiết tăng nặng.

Theo quyết định có hiệu lực từ ngày 20/6, công ty bị phạt hành chính 9 triệu đồng, buộc truy nộp gần 151,6 tỷ đồng phí bảo vệ môi trường thiếu vào ngân sách nhà nước, cùng với gần 74 tỷ đồng tiền chậm nộp. Số tiền chậm nộp phí trên được tính đến ngày ban hành quyết định xử phạt, TISCO có trách nhiệm tự tính và nộp số tiền chậm nộp phát sinh đến thời điểm thực nộp số tiền. 

Nhiều năm nay, TISCO gặp khó khăn tài chính kéo dài khi công bố tình hình tài chính và kinh doanh không mấy tích cực. Doanh nghiệp này báo lỗ ròng 3 năm liên tiếp từ 2022-2024 và tiếp tục âm hơn 9 tỷ đồng trong quý đầu năm 2025. Công ty kiểm toán các năm qua đã đưa ra ý kiến kiểm toán ngoại trừ đối với báo cáo tài chính của công ty. Gần nhất, tại Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2024, Tisco tiếp tục nhận ý kiến kiểm toán ngoại trừ, đồng thời được lưu ý nhiều vấn đề đáng quan ngại về khả năng hoạt động liên tục.

Tại thời điểm ngày 31/12/2024, nợ ngắn hạn của doanh nghiệp đã vượt quá tài sản ngắn hạn hơn 3.455 tỷ đồng. Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 khởi công từ năm 2007 nhưng dừng thi công từ năm 2013 đến nay với nhiều khoản vay liên quan đã quá hạn thanh toán.

Những dấu hiệu này cho thấy tồn tại các yếu tố không chắc chắn trọng yếu có thể dẫn đến nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục của công ty. Tuy nhiên, theo kiểm toán viên, báo cáo tài chính vẫn được lập trên cơ sở hoạt động liên tục theo đánh giá và trình bày của Ban Tổng giám đốc.

Các báo cáo tài chính chưa bao gồm giá trị chi phí đầu tư xây dựng cơ bản dở dang do chưa được kiểm toán đầy đủ. Cùng đó, một đơn vị thành viên là Công ty Khoáng sản Thái Trung đã tạm ngừng hoạt động từ năm 2014 và không được hợp nhất số liệu kinh doanh. Đến ngày 31/3/2025, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối của TISCO còn hơn 77 tỷ đồng. Việc bổ sung thêm khoản phí bảo vệ môi trường và phí phạt nộp nhậm có thể tác động mạnh đến chi phí và lợi nhuận của doanh nghiệp này.

Đóng cửa phiên giao dịch ngày 21/7, giá cổ phiếu TIS đóng cửa ở mức 5.500 đồng/cổ phiếu. Quy mô vốn hoá do vậy chỉ nhỉnh hơn 1.011 tỷ đồng. Dù tăng trong phiên, diễn biến của giá cổ phiếu TIS 6 tháng trở lại đây nhìn chung có xu hướng giảm, khi "bốc hơi" hơn 19% so với thời điểm tháng 2/2025.