Văn bản được ban hành trong bối cảnh một số mặt hàng được điều chỉnh khỏi Danh mục sản phẩm, hàng hóa có khả năng gây mất an toàn thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Xây dựng.

Ảnh minh họa.

Trước đó, Bộ Xây dựng ban hành Thông tư 71/2025/TT-BXD, qua đó cắt giảm một số phương tiện khỏi danh mục nêu trên. Tuy nhiên, việc điều chỉnh danh mục không đồng nghĩa với việc nới lỏng quản lý.

Theo quy định hiện hành, xe cơ giới, xe máy chuyên dùng vẫn thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ; khi nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp và tham gia giao thông, các phương tiện này vẫn phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.

Thực tế thời gian qua cho thấy, khi một số mặt hàng được đưa ra khỏi danh mục quản lý chuyên ngành của Bộ Xây dựng, đã xuất hiện cách hiểu khác nhau giữa các cơ quan và doanh nghiệp về chế độ kiểm tra, quản lý. Có trường hợp doanh nghiệp lúng túng trong xác định căn cứ pháp lý áp dụng, dẫn đến nguy cơ ách tắc hồ sơ tại cửa khẩu.

Liên quan nội dung này, ngày 6/2, Cục Đăng kiểm Việt Nam có Công văn số 424/DKVN-PTGTDB trao đổi với cơ quan hải quan về chính sách quản lý đối với các mặt hàng liên quan. Ngày 12/2, Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục ban hành Công văn số 806/BKHCN-ĐTC hướng dẫn áp dụng Quyết định 18/2019/QĐ-TTg đối với máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng.

Đáng chú ý, theo quan điểm của Cục Đăng kiểm Việt Nam, các xe cơ giới, xe máy chuyên dùng nêu trên được xác định là “phương tiện”, không phải “máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ” theo phạm vi điều chỉnh của Quyết định 18/2019/QĐ-TTg.

Việc phân định này có ý nghĩa quan trọng trong thực tiễn. Nếu bị coi là máy móc, thiết bị đã qua sử dụng, hàng hóa sẽ phải đáp ứng điều kiện nhập khẩu riêng theo Quyết định 18. Ngược lại, với tư cách là phương tiện, các sản phẩm tiếp tục chịu sự điều chỉnh của hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên ngành trong lĩnh vực giao thông, đăng kiểm và bảo vệ môi trường.

Như vậy, điều chỉnh danh mục quản lý chuyên ngành của Bộ Xây dựng chỉ thay đổi cách tiếp cận quản lý, không tạo khoảng trống pháp lý. Các phương tiện vẫn phải tuân thủ quy định về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường theo pháp luật chuyên ngành, bảo đảm khi tham gia giao thông không gây rủi ro cho xã hội.

Việc Cục Hải quan kịp thời ban hành hướng dẫn được đánh giá là cần thiết, nhằm bảo đảm thực thi thống nhất trong toàn hệ thống, tránh cách hiểu khác nhau giữa các lực lượng chức năng và doanh nghiệp nhập khẩu.

Trong bối cảnh nhu cầu nhập khẩu xe máy chuyên dùng phục vụ xây dựng, thi công hạ tầng và sản xuất công nghiệp gia tăng, yêu cầu đặt ra là vừa cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi thương mại, vừa giữ vững kỷ cương quản lý nhà nước.

Về dài hạn, việc rà soát, điều chỉnh danh mục quản lý chuyên ngành cần tiếp tục được thực hiện đồng bộ giữa các bộ, ngành, bảo đảm tính minh bạch, nhất quán của hệ thống pháp luật.

Chỉ khi ranh giới quản lý được xác định rõ ràng và thống nhất trong thực thi, môi trường kinh doanh mới thực sự ổn định, có khả năng dự báo, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp chủ động trong kế hoạch đầu tư và sản xuất.