Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga trình bày báo cáo - Ảnh Đức Thanh.

Kết quả giám sát việc giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri gửi đến Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, là nội dung được báo cáo trong phiên khai mạc Kỳ họp thứ hai của Quốc hội, sáng 17/10.

854/855 kiến nghị được giải quyết, trả lời

Báo cáo tóm tắt nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga cho biết, thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri của đại biểu Quốc hội, 855 kiến nghị được tổng hợp chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Đến nay, 854 kiến nghị được giải quyết, trả lời, đạt 99,9%.

Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội đã tiếp nhận, nghiên cứu và trả lời 20/20 kiến nghị.

“Tiếp thu kiến nghị của cử tri, Quốc hội không ngừng đổi mới phương thức hoạt động, đặt lợi ích của cử tri và Nhân dân lên hàng đầu khi thực hiện hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước. Đặc biệt, trong công tác lập pháp, Quốc hội đã thể hiện rõ tinh thần đổi mới, hành động quyết liệt để tháo gỡ những “điểm nghẽn”, vừa bảo đảm tính căn cơ, lâu dài, vừa kịp thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Đến nay, theo đánh giá của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, “điểm nghẽn về thể chế cơ bản đã được tháo gỡ”. Đây là kết quả quan trọng được cử tri và Nhân dân ghi nhận và đánh giá cao”, bà Nga nhấn mạnh.

Bà Nga cũng cho biết, Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương đã tiếp nhận, nghiên cứu giải quyết và trả lời 772/773 kiến nghị.

Tiếp thu, giải quyết, trả lời kiến nghị của cử tri là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Chính phủ, các bộ, ngành đặc biệt quan tâm thực hiện, có nhiều đổi mới nhằm xử lý kịp thời, góp phần tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn, đáp ứng yêu cầu, nguyện vọng chính đáng của cử tri.

Một số kiến nghị cụ thể của cử tri đã được Bộ, ngành nghiên cứu, đưa ra giải pháp thiết thực để giải quyết hoặc giải đáp đầy đủ những vấn đề cử tri quan tâm, được đánh giá cao như trả lời của Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Văn hóa, Thể thao và du lịch, Bộ Y tế…,  bà Nga nêu rõ.

Xác định rõ trách nhiệm để xảy ra tình trạng thiếu sách giáo khoa

Bên cạnh kết quả tích cực, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát cũng báo cáo Quốc hội một số hạn chế cụ thể.

Như, cử tri tỉnh Tây Ninh kiến nghị xem xét cơ chế đặc thù, cho phép gia hạn Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xăng dầu đối với cửa hàng bán lẻ từ 1 đến 2 năm, tạo điều kiện để doanh nghiệp có thêm thời gian hoàn thiện hồ sơ đất đai theo quy định mới của Luật Đất đai năm 2024, duy trì hoạt động kinh doanh ổn định và hạn chế nguy cơ gián đoạn nguồn cung xăng dầu tại địa phương.

Trả lời cử tri của Bộ Công Thương chủ yếu mới dừng ở việc viện dẫn pháp luật hiện hành chưa có quy định về thủ tục gia hạn Giấy chứng nhận nhưng chưa làm rõ vướng mắc và nguyên nhân; chưa đánh giá đầy đủ số lượng cửa hàng bị ảnh hưởng; phạm vi tại một hay nhiều địa phương; tác động đến hoạt động kinh doanh và khả năng bảo đảm nguồn cung xăng dầu.

Bộ cũng chưa đánh giá khả năng đơn giản hóa thủ tục cấp Giấy chứng nhận đối với các cửa hàng đã hoạt động ổn định, không thay đổi địa điểm, hiện trạng xây dựng và vẫn bảo đảm các điều kiện về kỹ thuật, an toàn, phòng cháy, chữa cháy, môi trường nhưng còn vướng thủ tục đất đai.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Bộ Công Thương rà soát, tổng hợp tình hình các cửa hàng bán lẻ xăng dầu gặp khó khăn trong việc hoàn thiện hồ sơ đất đai khi Giấy chứng nhận hết thời hạn; làm rõ nguyên nhân, phạm vi, mức độ ảnh hưởng và khả năng phát sinh trên diện rộng. Trên cơ sở đó, chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan nghiên cứu có giải pháp xử lý phù hợp; đồng thời rà soát, đơn giản hóa thủ tục cấp Giấy chứng nhận, hướng dẫn áp dụng thống nhất giữa các địa phương.

Một số kiến nghị của cử tri chưa được giải quyết kịp thời do công tác phối hợp giữa các bộ, ngành hoặc giữa bộ, ngành với địa phương chưa thật sự chặt chẽ, cũng là kiến nghị được bà Nga đề cập.

Cử tri thành phố Hồ Chí Minh kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo có các giải pháp để bảo đảm việc cung ứng kịp thời, tránh tình trạng thiếu sách giáo khoa trong năm học 2026 - 2027.

Qua giám sát cho thấy, mặc dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các đơn vị liên quan phối hợp với đơn vị xuất bản, phát hành để cung ứng sách giáo khoa kịp thời, đầy đủ, không để học sinh thiếu sách khi bước vào năm học mới. Tuy nhiên, sau khai giảng năm học 2026 - 2027, năm học đầu tiên triển khai một bộ sách giáo khoa thống nhất theo tinh thần Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, tình trạng thiếu sách giáo khoa vẫn xảy ra tại nhiều địa phương.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiêm túc rút kinh nghiệm; xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc để xảy ra tình trạng thiếu sách giáo khoa và công khai kết quả để cử tri theo dõi, giám sát. Đồng thời, khẩn trương triển khai các giải pháp cung ứng đủ số sách giáo khoa còn thiếu; không để tái diễn tình trạng thiếu sách giáo khoa trong các năm học tiếp theo.

Làm rõ thời điểm áp dụng biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt 5 bậc

Kết quả giám sát còn cho thấy một số nội dung trả lời kiến nghị của cử tri còn chưa đầy đủ, thiếu thống nhất đối với những vấn đề được nhiều địa phương cùng quan tâm.

Cụ thể, cử tri nhiều địa phương quan tâm phản ánh các vấn đề về giá điện sinh hoạt, định mức sử dụng điện, tính minh bạch trong cơ cấu giá điện và tác động của giá điện đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo, công nhân, người lao động có thu nhập thấp; đồng thời đề nghị sớm áp dụng biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt mới theo Quyết định số 14 của Thủ tướng.

Bộ Công Thương đã trả lời về nguyên tắc áp dụng thống nhất giá bán lẻ điện giữa khu vực đã nối lưới và chưa nối lưới điện quốc gia; đồng thời thông tin về việc điều chỉnh biểu giá điện sinh hoạt từ 6 bậc xuống 5 bậc, nâng bậc 1 lên 100 kWh và điều chỉnh khoảng cách giữa các bậc theo Quyết định số 14.

Tuy nhiên, nội dung trả lời vẫn chưa làm rõ tác động thực tế của biểu giá mới đối với các nhóm hộ sử dụng điện khác nhau, nhất là nhóm thu nhập thấp, đồng thời chưa nêu cụ thể thời điểm được áp dụng. Đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến chi phí sinh hoạt hằng ngày của người dân và được cử tri nhiều địa phương cùng quan tâm. Vì vậy, việc trả lời theo hướng khái quát “sẽ tiếp tục nghiên cứu” là chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu giải trình đối với cử tri, bà Nga nêu rõ.

Đáng lưu ý, Quyết định số 14 đã được ban hành từ ngày 29/5/2025, quy định cơ cấu giá bán lẻ điện sinh hoạt gồm 5 bậc, tuy nhiên, sau hơn 1 năm kể từ ngày ban hành, cơ cấu biểu giá này vẫn chưa được áp dụng trên thực tế, bà Nga nhấn mạnh.

Chủ nhiệm Nga dẫn báo cáo của Bộ Công Thương, Thủ tướng đã giao Bộ xây dựng dự thảo Quyết định sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định số 14 theo thủ tục rút gọn để áp dụng ngay cơ cấu giá bán lẻ điện mới, thay vì chờ đến lần điều chỉnh giá bán lẻ điện kế tiếp. Hiện Bộ đang khẩn trương xây dựng văn bản và dự kiến trình Thủ tướng Chính phủ ban hành ngay trong tháng 10/2026.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Bộ Công Thương khẩn trương xây dựng, trình Thủ tướng ban hành Quyết định sửa đổi, bổ sung Quyết định số 14 theo đúng chủ trương đã được chấp thuận; làm rõ thời điểm áp dụng biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt 5 bậc để người dân sớm được thụ hưởng chính sách mới.

Đồng thời, tiếp tục rà soát, đánh giá tác động của cơ cấu biểu giá điện sinh hoạt đối với các nhóm hộ sử dụng điện, nhất là nhóm thu nhập thấp; tăng cường công khai, minh bạch thông tin về cơ sở xây dựng biểu giá, nguyên tắc điều chỉnh và lộ trình thực hiện.