Từ trải nghiệm vận hành thực tế đến yêu cầu nâng tầm quản trị Metro

Chiều 9/5, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội Trần Đức Thắng đã đi kiểm tra thực địa công tác quản lý vận hành, khai thác, thẻ vé liên thông tuyến đường sắt đô thị số 3.1 đoạn trên cao Nhổn - Cầu Giấy; công tác tổ chức thi công tại ga ngầm S12 thuộc Dự án Tuyến đường sắt đô thị thí điểm TP. Hà Nội, đoạn Nhổn - Ga Hà Nội.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cùng các lãnh đạo TP, Sở ngành liên quan tại buổi kiểm tra thực địa công tác quản lý vận hành, khai thác, thẻ vé liên thông tuyến đường sắt đô thị số 3.1 đoạn trên cao (Nhổn - Cầu Giấy). Ảnh: Lê Hải

Tham gia đoàn kiểm tra có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Trọng Đông; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng; Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Hoàn Kiếm Vũ Đăng Định cùng đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành và địa phương liên quan.

Điểm kiểm tra đầu tiên của đoàn công tác là công tác vận hành, khai thác tuyến Metro số 3.1 đoạn trên cao từ Nhổn đến Cầu Giấy. Tại đây, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng cùng đoàn công tác đã trực tiếp trải nghiệm hệ thống kiểm soát vé điện tử ứng dụng định danh, xác thực điện tử và nhận diện sinh trắc học, đồng thời tìm hiểu các dịch vụ đường sắt đô thị đang triển khai trên tuyến.

Theo báo cáo của Công ty TNHH Một thành viên Đường sắt Hà Nội, hiện đơn vị đang quản lý, vận hành 2 tuyến đường sắt đô thị của TP. Hà Nội gồm tuyến 2A Cát Linh - Hà Đông và tuyến đường sắt đô thị số 3, đoạn Nhổn - Ga Hà Nội.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cùng Đoàn công tác TP trải nghiệm hệ thống kiểm soát vé điện tử tuyến đường sắt đô thị số 3.1 đoạn trên cao (Nhổn - Cầu Giấy). Ảnh: Lê Hải

Trong đó, tuyến 2A Cát Linh - Hà Đông chính thức vận hành thương mại từ ngày 6/11/2021 với chiều dài 13,1 km, toàn bộ đi trên cao. Tuyến được khai thác với 13 đoàn tàu, sức chứa tối đa 960 người mỗi đoàn tàu. Khu Depot Phú Lương rộng hơn 19,7 ha gồm 16 công trình, vừa là nơi tập kết các đoàn tàu, vừa là trung tâm điều độ vận hành OCC, đồng thời phục vụ công tác bảo trì, bảo dưỡng phương tiện, hạ tầng kỹ thuật và làm việc của các đơn vị vận hành.

Đối với tuyến đường sắt đô thị thí điểm số 3 đoạn Nhổn - Ga Hà Nội, toàn tuyến dài 12,5 km với 8 ga trên cao và 4 ga ngầm. Đoạn trên cao dài 8,5 km từ Nhổn đến Cầu Giấy đã chính thức vận hành thương mại từ ngày 8/8/2024. Tuyến hiện sử dụng 10 đoàn tàu, sức chứa tối đa 946 người mỗi đoàn. Khu Depot Nhổn rộng hơn 16,7 ha giữ vai trò điểm đỗ tàu, sửa chữa, bảo dưỡng, trung tâm điều hành, cập nhật công nghệ và khu làm việc cho đội ngũ nhân sự vận hành, bảo trì.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng báo cáo Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng về Dự án Tuyến đường sắt đô thị thí điểm đoạn Nhổn - Ga Hà Nội. Ảnh: Lê Hải

Các số liệu vận hành cho thấy hệ thống Metro tại Hà Nội đang từng bước khẳng định vai trò trong giao thông công cộng đô thị. Tính đến hết ngày 30/4/2026, hai tuyến đường sắt đô thị đã vận hành hơn 493 nghìn lượt tàu, phục vụ trên 62,2 triệu lượt hành khách, bảo đảm an toàn tuyệt đối trong quá trình khai thác.

Riêng 4 tháng đầu năm 2026, lượng khách đi Metro đạt gần 6,6 triệu lượt, bằng 103% so với cùng kỳ năm 2025. Doanh thu từ vé đạt trên 49,7 tỷ đồng, tăng 28% so với cùng kỳ năm trước.

Song song với việc mở rộng sản lượng vận tải, hệ thống Metro Hà Nội cũng đang từng bước hoàn thiện hệ sinh thái giao thông kết nối. Hiện hành khách đã có thể sử dụng ứng dụng Hanoi Metro để đặt hành trình liên mạch Door to Door kết hợp giữa Metro và Be chỉ với một lần thanh toán.

Đoàn công tác trải nghiệm thực tế công tác quản lý, vận hành trên tuyến đường sắt đô thị số 3.1 đoạn trên cao (Nhổn - Cầu Giấy). Ảnh: Lê Hải

Theo kế hoạch, cuối tháng 6/2026, TP. Hà Nội dự kiến đưa vào thử nghiệm kết nối Metro với xe đạp, xe máy điện Trí Nam. Thông qua việc tích hợp ứng dụng Hanoi Metro với xe đạp Trí Nam, hành khách có thể kích hoạt phương tiện điện, di chuyển tới nhà ga, tiếp tục hành trình bằng Metro rồi sử dụng xe đạp hoặc xe máy điện tại ga đến để hoàn tất quãng đường cuối.

Việc chuyển đổi số trong vận hành Metro cũng ghi nhận những bước tiến đáng chú ý. Tính đến ngày 21/3/2026, toàn bộ hành khách trên các tuyến đường sắt đô thị đã sử dụng giải pháp ứng dụng định danh, xác thực điện tử và nhận diện sinh trắc học. Đến nay, hệ thống mới đã phục vụ gần 8,6 triệu lượt hành khách, trong đó gần 70% hành khách sử dụng định danh điện tử và sinh trắc học. Tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt cũng tăng mạnh, với trên 50% hành khách mua vé lượt và 94% hành khách mua vé tháng áp dụng hình thức này.

Ghi nhận những nỗ lực của Công ty TNHH Một thành viên Đường sắt Hà Nội trong tổ chức quản lý, vận hành và khai thác, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng nhấn mạnh yêu cầu phải nhìn nhận toàn diện hơn về hiệu quả vận hành của hệ thống Metro trong bối cảnh mạng lưới đường sắt đô thị của TP. Hà Nội đang từng bước mở rộng.

Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng yêu cầu cần “đánh giá toàn diện về tính hiệu quả”, đồng thời nghiên cứu xây dựng mô hình quản lý, vận hành đường sắt đô thị đủ mạnh cả về năng lực tài chính lẫn trình độ chuyên môn kỹ thuật nhằm bảo đảm hiệu quả trong công tác quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống.

Ga ngầm S12 tăng tốc thi công, hướng mốc vận hành cuối năm 2027

Rời khu vực vận hành tuyến trên cao, đoàn công tác của TP. Hà Nội tiếp tục kiểm tra thực địa công trường thi công ga ngầm S12 thuộc Dự án Tuyến đường sắt đô thị thí điểm TP. Hà Nội, đoạn Nhổn - Ga Hà Nội.

Theo Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội, đây là dự án Metro ngầm đầu tiên của TP. Hà Nội. Sau khi đoạn trên cao Nhổn - Cầu Giấy đi vào khai thác, toàn bộ phần ngầm hiện được triển khai đồng loạt với quy mô gồm 4 km hầm ngầm, 4 ga ngầm và 1 giếng thoát hiểm.

Đến nay, tiến độ thi công xây dựng toàn bộ phần ngầm đạt 79,3%, cơ bản đáp ứng kế hoạch đề ra.

Một trong những dấu mốc kỹ thuật quan trọng nhất của dự án là công tác khoan hầm bằng máy đào hầm TBM đã hoàn thành, bảo đảm chất lượng và an toàn thi công.

Cụ thể, đường hầm số 1 đã hoàn thành khoan ngày 1/12/2025 và hoàn tất tháo dỡ máy TBM1. Đường hầm số 2 hoàn thành khoan ngày 13/4/2026, hiện đang kiểm tra chất lượng và an toàn trước khi tháo dỡ máy TBM2.

Đoàn công tác kiểm tra công tác tổ chức thi công tại ga ngầm S12 (tuyến 3.1) thuộc Dự án Tuyến đường sắt đô thị thí điểm TP. Hà Nội, đoạn Nhổn - Ga Hà Nội. Ảnh: Lê Hải

Đối với công tác thi công các ga ngầm, Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội cho biết toàn bộ hạng mục tường vây, kết cấu bản đỉnh và bản trung chuyển đã hoàn thành. Các đơn vị thi công đang tập trung triển khai công trình phụ trợ và kết cấu bản đáy, tiến độ cơ bản bám sát kế hoạch.

Sau khi hoàn tất công tác khoan hầm tuyến Metro số 3, hai máy đào hầm TBM dự kiến sẽ được Công ty Herrenknecht, đơn vị sản xuất máy TBM, thực hiện bảo trì, sửa chữa để phục vụ thi công tuyến Metro số 5 trong thời gian tới. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng nhằm tận dụng thiết bị công nghệ cao, phục vụ phát triển mạng lưới đường sắt đô thị của TP. Hà Nội theo định hướng lâu dài.

Theo Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội, phần ngầm của dự án hiện cơ bản bám sát kế hoạch. Sau khi công tác khoan hầm hoàn tất, các đơn vị đang tập trung tháo dỡ máy móc và triển khai các công trình phụ trợ nhằm bàn giao mặt bằng cho các gói thầu thiết bị bước vào thi công lắp đặt từng phần từ tháng 5/2026.

Song hành với quá trình này là việc hoàn thiện các phòng chức năng và hạ tầng kỹ thuật bên trong nhà ga. Theo tiến độ đề ra, hệ thống, thiết bị của dự án sẽ phải hoàn thành lắp đặt vào tháng 4/2027. Sau đó, dự án sẽ bước vào giai đoạn thử nghiệm, tích hợp hệ thống, căn chỉnh và vận hành thử, phấn đấu hoàn thành trong tháng 12/2027 để đưa đoạn tuyến ngầm vào vận hành thương mại từ cuối năm 2027.

Trực tiếp kiểm tra công trường ga ngầm S12 tại tầng bản đáy, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng đã nghe báo cáo về tiến độ thi công, tổ chức thi công và các nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tiếp theo.

Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội báo cáo đoàn công tác về công tác tổ chức thi công tại ga ngầm S12 (tuyến 3.1). Ảnh: Lê Hải

Từ thực tế kiểm tra tại công trường, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng yêu cầu UBND TP. Hà Nội cùng các sở, ngành liên quan quan tâm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, tạo điều kiện để Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội và các nhà thầu hoàn thành dự án đúng tiến độ cam kết.

Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng chỉ đạo cần tập trung đôn đốc để bảo đảm hoàn thành dự án theo đúng kế hoạch, đưa đoạn ngầm tuyến Metro Nhổn - Ga Hà Nội vào khai thác cuối năm 2027.

Giữa không khí thi công khẩn trương tại công trường ga ngầm S12, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cùng đoàn công tác cũng dành thời gian thăm hỏi, động viên đội ngũ cán bộ kỹ sư, công nhân đang trực tiếp lao động tại tầng bản đáy của nhà ga. Những phần quà được trao tận tay như sự ghi nhận đối với nỗ lực của lực lượng đang ngày đêm bám công trường để bảo đảm tiến độ của dự án Metro ngầm đầu tiên tại TP. Hà Nội.

Việc lãnh đạo TP. Hà Nội trực tiếp kiểm tra công tác vận hành tuyến Metro đang khai thác và tiến độ thi công đoạn ngầm cho thấy quyết tâm đẩy nhanh phát triển hệ thống đường sắt đô thị, từng bước hình thành mạng lưới giao thông công cộng hiện đại, đồng bộ. Sau khi đoạn trên cao Nhổn - Cầu Giấy đi vào hoạt động, phần ngầm từ Cầu Giấy đến Ga Hà Nội đang được kỳ vọng sẽ tạo nên bước hoàn chỉnh quan trọng của tuyến Metro số 3, góp phần thay đổi diện mạo giao thông đô thị Thủ đô trong những năm tới.

Chiều cùng ngày, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng và đoàn công tác của TP. Hà Nội cũng khảo sát thực địa một số công trình tại khu vực hồ Hoàn Kiếm.