Chia sẻ tại hội thảo “Chiến lược đa dạng hóa thị trường: Từ rủi ro đến cơ hội” do Bộ Công thương phối hợp với UBND TP.HCM tổ chức ngày 5/9 tại TP.HCM, bà Nguyễn Thảo Hiền, Phó vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công thương) nhấn mạnh rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động mạnh mẽ, việc tìm kiếm những hướng đi mới để bảo đảm sự phát triển bền vững cho xuất khẩu Việt Nam trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Các diễn giả, doanh nghiệp chia sẻ tại hội thảo “Chiến lược đa dạng hóa thị trường: Từ rủi ro đến cơ hội”.

Theo bà Hiền, Liên minh kinh tế Á - Âu (EAEU) không phải là thị trường mới, song lại đang bị Việt Nam “bỏ quên” trong những năm gần đây. Nếu tiếp tục duy trì tình trạng này, đó sẽ là sự lãng phí rất lớn, bởi EAEU hội tụ những lợi thế mà ít thị trường nào có được.

Thứ nhất, quan hệ chính trị - ngoại giao giữa Việt Nam và 5 quốc gia thành viên EAEU đang ở mức rất tốt, trong đó 3 nước thiết lập quan hệ hợp tác chiến lược trở lên. Người dân tại đây coi Việt Nam không chỉ là đối tác mà còn là bạn bè, người thân, do đó hàng Việt Nam luôn được chào đón nồng nhiệt.

Thứ hai, EAEU không phải là khu vực Liên minh kinh tế đầu tiên khởi động đàm phán FTA với Việt Nam nhưng lại là Liên minh kinh tế đầu tiên ký được FTA với Việt Nam vào năm 2016.

Hiệp định này mang lại lợi thế đặc biệt khi 85% dòng thuế được xóa bỏ, trong đó 60% về 0% ngay lập tức và 25% sẽ giảm về 0% vào năm 2026. Nhờ đó, kim ngạch thương mại hai bên từng duy trì tốc độ tăng trưởng 20-30%/năm cho đến khi xuất hiện những biến động địa chính trị. 

Hiện nay, trên 70% hàng hóa Việt Nam xuất sang EAEU đang hưởng ưu đãi thuế, giúp doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh rõ rệt so với các đối tác khác.

Thứ ba, hàng hóa Việt Nam từ dệt may, nông sản đến thủy sản đều được người tiêu dùng tại EAEU ưa chuộng và đánh giá cao về chất lượng. Đặc biệt, trong bối cảnh nhiều đối tác của Nga gặp vướng mắc về pháp lý và thương mại, doanh nghiệp Việt Nam lại không chịu bất kỳ hạn chế nào, nhờ đó có cơ hội “đi trước đón đầu” khi thị trường còn bỏ ngỏ.

Bà Hiền cho rằng, nếu doanh nghiệp Việt Nam chiếm lĩnh EAEU ngay thời điểm hiện nay, khi tình hình quốc tế ổn định trở lại, lợi thế sẽ càng nhân lên. Đây là cơ hội chiến lược cần được nắm bắt, không chỉ để đa dạng hóa thị trường mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng xuất khẩu bền vững.

Đặc biệt, về logistics, Việt Nam và Nga đang thúc đẩy kết nối đa phương thức, bổ sung thêm đường sắt và đường hàng không bên cạnh đường thủy và đường bộ, góp phần rút ngắn thời gian, chi phí vận chuyển hàng hóa.