Nhiều cán bộ Sở Y tế Hà Nội bị truy tố về tội "Nhận hối lộ" để cấp phép sai quy định

“Bảng giá” giấy phép

Tòa án Nhân dân TP. Hà Nội vừa đưa ra xét xử sơ thẩm đối với 16 bị cáo trong vụ án đưa, nhận hối lộ xảy ra tại Sở Y tế Hà Nội và các đơn vị liên quan.

Trong số này, Tô Tử Anh, cựu Phó trưởng phòng Quản lý hành nghề y, dược tư nhân (Phòng QLHN) và Nguyễn Thị Huy, cán bộ đơn vị, bị truy tố tội “Nhận hối lộ”, theo khoản 4, Điều 354, Bộ luật Hình sự, với khung hình phạt 20 năm tù hoặc tù chung thân.

Các bị cáo Nguyễn Văn Đức, cựu Trưởng phòng QLHN; Trần Thị Bạch Tuyết, cựu Phó trưởng phòng QLHN; Đỗ Đình Long, Vũ Việt Phong, Đỗ Thị Hương, cán bộ Phòng QLHN; Ngô Thị Hồng Phương, chuyên viên Văn phòng Sở Y tế Hà Nội và Đỗ Doãn Tiến, lái xe đơn vị này, cùng bị truy tố tội “Nhận hối lộ”, theo khoản 2, Điều 354, Bộ luật Hình sự.

Còn lại, 7 bị cáo khác bị đưa ra xét xử về tội “Môi giới hối lộ”, trong đó có Nguyễn Đình An, nhân viên Trung tâm kiểm nghiệm thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm Hà Nội thuộc Sở Y tế Hà Nội và Vũ Thị Bích Ngọc, cán bộ hưu trí.

Nguyễn Văn Đức, cựu Trưởng phòng QLHN khai được thư ký đoàn thẩm định đưa 3 phong bì, trong đó ghi “Giám đốc”, “Phó giám đốc”, nên đã đưa lại cho bà Trần Thị Nhị Hà (thời điểm này là Giám đốc Sở y tế Hà Nội) và 2 Phó giám đốc là ông Vũ Cao Cương, Nguyễn Đình Hưng. Tuy nhiên, sau đó bị cáo thay đổi lời khai rằng, toàn bộ phong bì ghi “Giám đốc” đều do mình quản lý, sử dụng.

Theo quy định, quy trình giải quyết hồ sơ đăng ký cấp mới, cấp lại, điều chỉnh, bổ sung Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược, Chứng nhận GPP (nhà thuốc) và Chứng nhận GDP (phân phối thuốc) tại Sở Y tế Hà Nội gồm 8 bước, từ khâu tiếp nhận đến phê duyệt, trong đó có 6 bước được Phòng QLHN giải quyết.

Trong quá trình làm thủ tục những loại giấy phép trên, các chủ cơ sở gặp nhiều khó khăn do chưa đủ điều kiện, bị yêu cầu khắc phục, bổ sung nhiều lần, dẫn tới thời gian thẩm định kéo dài hoặc không đạt yêu cầu. Do đó, các cá nhân này đã liên hệ với một số cá nhân, chi tiền để nhờ tác động, can thiệp, bỏ qua các lỗi vi phạm hoặc cấp phép nhanh, với chi phí từ vài chục cho tới hàng trăm triệu đồng.

Hồ sơ vụ án thể hiện, từ năm 2021 đến 2024, có 7 cá nhân chuyên làm dịch vụ môi giới để giải quyết các hồ sơ y dược không đủ điều kiện, gồm: Nguyễn Thị Bích, Bùi Lan Anh, Nguyễn Thị Thu Hoài, Nguyễn Thị Hải Yến, Trần Thị Chiến, Nguyễn Đình An và Vũ Thị Bích Ngọc.

Nhóm này đã trực tiếp tiếp cận và nhận tổng số tiền lên tới hơn 8,6 tỷ đồng từ 686 cơ sở y dược tư nhân trên địa bàn TP. Hà Nội để “hỗ trợ” các loại thủ tục, giấy phép.

Mạng lưới này đã thiết lập một “bảng giá” chi tiết, tùy thuộc vào độ khó và loại hình giấy phép mà cơ sở cần đạt được. Theo đó, Chứng nhận GPP (nhà thuốc) có giá từ 15 đến 20 triệu đồng; Chứng nhận GDP (phân phối thuốc) có giá từ 30 đến 50 triệu đồng; còn Giấy phép hoạt động khám chữa bệnh phải từ 60 đến 70 triệu đồng.

Trong những trường hợp “đặc biệt khó khăn” hoặc muốn làm nhanh, mức giá có thể bị đẩy lên 120 - 130 triệu đồng đối với mỗi giấy phép.

Đáng nói, các bị cáo này còn sử dụng một phần tiền nhận được để mua sắm các thiết bị y tế, tạo “vỏ bọc” cho cơ sở như: nhiệt kế, máy tính, tủ thuốc, phần mềm quản lý dược hoặc máy quét mã vạch; hướng dẫn các cơ sở cách sắp xếp, bài trí, chuẩn bị hồ sơ nhân sự “ảo” để đối phó khi đoàn thẩm định đến kiểm tra thực tế.

Cơ quan tố tụng cáo buộc, các bị cáo đã móc nối, gom hồ sơ số lượng lớn để thực hiện các hành vi phạm tội. Trong đó, Nguyễn Thị Bích đã trực tiếp nhận của 334 cơ sở, với tổng số tiền gần 3,4 tỷ đồng; đồng thời nhận hồ sơ qua Trần Thị Chiến (106 cơ sở) và Bùi Lan Anh (139 cơ sở), sau đó đưa cho cán bộ Sở Y tế Hà Nội.

Một trường hợp khác là Bùi Lan Anh, ngoài việc trực tiếp làm việc, đưa tiền hối lộ cho một số cán bộ của Sở Y tế Hà Nội, còn chuyển hơn 745 triệu đồng cho Bích để nhờ “tác động” thêm.

Thủ đoạn phù phép hồ sơ

Thay vì thực hiện vai trò giám sát, bị cáo Tô Tử Anh, với vai trò là Phó trưởng phòng QLHN, cùng một số chuyên viên trong phòng đã hướng dẫn các cơ sở vi phạm hợp thức hồ sơ, máy móc, trang thiết bị.

Theo tài liệu điều tra, trước khi đoàn thẩm định đến thực tế, thông qua môi giới, các cán bộ này đã cung cấp lịch trình chi tiết, đồng thời hướng dẫn chủ cơ sở cách sắp xếp máy móc, bài trí phòng ốc hoặc mượn hồ sơ nhân sự để đối phó tạm thời.

Cùng với đó, trong quá trình thẩm định trực tiếp, nếu các cơ sở mắc những vi phạm nghiêm trọng, đoàn thẩm định vẫn ký xác nhận đạt chuẩn. Trong đó, Tô Tử Anh đã nhận hơn 1,3 tỷ đồng, thống nhất với các thành viên trong đoàn bỏ qua lỗi vi phạm.

Cơ quan tố tụng xác định, trong lĩnh vực dược, các bị cáo Nguyễn Thị Huy và Đỗ Đình Long đã nhận tiền để bỏ qua các vi phạm như: thuốc để lẫn với thực phẩm chức năng, kho bảo quản thuốc nằm chung với khu sinh hoạt gia đình, không có thiết bị theo dõi nhiệt độ, độ ẩm, hay biển hiệu sai quy định…

Trong đó, bị cáo Nguyễn Thị Huy đã nhận gần 1,7 tỷ đồng từ Nguyễn Thị Bích, Bùi Lan Anh và Vũ Thị Bích Ngọc để tạo điều kiện bỏ qua lỗi vi phạm, ghi giảm số lỗi, cấp phép nhanh cho 258 cơ sở bán lẻ thuốc.

Tại cơ quan điều tra, Huy khai đã chia cho cựu Trưởng phòng Nguyễn Văn Đức từ 1 đến 2 triệu đồng/hồ sơ. Bị cáo cũng khai chi cho ông Nguyễn Đình Hưng và Vũ Cao Cương (Phó giám đốc) từ 300.000 đến 500.000 đồng/hồ sơ, song không có căn cứ chứng minh.

Còn trong lĩnh vực y, các cá nhân có nhu cầu mở cơ sở khám, chữa bệnh được “cấp nhanh” giấy phép hoạt động hoặc bỏ qua lỗi vi phạm cũng thông qua môi giới, chi từ 35 triệu đến 120 triệu đồng cho mỗi giấy phép.

Các vi phạm nghiêm trọng như: phòng khám không riêng biệt, không có cửa ra vào; diện tích phòng không đạt chuẩn (từ 10 đến 20 m2 trở lên); nhân sự chuyên môn không đủ năng lực hoặc thiết bị y tế thiếu hụt so với danh mục đăng ký; một số cơ sở thậm chí không xuất trình được hồ sơ mua bán thiết bị y tế hợp lệ…

Sau khi nhận tiền, các thành viên trong đoàn thẩm định không yêu cầu cơ sở phải bổ sung hồ sơ, khắc phục lỗi, mà vẫn đề nghị Sở Y tế cấp mới, cấp lại giấy phép.

Tiền hối lộ thường được để trong phong bì to, bên ngoài ghi tên phòng khám và tên cán bộ nhận (như Trưởng đoàn, Phó đoàn, Thư ký), rồi gửi cho Ngô Thị Hồng Phương tại bộ phận một cửa hoặc đưa qua lái xe Đỗ Doãn Tiến.

Sau khi “nhận diện” được những hồ sơ đã được chi tiền, lãnh đạo phòng QLHN đã ký duyệt để trình lãnh đạo Sở Y tế Hà Nội phê duyệt cấp giấy phép cho các nhà thuốc, phòng khám này.

Hàng loạt cơ sở phải chung chi

Với vai trò là Trưởng phòng QLHN (từ năm 2023-2024), Nguyễn Văn Đức đã trực tiếp nhận 35 triệu đồng từ 3 cơ sở bán lẻ thuốc là Công ty TNHH Dược phẩm USHT Hà Nội, Công ty Dược phẩm Thái Bình Dương và Công ty TNHH Dược phẩm Sao Mai để được “tạo điều kiện” khi thẩm định, cấp Giấy chứng nhận GPP.

Không những thế, Đức còn nhận 3 phong bì với tổng số tiền 40 triệu đồng từ Ngô Thị Hồng Phương để tạo điều kiện cấp mới giấy phép cho Phòng khám răng hàm mặt - nha khoa Phú Hương, Phòng khám chuyên khoa tai mũi họng Phạm Tuấn Cảnh và Cơ sở chẩn đoán hình ảnh siêu âm Minh Đạt.

Về hành vi phạm tội trên, cựu Trưởng phòng QLHN khai, biết việc các cơ sở chi tiền là để được “tạo điều kiện”, bỏ qua lỗi vi phạm bị phát hiện khi đi thẩm định trực tiếp hoặc được đại diện đoàn thẩm định báo cáo các vi phạm rồi nhắc nhở khắc phục.

Tương tự, các cựu Phó trưởng phòng là Trần Thị Bạch Tuyết và Tô Tử Anh cũng nhiều lần trực tiếp nhận tiền hoặc thông qua môi giới, chuyển tiền vào tài khoản cá nhân, lái xe.

Kết quả điều tra xác định, từ tháng 8/2019 đến tháng 12/2022, tài khoản của Tô Tử Anh và lái xe riêng là Nguyễn Trường Thọ đã có 79 giao dịch, nhận tổng cộng 1.288 triệu đồng liên quan tới việc hỗ trợ, tạo điều kiện cấp phép cho các phòng khám.

Mỗi lần nhận được tiền, Thọ rút tiền mặt để đưa Tử Anh và được Tử Anh cho lại từ 500.000 đến 1 triệu đồng. Tuy nhiên, Thọ khai không biết phòng khám nào chuyển tiền, không biết mục đích nhận tiền.

Ngoài ra, Tô Tử Anh cũng được cấp dưới Vũ Việt Phong chia 28 triệu đồng để bỏ qua lỗi vi phạm của 6 cơ sở, gồm: Phòng khám sản phụ khoa Hạnh Phúc, Phòng khám chuyên khoa răng hàm mặt - nha khoa Linh Quân, Phòng khám nha khoa Minh Anh, Phòng khám chuyên khoa răng hàm mặt - nha khoa 188, Phòng khám răng hàm
mặt nha khoa Phú Đô, Phòng khám chuyên khoa răng hàm mặt 5 sao.

Sau khi xem xét hồ sơ vụ án, Hội đồng Xét xử đã quyết định trả hồ sơ để tiến hành điều tra bổ sung để làm rõ một số nội dung, tình tiết liên quan.