Thời gian qua, tại TP. HCM đã phát hiện nhiều trường hợp sản xuất và buôn bán phụ gia thực phẩm giả, trong đó có quyết định tuyên phạt hai năm tù của Tòa án Nhân dân Quận 6, TP. HCM đối với bị cáo Dương Hoàng Quân (SN 1968, trú tại quận 5, TP. HCM)

Theo báo cáo của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an quận 6 khi khám xét hiện nơi sản xuất và cũng là nơi ở của Quân trên đường Trang Tử (phường 14, quận 5), tại hiện trường phát hiện hơn 1.400 gói bột ngọt giả thành phẩm (tổng trọng lượng hơn 500 kg) và một số lượng lớn bao bì nhựa, thùng carton đã được in sẵn nhãn hiệu bột ngọt của các công ty nổi tiếng. Để sản xuất bột ngọt giả, Quân đã mua bột ngọt xá hiệu 2 con tôm nhập lậu từ Trung Quốc từ một đối tượng không rõ lai lịch với rẻ rất rẻ (mỗi bao có trọng lượng 25 kg). Sau đó, Quân sử dụng các công cụ như vá xúc, thau nhựa, cân và máy ép nhựa để đóng gói số bột ngọt trên vào các bao bì in sẵn và đóng thùng carton để đem đi tiêu thụ.

Với hành vi của Quân đã vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật. Điều 193 của Bộ luật Hình sự 2015 (Bộ luật Hình sự 2015) quy định về “Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm” nêu rõ người nào sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm thì bị phạt tù từ 2 - 5 năm. Trường hợp phạm tội có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, tái phạm nguy hiểm, lợi dụng chức vụ, quyền hạn, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng… thì mức án tù cũng tăng tương ứng từ 5 - 10 năm, 10 - 15 năm, 15 - 20 năm và cao nhất là mức án chung thân. Cá nhân phạm tội còn bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 100 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1-5 năm hay tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Luật sư Đặng Văn Sơn - Đoàn Luật sư TP Hà Nội

Bộ luật Hình sự 2015 có hiệu lực thi hành từ 01/01/2018 là tín hiệu thể hiện sự quyết liệt trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm trong lĩnh vực hàng giả, hàng nhái và vệ sinh an toàn thực phẩm. Một trong những điểm thay đổi quan trọng nhận được nhiều quan tâm của người dân là tăng mức chế tài trong việc xử lý hình sự đối với các vấn đề vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm và sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm từ mức cao nhất chỉ là 5 năm tù lên mức mức án cao nhất là phạt tù đến 20 năm hoặc tù chung thân. Tại điều 76 luật này cũng quy định về trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại khi vi phạm điều 193 thì mức xử phạt hành chính từ 01-18 tỷ đồng và đình chỉ hoạt động từ 06 tháng đến 03 năm

Căn cứ theo Điều 193 và Điều 47 của Bộ luật Hình sự 2015 về tội “Sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm”, Hội đồng xét xử Tòa án Nhân dân Quận 6, TP. HCM quyết định tuyên phạt bị cáo Dương Hoàng Quân 2 năm tù giam và phạt hành chính 20 triệu đồng; ngoài ra còn tịch thu 1 chiếc xe gắn máy và 1 điện thoại di động, toàn bộ số hàng giả bị tiêu hủy.

Đây là một trong những trường hợp đầu tiên được xét xử theo Bộ luật Hình sự 2015 có hiệu lực từ ngày 01/01/2018 đã được bổ sung các tội danh liên quan đến sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm.

Như vậy, với những điều chỉnh mới trong Bộ luật Hình sự 2015 có hiệu lực từ 01/01/2018, việc sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm gồm các chất tạo hương hoặc tạo vị (điều vị) như bột ngọt (mì chính),… đều bị phạt tù thấp nhất từ 2 – 5 năm không kể số lượng và giá trị hàng hóa. Tùy theo giá trị hàng hóa và mức vi phạm nghiêm trọng như phạm tội có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, gây tổn hại đến sức khỏe người tiêu dùng hoặc gây chết người, đối tượng phạm tội phải đối mặt với án tù tăng nặng từ 5-20 năm và cao nhất là tù chung thân, kèm theo đó là xử phạt hành chính từ 20 đến 100 triệu đồng hoặc tịch thu tài sản.

Còn đối với pháp nhân thương mại, Điều 76 Bộ luật Hình sự 2015 có hiệu lực từ 01/01/2018 còn quy định về trách nhiệm hình sự đối với tội sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm, với mức xử phạt thấp nhất là 01 tỷ đồng và cao nhất lên đến 18 tỷ đồng. Pháp nhân thương mại bị đình chỉ vĩnh viễn toàn bộ hoạt động khi phạm tội thuộc trường hợp gây thiệt hại hoặc có khả năng thực tế gây thiệt hại đến tính mạng của nhiều người, gây ra sự cố môi trường hoặc gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội và không có khả năng khắc phục hậu quả gây ra hoặc được thành lập chỉ để thực hiện tội phạm.

Với những mức xử phạt hình sự mang tính răn đe mạnh mẽ được bổ sung, Bộ luật Hình sự 2015 có hiệu lực từ 01/01/2018 sẽ đẩy lùi những vấn nạn về an toàn vệ sinh thực phẩm, sản xuất và buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm, đặc biệt là bột ngọt; ngăn chặn những nguy cơ, hiểm họa đến sức khỏe người tiêu dùng cũng như bảo vệ những nhà sản xuất và kinh doanh chân chính.