Phó trưởng đoàn giám sát, Trưởng ban Dân nguyện Dương Thanh Bình báo cáo tại phiên họp.

Chiều 14/3, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến kết quả giám sát bước đầu của chuyên đề “Việc thực hiện pháp luật về tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo từ ngày 1/7/2016 đến ngày 1/7/2021”.

Báo cáo nội dung này, Phó trưởng đoàn Giám sát, Trưởng ban Dân nguyện Dương Thanh Bình cho biết, mặc dù Đoàn giám sát đã có đề cương chi tiết, rõ nội dung yêu cầu tại phụ lục, bảng biểu, tuy nhiên, một số UBND tỉnh báo cáo chưa đúng, chưa đủ nội dung theo đề cương, biểu mẫu.

Số ngày tiếp công dân định kỳ của người đứng đầu còn nêu chung chung, chưa nêu cụ thể số ngày tiếp định kỳ, chưa đánh giá đầy đủ trách nhiệm, hiệu quả tiếp công dân định kỳ của người đứng đầu, việc ủy quyền cho cấp phó tiếp, ông Bình nhận xét.

Đoàn giám sát cũng nhận định, việc đảm bảo đầy đủ số liệu tiếp công dân của người đứng đầu cơ quan hành chính các cấp từ năm 2021 trở về trước gặp nhiều khó khăn, nhiều địa phương không bóc tách được số liệu giữa tiếp công dân định kỳ của của người đứng đầu và tiếp công dân của cấp phó được ủy quyền.

Đoàn giám sát cũng nêu một số nội dung chưa phù hợp với thực tiễn và chưa đảm bảo tính thống nhất hoặc chưa có hướng dẫn cụ thể, trong đó có quy định về người đứng đầu cơ quan bộ ngành, Chủ tịch UBND cấp tỉnh có trách nhiệm trực tiếp thực hiện việc tiếp công dân ít nhất 1 ngày trong 1 tháng.

Báo cáo cũng nêu tình hình chung về tiếp công dân và khiếu nại, tố cáo. Theo đó, so với giai đoạn 2011-2016: số lượt người đến cơ quan hành chính nhà nước các cấp để khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh tăng 67,6%; số lượt đoàn đông người tăng 9,2% nhưng số vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan nhà nước giảm 16,1%. Trong đó, khiếu nại giảm 4,8% số đơn và 25,7% số vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan hành chính nhà nước; tố cáo tăng 99,3% số đơn và 27,4% số vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan hành chính nhà nước.

Tình trạng khiếu kiện vượt cấp, gửi đơn không đúng cơ quan có thẩm quyền còn diễn ra khá phổ biến, nhất là cấp Trung ương, Đoàn giám sát nhận xét và nhận định một số nguyên nhân chủ yếu làm phát sinh khiếu nại, tố cáo.

Như, văn bản pháp luật và công tác quản lý chưa theo kịp thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội, nhất là trong các lĩnh vực đất đai, môi trường, đầu tư xây dựng.

Công tác quản lý nhà nước trên một số lĩnh vực còn nhiều hạn chế, yếu kém; nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận người khiếu nại còn hạn chế nên khiếu nại, tố cáo không đúng;

Công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của Thủ trưởng cơ quan hành chính ở một số nơi chưa được quan tâm và thực hiện nghiêm túc theo quy định của pháp luật; còn tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, ngại va chạm, không tổ chức tiếp công dân, đối thoại với dân; thiếu quyết liệt, công tâm, khách quan trong giải quyết dẫn đến vụ việc không được giải quyết dứt điểm, trở thành vụ việc tồn đọng, phức tạp, kéo dài.

Việc quy định quyền khởi kiện vụ án hành chính đối với quyết định hành chính giải quyết tranh chấp đất đai chưa thực sự có hiệu quả để xác định điểm dừng của việc khiếu nại và giải quyết khiếu nại.

Công tác quản lý, lập hồ sơ địa chính không đồng bộ, bản đồ, tư liệu về địa chính còn thiếu gây khó xác định nguồn gốc, quá trình quản lý, sử dụng đất nên khi phát sinh tranh chấp, khiếu nại, tố cáo không đủ tài liệu để xem xét, kết luận giải quyết cũng là nguyên nhân được đoàn giám sát nêu tại báo cáo.

Thời gian tới, ông Bình cho biết, Đoàn giám sát sẽ thực hiện giám sát về công tác quản lý nhà nước về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; việc thực hiện rà soát các vụ việc khiếu nại đông người, phức tạp, kéo dài trong lĩnh vực hành chính của Thanh tra Chính phủ.

Đoàn cũng sẽ giám sát việc xem xét đơn đề nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm; xem xét, giải quyết đối với vụ việc phức tạp, tồn đọng thuộc trách nhiệm của cơ quan tư pháp và làm việc với một số bộ, ngành địa phương khác.