Kết quả khảo sát ngành ngân hàng năm 2013 vừa được Công ty TNHH KPMG Việt Nam đưa ra cho thấy, nhóm 2 là nhóm hoạt động tích cực trên thị trường cho vay liên ngân hàng, với thị phần chiếm tỷ lệ 52% trong thời gian trước đây, trong khi nhóm 1 chỉ chiếm gần 35%.

	Thị trường liên ngân hàng hiện khá trầm lắng, do các ngân hàng đã giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn vốn này

Do tiền gửi của khách hàng tăng, nên các ngân hàng đã giảm dần sự phụ thuộc vào thị trường liên ngân hàng.

Vấn đề về thanh khoản tiền đồng mà các ngân hàng thương mại phải trải qua giai đoạn khó khăn vào cuối năm 2011 đã được giải quyết nhờ lãi suất huy động tiết kiệm VND tăng lên 14%.

Thêm vào đó, Thông tư 21/2012/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước cũng làm giảm nhu cầu cho vay và tiền gửi trên liên ngân hàng.

Nhưng điều đáng quan tâm là lãi suất trên thị trường này đã giảm đáng kể và không tương xứng với mức độ rủi ro, khiến nhà băng quy mô, có thanh khoản dôi dư không kiếm được lợi nhuận trên thị trường liên ngân hàng.

Tổng giám đốc một ngân hàng lớn tại TP.HCM cho rằng, lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp, nhất là lĩnh vực xuất khẩu hiện đã giảm nhiều so với trước đây. Thậm chí, Eximbank còn cho vay dưới cả trần huy động, nhưng vẫn phải chấp nhận, vì gửi vốn liên ngân hàng lãi suất chỉ 3-3,5% và nhiều lúc còn thấp hơn cả mức này.

Mặt khác, khi cho vay trên thị trường liên ngân hàng, các ngân hàng cũng phải trích lập dự phòng tín dụng cho các khoản cho vay liên ngân hàng. Điều này cũng góp phần làm giảm tính hấp dẫn của việc cho các tổ chức tín dụng khác vay qua thị trường này, bởi các ngân hàng có quy trình phê duyệt, sếp hạng tín dụng khác nhau.

Đồng thời, sự không ổn định của điều kiện kinh tế và các hoạt động mua bán, sáp nhập của các ngân hàng sôi động cũng khiến các nhà băng lớn tỏ ra thận trọng hơn trong việc cho ngân hàng nhỏ vay vốn qua thị trường liên ngân hàng, nên đã làm giảm toàn bộ hoạt động trên thị trường liên ngân hàng. Vì thế, nợ phải trả của các ngân hàng trên thị trường này cũng giảm đáng kể, từ 19% vào cuối năm 2011, xuống còn 15% vào cuối năm 2012.

Tuy hoạt động của thị trường liên ngân hàng đã có sự sụt giảm mạnh từ năm 2012 đến nay, song các ngân hàng nhóm 2 vẫn chiếm hơn một nửa số dư của thị trường này.

Điều đó có nghĩa là, cho dù vấn đề thanh khoản đã được giải quyết, nhưng các ngân hàng thuộc nhóm này vẫn tiếp tục dựa vào nguồn vốn từ liên ngân hàng để tài trợ cho các hoạt động cho vay.

Trong khi đó, các ngân hàng nhỏ (có vốn điều lệ từ 3.500 tỷ đồng đến dưới 5.000 tỷ đồng) lại có tỷ lệ tiền gửi của khách hàng cao hơn 10% tổng tiền gửi của 33 ngân hàng được KPMG tiến hành khảo sát.

Thùy Vinh