Sản xuất trong nhà máy của C.P. Group tại Việt Nam. Ảnh: Lê Toàn

Điểm mặt “ông lớn”

Ít ngày trước đây, lãnh đạo Tập đoàn Amata (Thái Lan) và Marubeni (Nhật Bản) đã tới Quảng Ninh để đề xuất việc đầu tư mở rộng Khu công nghiệp Uông Bí và Khu công nghiệp Sông Khoai.

Được biết, Sông Khoai là một khu công nghiệp trọng điểm của tỉnh Quảng Ninh, do Amata đầu tư. Kể từ khi đi vào hoạt động cho đến nay, khu công nghiệp này đã thu hút được 25 dự án đầu tư thứ cấp, với tổng vốn đầu tư gần 3 tỷ USD của hàng loạt tên tuổi đáng chú ý như Foxconn, Jinko Solar, Lite-On, Autoliv, Yaskawa, Tamagawa…

Nhưng kế hoạch của Amata còn lớn hơn thế. Nhà phát triển bất động sản công nghiệp hàng đầu Thái Lan (nổi bật với các dự án Amata City Biên Hòa, Amata City Long Thành, Khu công nghiệp Sông Khoai, đang xây dựng Amata City Phú Thọ) đang muốn mở rộng hơn nữa các hoạt động đầu tư tại Việt Nam. Thậm chí, không “đi” một mình, lần này, Amata sẽ đồng hành cùng “ông lớn” Nhật Bản Marubeni để tiếp tục các kế hoạch đầu tư tại Quảng Ninh. Marubeni mới đây đã hoàn tất các thủ tục để sở hữu 20% cổ phần của Amata Hạ Long và cùng Amata tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của Khu công nghiệp Sông Khoai và Khu công nghiệp Uông Bí.

Dễ hiểu vì sao Amata liên tục mở rộng đầu tư tại Việt Nam như vậy. Bà Somhatai Panichewa, Tổng giám đốc Điều hành Amata Việt Nam, đã nhiều lần khẳng định, Amata luôn tin tưởng vào nền kinh tế đang phát triển mạnh mẽ của Việt Nam, với vai trò như một trung tâm sản xuất mới trong khu vực.

Amata không phải là nhà đầu tư Thái Lan duy nhất vì sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam mà tìm đến. Một nhà phát triển bất động sản khác của Thái Lan là WHA cũng đã phát triển 2 khu công nghiệp WHA ở Nghệ An để thu hút các nhà đầu tư thứ cấp, trong đó có các nhà đầu tư Thái Lan.

Theo bà Phayom Visouveth, Phó chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Thái Lan tại Việt Nam, các doanh nghiệp Thái Lan ngày càng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, tạo ra các hệ sinh thái tích hợp, từ sản xuất đến phân phối. “Trong thời gian tới, các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, kinh tế số và bán lẻ hiện đại được dự báo sẽ là những điểm sáng hợp tác mới giữa hai nước”, bà Phayom Visouveth cho biết.

Trong khi đó, Siam Cement Group (SCG), ThaiBev, Central Group, C.P. Group… tiếp tục ghi dấu ấn tại thị trường Việt Nam bằng các dự án quy mô lớn. Trong khi ThaiBev của tỷ phú Charoen Sirivadhanabhakdi nổi tiếng với thương vụ mua cổ phần Sabeco với trị giá gần 5 tỷ USD vào năm 2017, thì SCG gây ấn tượng bằng một loạt thương vụ và dự án lớn tại thị trường Việt Nam, trong đó có Dự án Lọc hóa dầu Long Sơn, vốn đầu tư hơn 5 tỷ USD.

Mặc dù Lọc hóa dầu Long Sơn đang phải tạm dừng hoạt động, do ảnh hưởng của xung đột tại Trung Đông, nhưng trong thông báo được đưa ra hồi cuối tháng 4/2026, SCG sẽ tiếp tục theo dõi sát tình hình và điều chỉnh kế hoạch vận hành để ứng phó với sự bất định đang diễn ra.

Ngược lại, C.P. vẫn đang không ngừng mở rộng thị trường, với 21 nhà máy tại Việt Nam. Còn Central, sau các thương vụ M&A quy mô lớn, đang vận hành hàng loạt thương hiệu nổi tiếng như BigC, Nguyễn Kim, GO!, Tops Market…

Hiện diện sâu rộng

Dù không ngay lập tức có mặt tại Việt Nam vào gần 40 năm trước, tức là bắt đầu từ khi Việt Nam mở cửa thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), song Thái Lan vẫn là một trong những nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam từ khá sớm - năm 1992. Đó là thời điểm mà sau những khoản đầu tư ban đầu, Việt Nam bắt đầu có được những cam kết đầu tư lớn hơn.

Tất nhiên, ban đầu, vốn đầu tư từ Thái Lan vào Việt Nam không quá lớn, chỉ trên 50 triệu USD trong 2 năm đầu tiên. Nhưng sau đó, kể từ năm 1995, khi Việt Nam chính thức gia nhập ASEAN, vốn đầu tư từ khu vực này, trong đó có từ Thái Lan, dồn dập đổ vào Việt Nam. Hiện nay, sau gần 35 năm đặt chân tới, các nhà đầu tư Thái Lan đã cam kết đầu tư vào Việt Nam 471 dự án, với tổng vốn đầu tư hơn 15 tỷ USD, đứng vị trí thứ 9 trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư vào Việt Nam.

Thực tế, những năm gần đây, đầu tư từ Thái Lan vào Việt Nam không quá lớn và cũng không còn sôi động như những giai đoạn trước. Năm 2025, con số là 1,153 tỷ USD. Trong khi đó, các năm 2022-2024, mức đầu tư của Thái Lan vào Việt Nam lần lượt là gần 199 triệu USD; 879,5 triệu USD; 225,24 triệu USD. 4 tháng đầu năm nay, các doanh nghiệp Thái Lan đã đăng ký đầu tư vào Việt Nam hơn 506 triệu USD.

Tuy vẫn đứng trong Top 10 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư lớn vào Việt Nam và đứng hàng thứ hai trong các nền kinh tế ASEAN có đầu tư vào Việt Nam, nhưng khoảng cách giữa Thái Lan với Singapore - đối tác đầu tư lớn nhất Việt Nam trong khu vực ASEAN - là rất lớn. Thái Lan đầu tư hơn 15 tỷ USD, trong khi con số của Singapore là hơn 95,8 tỷ USD.

Con số 15 tỷ USD không phải là quá lớn, ít nhất là so với các khoản đầu tư của Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore... Nhưng có thể nói, hiếm có nhà đầu tư nào vào sâu và bám chặt vào nền kinh tế Việt Nam như các nhà đầu tư Thái Lan. Có lẽ bởi vì, các nhà đầu tư Thái Lan đã rót vốn vào khá nhiều lĩnh vực kinh tế của Việt Nam, từ công nghiệp chế biến, xi măng, vật liệu xây dựng, hóa dầu… đến nông nghiệp, rồi bán buôn, bán lẻ, sản xuất đồ uống và rượu; chế biến thực phẩm, thủy sản…

Người Việt Nam cũng không quá khó để nhận ra vai trò của C.P. đối với thị trường thức ăn chăn nuôi, thực phẩm của Việt Nam. Trứng gà, các sản phẩm gia cầm chế biến của C.P. có mặt ở hầu khắp các cửa hàng, siêu thị lớn nhỏ ở Việt Nam.

Và cũng không quá khó để biết rằng, các tập đoàn Central, SCG, ThaiBev… đã hiện diện sâu rộng trong các ngành kinh tế của Việt Nam như thế nào. Việc hệ thống chuỗi cửa hàng bán buôn, bán lẻ như BigC, Tops Market… trải rộng khắp Việt Nam càng khiến cho sự hiện diện của nhà đầu tư Thái Lan càng ngày càng sâu rộng tại Việt Nam. Ngay cả thương hiệu đình đám Sabeco giờ đây cũng có dấu ấn của nhà đầu tư Thái Lan.

Trong buổi chia sẻ C Asean Vietnam 2026 về 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan, bà Phayom Visouveth, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Thái Lan tại Việt Nam, đã khẳng định về sức hấp dẫn của điểm đến đầu tư Việt Nam và mối quan tâm của các nhà đầu tư Thái Lan với thị trường Việt Nam.

“Mỏ neo” chiến lược

Có một điểm thú vị trong mối quan hệ hợp tác đầu tư giữa Thái Lan và Việt Nam. Đó là cả hai vừa là đối tác nhưng cũng là “đối thủ”. Trong khu vực, Thái Lan và Việt Nam luôn là những điểm đến đầu tư hàng đầu. Tuy vậy, do biến động chính trị, những năm gần đây, đầu tư nước ngoài vào Thái Lan đã có sự ảnh hưởng nhất định.

Thậm chí, truyền thông Thái Lan từng lên tiếng về khả năng thu hút vốn FDI nhiều hơn Thái Lan của Việt Nam trong những năm gần đây. Khoảng 20-30 năm trước, Thái Lan là cơ sở sản xuất chính của Đông Nam Á, nhưng giờ đây, Việt Nam đã vượt qua Thái Lan ở một số ngành công nghiệp.

Chính vì thế, động thái gần đây, Thái Lan đã tính đến phương án xây dựng một Luật Tích hợp để giảm bớt rào cản, thúc đẩy thu hút FDI và trên một khía cạnh nào đó, là để cạnh tranh với Việt Nam. Để tiếp tục thu hút FDI nói chung và thu hút FDI từ Thái Lan nói riêng, Việt Nam chắc chắn cần tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tạo thuận lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài.

Với riêng Thái Lan, cơ hội còn rất lớn, bởi xu hướng chung, các tập đoàn lớn của Thái Lan vẫn đang tiếp tục tìm kiếm cơ hội đầu tư ra nước ngoài. Và Việt Nam là một điểm đến hấp dẫn.

Hơn thế nữa, trong thúc đẩy hợp tác kinh tế, đầu tư Việt Nam - Thái Lan, một điểm thuận lợi chính là mối quan hệ hợp tác song phương và hợp tác đa phương trong khuôn khổ ASEAN. Chuyến thăm chính thức Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, bắt đầu từ ngày mai (27/5) đến ngày 29/5, được kỳ vọng sẽ tạo xung lực mới, thúc đẩy quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện giữa hai nước phát triển sâu sắc và thực chất hơn. Đây chính là “mỏ neo” chiến lược để hai bên thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư.

Trao đổi với báo giới, Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan Phạm Việt Hùng đã nhấn mạnh về cơ hội kết nối chặt chẽ hơn nữa trong các chuỗi cung ứng, nhất là khi Thái Lan có nhiều thế mạnh về chuỗi cung ứng không chỉ trong khu vực mà trên phạm vi toàn cầu.

Theo Đại sứ, Việt Nam - Thái Lan hiện là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của nhau và trên thế giới, nên trong khuôn khổ chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, các doanh nghiệp của Việt Nam và Thái Lan sẽ có nhiều hoạt động gặp gỡ, tiếp xúc và trao đổi để tìm cơ hội, tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực đầu tư, thương mại, cũng như các lĩnh vực kinh tế khác.

Đây chính là cú hích quan trọng để dòng đầu tư từ Thái Lan tiếp tục đổ mạnh vào Việt Nam, tiếp nối dòng chảy mạnh mẽ của giai đoạn trước đây.