Tại buổi họp báo cung cấp thông tin về Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 diễn ra chiều nay (25/2), ông Nguyễn Minh Hùng, Phó chủ tịch UBND TP. Hải Phòng, Trưởng Ban tổ chức Lễ hội cho biết: “Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 là sự kiện văn hóa truyền thống có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tưởng niệm 692 năm ngày viên tịch của Đệ tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang tôn giả (1334 - 2026).

Lễ hội năm nay được tổ chức trong bối cảnh quần thể di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc vừa được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa Thế giới, đánh dấu bước phát triển mới và đặt ra yêu cầu cao hơn trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản. Vì vậy, thành phố xác định rõ nhiệm vụ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức tổ chức; nâng cao chất lượng các nghi lễ, hoạt động văn hóa, nghệ thuật và dịch vụ du lịch; bảo đảm tổ chức trang trọng, bài bản, chuyên nghiệp, xứng tầm giá trị đặc biệt của di sản, từng bước xây dựng thương hiệu lễ hội mang tầm vóc quốc gia và quốc tế”.

Ông Nguyễn Minh Hùng, Phó chủ tịch UBND TP. Hải Phòng phát biểu tại buổi họp báo. Ảnh: Thanh Sơn

Côn Sơn - Kiếp Bạc là vùng đất địa linh nhân kiệt, nơi hội tụ tinh hoa văn hóa của dân tộc gắn liền với những trang sử hào hùng của đất nước. Nơi đây không chỉ có non xanh, nước biếc mà còn là nơi quy tụ nhiều bậc cao nhân, hiền sĩ ẩn tu; nơi Thánh võ Trần Hưng Đạo chọn Vạn Kiếp lập đại bản doanh chống quân Nguyên Mông xâm lược; nơi Tam tổ Trúc Lâm ẩn tàng; nơi Tư đồ Trần Nguyên Đán mở động Thanh Hư và cũng là nơi anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi chọn Côn Sơn để ngẫm suy việc dân, vận nước.

Và mỗi độ Tết đến, Xuân về, tại khu di tích Côn Sơn, người dân và du khách khắp nơi nô nức hướng về trẩy hội, thắp nén tâm hương tưởng nhớ Đệ Tam Tổ Thiền phái Phật giáo Trúc Lâm - Huyền Quang Tôn giả... Đây là hành trình tìm về cội nguồn, là hành trình khám phá vẻ đẹp kiến trúc, thiên nhiên hùng vĩ của vùng đất di sản. Lễ hội mùa Xuân năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi gắn liền với lễ tưởng niệm 692 năm ngày viên tịch của Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả (1334 - 2026).

Du khách tham quan, trải nghiệm tại chùa Côn Sơn. Ảnh: Thanh Sơn

Sự kiện được ghi danh Di sản Văn hóa thế giới là niềm tự hào, nhưng đồng thời cũng đặt ra trách nhiệm lớn lao. Khi một di tích bước vào danh sách di sản toàn cầu, mọi hoạt động diễn ra trong không gian ấy đều phải tuân thủ những chuẩn mực cao hơn về bảo tồn, ứng xử và phát triển bền vững. Lễ hội mùa Xuân 2026 vì thế không chỉ là câu chuyện của một địa phương, mà còn là thước đo cho năng lực quản lý, tổ chức và gìn giữ di sản trong bối cảnh hội nhập.

Công tác trang trí, tuyên truyền được Ban Tổ chức triển khai đồng bộ, với khoảng 8.000 cờ thần, cờ hồng kỳ, 5.000m cờ dây, 1.000 đèn lồng, 500 phướn Phật, 300 phướn chữ và 100 băng rôn được treo tại khu di tích và các tuyến đường chính. Đồng thời tổ chức 20 giàn ảnh trưng bày, thay mới nội dung 20 biển tuyên truyền cỡ lớn, sửa chữa, lắp đặt hệ thống điện trang trí, loa truyền thanh, chiếu sáng phục vụ lễ hội.

Họp báo cung cấp thông tin về Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026. Ảnh: Thanh Sơn

Thông tin tại buổi họp báo, ông Đỗ Thanh Bình, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng cho biết: Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 diễn ra từ ngày 26/2 - 11/3 (tức ngày 10 đến 23 tháng Giêng năm Bính Ngọ), với nhiều điểm mới, đặc sắc, nổi bật cả về quy mô, nội dung và phương thức tổ chức, thể hiện rõ định hướng nâng tầm lễ hội xứng tầm Di sản Thế giới.

Năm nay, quy mô lễ hội được mở rộng so với các mùa trước, giới thiệu, quảng bá tài nguyên du lịch, tổ chức các hoạt động xúc tiến du lịch, thương mại thúc đẩy phát triển du lịch, dịch vụ của khu di sản, của thành phố và khu vực, định hướng xây dựng khu di sản Côn Sơn - Kiếp Bạc trở thành khu du lịch mang tầm quốc tế; duy trì và phục vụ nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân và du khách đối với các giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Ông Đỗ Thanh Bình, Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng thông tin về Lễ hội. Ảnh: Thanh Sơn

Tại di tích Côn Sơn, các nghi lễ, hoạt động chính bắt đầu từ ngày 26/2 (10 tháng Giêng) với lễ dâng hương, lễ tế khai xuân. Trọng tâm của Lễ hội năm nay tập trung vào ngày 6/3 - 7/3 (ngày 18 - 19 tháng Giêng) gồm chuỗi các hoạt động: Lễ rước nước; Lễ tưởng niệm 692 năm ngày viên tịch của Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả (1334 - 2026); Lễ Khai hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 (truyền hình trực tiếp trên Báo và Phát thanh Truyền hình Hải Phòng và các nền tảng số, mạng xã hội, các Đài Phát thanh Truyền hình các tỉnh, thành lân cận); Chương trình nghệ thuật “Côn Sơn, Kiếp Bạc - Mạch nguồn Di sản”; Lễ tế trời đất trên Ngũ Nhạc linh từ.

Du khách tham quan khu di sản văn hóa thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc có thể dùng điện thoại thông minh quét mã QR được đặt tại các điểm di tích tra cứu thông tin về lịch sử hình thành, kiến trúc, giá trị văn hóa của di sản cũng như các dịch vụ tiện ích liên quan. Ảnh: Thanh Sơn

Cũng tại lễ hội năm nay, Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến Thương mại diễn ra từ ngày 28/2 - 11/3, với nhiều hoạt động giới thiệu sản phẩm làng nghề, sản phẩm OCOP, ẩm thực đặc trưng, không gian văn hóa Trúc Lâm, các chương trình văn hóa, nghệ thuật và hoạt động trải nghiệm di sản.

Bên cạnh đó là Ngày hội sách Di sản, trưng bày chuyên đề “Khoảnh khắc Di sản”; hội thi gói bánh chưng, giã bánh giầy; lễ rước và dâng bánh chưng, bánh giầy; lễ rước nước; lễ tế trời đất trên Ngũ Nhạc linh từ; giải cờ tướng, giải vật dân tộc; liên hoan pháo đất thành phố Hải Phòng lần thứ I; giải việt dã, bán Marathon “Côn Sơn, Kiếp Bạc - Hành trình Di sản thế giới” với các cự ly 5 km, 10 km và 21 km.

Việc lần đầu tổ chức “Ngày hội sách Di sản” tại Khu Di sản Thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc là bước đổi mới trong cách tiếp cận và phát huy giá trị di sản, đưa di sản đến với cộng đồng thông qua con đường tri thức. Ngày hội góp phần giới thiệu có hệ thống các giá trị lịch sử, văn hóa, tư tưởng gắn với Côn Sơn - Kiếp Bạc và Thiền phái Trúc Lâm, qua đó nâng cao hiệu quả công tác giáo dục truyền thống, đặc biệt đối với thế hệ trẻ, đồng thời xây dựng gian văn hóa đọc gắn với trải nghiệm di sản, hướng tới bảo tồn và phát huy giá trị di sản một cách bền vững.

Tại di tích Kiếp Bạc, lễ hội được tổ chức đồng thời với lễ dâng hương và khai hội mùa xuân, kỷ niệm 741 năm chiến thắng Vạn Kiếp; lễ tế kỳ phúc; cùng các nghi lễ truyền thống và nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, múa rối nước, trải nghiệm di sản... Điểm mới nằm ở việc kết hợp hài hòa giữa nghi lễ truyền thống với hoạt động tưởng niệm sự kiện lịch sử trọng đại, làm nổi bật vai trò của Kiếp Bạc trong lịch sử dân tộc, qua đó tăng cường giá trị giáo dục truyền thống, khơi dậy lòng tự hào dân tộc và lan tỏa ý nghĩa văn hóa - tâm linh của lễ hội tới cộng đồng.

Du khách tham quan, trải nghiệm tại đền Kiếp Bạc. Ảnh: Thanh Sơn

Nằm trong chương trình Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026, Ban Tổ chức Lễ hội tiếp tục triển khai nâng cấp 3 tour du lịch.

Đó là Tour 1: “1 hành trình 5 điểm đến di sản thế giới” với hành trình Kiếp Bạc - Côn Sơn - Thanh Mai - Kính Chủ - Nhẫm Dương. Tour 2: “Theo dấu chân Tam tổ Trúc Lâm” với hành trình Chùa Sùng Nghiêm - chùa Thanh Mai - chùa Côn Sơn. Tour 3 “Khám phá Di sản thế giới Côn Sơn - Kiếp Bạc” với hành trình Kiếp Bạc - Côn Sơn - Đền thờ Nguyễn Trãi, Ngũ Nhạc Linh Từ. Nội dung khai thác hiệu quả các giá trị nổi bật toàn cầu của các di tích thuộc thành phần Di sản thế giới được UNESCO công nhận tại 5 điểm đến là Côn Sơn, Kiếp Bạc, Thanh Mai, Kính Chủ, Nhẫm Dương và di tích chùa Sùng Nghiêm thuộc địa bàn Tây Hải Phòng. Đây là những di tích lịch sử danh thắng tiêu biểu, đang được bảo lưu với những giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học đặc sắc không chỉ của Việt Nam mà còn mang giá trị nổi bật toàn cầu.

Lễ hội mùa xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc diễn ra từ ngày 26/2 đến 11/3 (tức mùng 10 đến 23 tháng Giêng). Ảnh: Thành Chung

Các hoạt động mới được triển khai trong khuôn khổ lễ hội không chỉ làm phong phú nội dung và hình thức tổ chức mà còn thể hiện rõ định hướng đổi mới trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản, không chỉ góp phần tôn vinh các bậc tiền nhân, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc mà còn là dịp quan trọng để quảng bá hình ảnh Di sản Thế giới, thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa - tâm linh bền vững, khẳng định vị thế của Côn Sơn - Kiếp Bạc trong hệ thống di sản văn hóa Việt Nam và thế giới.