Đây không chỉ là một sự kiện văn hóa tâm linh tín ngưỡng đơn thuần, mà còn là cơ hội quảng bá giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc đến với bạn bè quốc tế và du khách thập phương.

Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc 2026 không chỉ là hành trình tìm về cội nguồn, mà còn là hành trình khám phá vẻ đẹp kiến trúc, thiên nhiên hùng vĩ của vùng đất di sản.

Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026 diễn ra từ 26/2 – 11/3 (tức mồng 10 - 23 tháng Giêng năm Bính Ngọ). Ảnh: Ban quản lý Di tích.

Quần thể di tích và danh thắng Côn Sơn, Kiếp Bạc cùng với Yên Tử - Vĩnh Nghiêm là Di sản Văn hóa Thế giới đã minh chứng cho mối liên kết bền chặt giữa Nhà nước với Tôn giáo và Nhân dân, thể hiện sức sống trường tồn và chiều sâu của văn hóa Việt Nam qua nhiều thế kỷ.

Trong đó, Hải Phòng ghi dấu với năm “viên ngọc quý” gồm: Chùa Côn Sơn - trung tâm tu học Trúc Lâm, in đậm dấu tích Tổ Pháp Loa và Huyền Quang; Chùa Thanh Mai – được dựng từ thời Trần trên núi Phật Tích, gắn với sự nghiệp hai vị Tổ Trúc Lâm; Đền Kiếp Bạc - không gian thờ Đức Thánh Trần, biểu trưng cho trí dũng và đạo trị quốc; Chùa Nhẫm Dương - tổ đình Tào Động – là nơi lưu giữ chứng tích cư trú liên tục của người Việt cổ; và Động Kính Chủ - được mệnh danh là “Nam thiên đệ lục động” với 47 bia ma nhai, một “bảo tàng tư liệu ngoài trời”; nơi lưu giữ bút tích của nhiều danh nhân phản ánh lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng của dân tộc qua gần 7 thế kỷ, từ triều Trần đến triều Nguyễn.

Lễ hội mùa Xuân Côn Sơn – Kiếp Bạc năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt khi gắn liền với lễ tưởng niệm 692 năm ngày viên tịch của Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả (1334 - 2026). Mục tiêu cốt lõi của thành phố là thông qua lễ hội để nâng cao ý thức, trách nhiệm của cán bộ và nhân dân trong việc gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc, đồng thời định hướng xây dựng khu di tích Côn Sơn - Kiếp Bạc trở thành khu du lịch mang tầm quốc tế.

Chùa Thanh Mai là một chùa nằm trong quần thể di tích, danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO vinh danh. Ảnh: Đàm Thanh

Theo kế hoạch, các nghi lễ chính tại Khu di tích Côn Sơn bắt đầu từ ngày 26/2 (mồng 10 tháng Giêng âm lịch) với Lễ dâng hương, Lễ tế khai xuân. Điểm nhấn của lễ hội là Lễ tưởng niệm 692 năm ngày viên tịch Đệ Tam Tổ Trúc Lâm Huyền Quang Tôn giả và Khai hội mùa Xuân Côn Sơn - Kiếp Bạc năm 2026, tổ chức vào 20h00’ ngày 6/3 (tức 18 tháng Giêng âm lịch) tại sân đá chùa Côn Sơn.

Trong khuôn khổ lễ hội, Tuần Văn hóa, Du lịch và Xúc tiến Thương mại diễn ra từ ngày 28/2 đến 11/3/2026, với nhiều hoạt động giới thiệu sản phẩm làng nghề, sản phẩm OCOP, ẩm thực đặc trưng, không gian văn hóa Trúc Lâm, các chương trình văn hóa - nghệ thuật và hoạt động trải nghiệm di sản.

Cùng thời gian này còn có Ngày hội sách Di sản và trưng bày chuyên đề “Khoảnh khắc Di sản”. Bên cạnh đó là chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao, dân gian truyền thống như hội thi gói bánh chưng, giã bánh giầy; lễ rước và dâng bánh chưng, bánh giầy; lễ rước nước; lễ tế trời đất trên Ngũ Nhạc linh từ; giải cờ tướng, giải vật dân tộc, Liên hoan Pháo đất thành phố Hải Phòng lần thứ I và giải việt dã, bán Marathon “Côn Sơn, Kiếp Bạc - Hành trình Di sản thế giới” với các cự ly 5 km, 10 km và 21 km.

Nhiều sản phẩm truyền thống sẽ được giới thiệu đến du khách tại lễ hội mùa Thu Côn Sơn - Kiếp Bạc 2025.

Tại Khu di tích Kiếp Bạc, lễ hội được tổ chức đồng thời với Lễ dâng hương, Khai hội mùa xuân, kỷ niệm 741 năm chiến thắng Vạn Kiếp, cùng các nghi lễ truyền thống và nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, múa rối nước, trải nghiệm di sản phục vụ nhân dân và du khách trong suốt thời gian diễn ra lễ hội.

Hải Phòng không chỉ chú trọng vào phần lễ mà còn đặc biệt quan tâm đến dịch vụ phục vụ du khách. Các khu gian hàng trưng bày được thiết kế hài hòa, thẩm mỹ; hệ thống vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm được kiểm soát chặt chẽ nhằm tạo lập một môi trường du lịch văn minh. Thành phố cũng mời các đoàn đại diện từ quốc tế như thành phố Suwon (Hàn Quốc) tham dự, thể hiện sự mở rộng giao lưu văn hóa quốc tế.

Nhận thấy tiềm năng từ di sản, thành phố Hải Phòng đang định hình Côn Sơn - Kiếp Bạc như trung tâm du lịch văn hóa, tâm linh, sinh thái của vùng đồng bằng Bắc Bộ. Các sản phẩm du lịch mới liên tục ra đời, từ tour “Theo dấu chân Tam tổ Trúc Lâm”, “Một hành trình - năm điểm đến di sản thế giới”, đến trải nghiệm in mộc bản, viết thư pháp, thẩm trà sen Kiếp Bạc...

Trong 2 năm qua, Hải Phòng liên tiếp có hai di sản được UNESCO ghi danh là Di sản Thiên nhiên và Văn hóa Thế giới gồm: Quần đảo Cát Bà đã được UNESCO công nhận Di sản Thiên nhiên Thế giới và Quần thể di tích và danh thắng Côn Sơn, Kiếp Bạc cùng với Yên Tử - Vĩnh Nghiêm là Di sản Văn hóa Thế giới . Đây là niềm tự hào, đồng thời cũng là trách nhiệm lớn lao trong việc bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di sản.

Năm 2025, Hải Phòng đã thu hút khoảng 14,5 triệu lượt khách với tổng doanh thu đạt hơn 15.000 tỷ đồng, trong đó có trên 13 triệu lượt khách trong nước và 1,4 triệu lượt khách quốc tế. Năm 2026, ngành du lịch thành phố phấn đấu đón khoảng 16,08 triệu lượt khách. Và, Hải Phòng đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt du khách, doanh thu gần 50.000 tỷ đồng vào năm 2030.

Ông Nguyễn Thành Trung, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng cho biết: Ở Việt Nam, từ xưa đến nay, công trình tôn giáo, tín ngưỡng, thờ cúng, tưởng nhớ các vị thần, thánh, anh hùng dân tộc có công với đất nước, quê hương, bên cạnh Nhà nước và chính quyền các cấp, cộng đồng địa phương luôn là lực lượng quan trọng trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị. Điều này đặc biệt đúng đối với các di tích, cụm di tích thành phần của Di sản thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc. Chính cộng đồng địa phương là mạch nguồn nuôi dưỡng những giá trị truyền thống tốt đẹp đã được trao truyền lại từ ngàn xưa và hoàn toàn mang tính tự nguyện. Khi có sự điều tiết của Nhà nước, của chính quyền địa phương các cấp cộng với sự tham gia của cộng đồng địa phương sẽ tạo ra sự cộng hưởng để bảo tồn, phát huy giá trị di sản hiệu quả hơn.

Năm 2026, ngành sẽ tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển du lịch. Đặc biệt là định vị lại thương hiệu du lịch Hải Phòng dựa trên các giá trị toàn cầu và khác biệt của hệ thống di sản, lấy Quần đảo Cát Bà – Vịnh Lan Hạ và Côn Sơn – Kiếp Bạc làm trụ cột chiến lược. Cụ thể, xây dựng Côn Sơn - Kiếp Bạc thành trung tâm du lịch văn hóa, tâm linh quốc tế. Xây dựng hồ sơ đề nghị công nhận Cát Bà, Côn Sơn - Kiếp Bạc là Khu du lịch quốc gia.