Đại dịch Covid-19 dẫn đến một số lượng lớn người phục hồi sau nhiễm SARS-CoV-2 ngày càng tăng. Dữ liệu quan sát tích lũy cho thấy những người này có thể gặp một loạt các triệu chứng sau khi khỏi bệnh cấp tính.

Theo các chuyên gia y tế, không phải bệnh nhân nào sau Covid-19 cũng cần đi khám Covid-19.

Các triệu chứng này có thể xuất hiện sau khoảng 3 tháng từ khi mắc Covid-19 và nó tồn tại kéo dài trên 12 tuần hoặc hơn, tùy cơ thể.

GS.TS. Hoàng Thị Phượng, chuyên gia hô hấp, Bệnh viện Đa khoa Medlatec cho biết, theo các nghiên cứu trên thế giới, chỉ có từ 10-20% người mắc Covid-19 có biểu hiện hội chứng hậu Covid-19.

Hậu Covid-19 có thể xuất hiện trong vòng 3 tháng từ khi mắc bệnh và tồn tại kéo dài trên 12 tuần. SASR-CoV-2 tấn công vào tất cả các cơ quan của cơ thể ở giai đoạn cấp tính.

Giai đoạn hậu Covid-19 bệnh nhân có thể gặp các triệu chứng: Mệt mỏi, tức ngực, khó thở, rối loạn chức năng nhận thức, stress, mất mùi và khứu giác vẫn còn… Trong đó, hội chứng hệ hô hấp là chủ yếu.

Triệu chứng hậu Covid-19 này có thể khởi phát sau khi đã hồi phục từ đợt mắc Covid-19 cấp tính, hoặc kéo dài từ đợt bệnh ban đầu. Triệu chứng cũng có thể thay đổi hoặc tái phát theo thời gian, trong đó xơ hóa phổi, tắc mạch phổi là 2 tình trạng di chứng phổi rõ ràng và nặng nhất ở hội chứng hậu Covid-19. 

Bác sĩ của Bệnh viện Đa khoa Medlatec cũng lý giải, nguyên nhân gây tình trạng hậu Covid là do virus SARS-CoV-2 gây phản ứng viêm - cytokines - xơ hóa - rối loạn đông máu. Do tổn thương di chứng sau thời gian dài điều trị hồi sức trong bệnh viện, tổn thương di chứng của bệnh nền kèm theo.

Những đối tượng dễ mắc hậu Covid-19 có thể là những F0 phải nhập viện điều trị, đặc biệt là điều trị Hồi sức tích cực (ICU) hay gặp hội chứng hậu COVID-19, còn bệnh nhân nhẹ, không triệu chứng hầu như ít gặp.

“Những bệnh nhân có nguy cơ cao bị xơ phổi hậu Covid là người tuổi cao, nam giới, thời gian nằm viện dài và có bệnh đồng mắc như bệnh phổi kẽ có từ trước, mức độ nặng phải thở ô-xy, thở máy”, chuyên gia của Medlatec cho hay.

Trước tình trạng ca mắc Covid-19 hiện nay tăng cao, người bệnh có tâm lý lo lắng trước thông tin về hội chứng hậu Covid-19, nhiều phòng khám đã quảng cáo các gói khám hậu Covid-19 như gói: chuyên sâu, cơ bản, trung bình… với giá trên trời.

GS.Hoàng Thị Phượng khẳng định, tuy nhiều người gặp hội chứng hậu Covid-19, nhưng không có nghĩa là tất cả những người mắc Covid-19 đều đi khám hậu Covid-19 sẽ là rất lãng phí. 

Thông thường, nhóm F0 nằm viện, có viêm phổi, điều trị ICU thì sau khi ra viện, bác sĩ sẽ hẹn tái khám định kỳ 4 tuần, 8 tuần. Còn nhóm F0 nhẹ, không phải nhập viện thì chỉ đi tái khám khi có triệu chứng hậu Covid-19.

Ngoài ra, không phải tất cả các di chứng hậu Covid-19 đều phải uống thuốc mới khỏi. Người bệnh không nên vì áp lực về các triệu chứng của mình mà tự tìm cách chữa trị không có sự tư vấn của bác sĩ.

Sau Covid-19, việc tập phục hồi chức năng hô hấp cần thực hiện sớm cho người bệnh, giúp cải thiện khả năng dung nạp với gắng sức của người bệnh, tình trạng thở nhanh hậu Covid-19 và tình trạng sức cơ và cơ học hô hấp.

Các bài tập phục hồi chức năng bệnh viêm đường hô hấp cấp tính do Covid-19 theo hướng dẫn của Bộ Y tế gồm: Tập thở chúm môi: Hít vào thật sâu, từ từ bằng mũi. Chúm môi và từ từ thở ra cho tới khi hết khả năng.

Tập thở cơ hoành:

Hít vào từ từ bằng mũi, đồng thời bụng phình lên. Thở ra chúm môi, đồng thời bụng hóp lại.

Kỹ thuật tập ho có kiểm soát:

Người bệnh thở chúm môi khoảng 5-10 phút, giúp đẩy đờm từ phế quản nhỏ ra các phế quản vừa.

Tròn miệng hà hơi 5 đến 10 lần,tốc độ tăng dần giúp đẩy đờm từ phế quản vừa ra khí quản.

Ho: Hít vào thật sâu, nín nở và ho liên tiếp 2 lần, 1 lần nhẹ, lần 2 nhanh mạnh để đẩy đờm ra ngoài.

Kỹ thuật thở chu kỳ chủ động: Thở có kiểm soát, căng giãn lồng ngực, hà hơi.

Tập thở với các dụng cụ hỗ trợ: Bóng, Spiroball.

Tập giãn cơ.

Tập tăng sức mạnh sức bền với các dụng cụ tập tạ, bóng chày, băng chun, leo cầu thang, tập cơ đùi, tập cơ căng chân.