Năm 2026, giai đoạn ổn định ngân sách nhà nước 2022-2025 được Chính phủ quyết định kéo dài thêm 1 năm, nhằm bảo đảm tính liên tục trong điều hành tài chính công khi đất nước bước vào năm đầu triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030.

Theo đó, cơ chế phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương tiếp tục thực hiện như năm 2025, căn cứ Luật Ngân sách nhà nước số 83/2015/QH13 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Riêng tiền sử dụng đất và tiền thuê đất được phân chia giữa trung ương và địa phương theo Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15, có hiệu lực từ 1/1/2026.

Kho bạc Nhà nước hướng tới việc thực hiện giải quyết thủ tục hành chính hoàn toàn trên môi trường điện tử. Ảnh tư liệu.

Trong nhóm nguồn thu ngân sách trung ương hưởng 100%, Bộ Tài chính nêu 3 khoản thu tiếp tục được phân cấp gồm: thu từ hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số, dịch vụ xuyên biên giới do nhà cung cấp nước ngoài đăng ký, kê khai và nộp thuế trực tiếp tại Cổng thông tin điện tử của Cục Thuế; thu tiền cấp quyền sử dụng tần số vô tuyến điện và thu tiền cấp quyền sử dụng tần số vô tuyến điện.

Ngoài ra, tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước được phân chia theo Nghị quyết 64/2018/QH14 ngày 15/6/2018 của Quốc hội; thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu phân chia theo khoản 5 Điều 3 Nghị quyết 70/2022/QH15 ngày 11/11/2022.

Một trong những yêu cầu trọng tâm của Chính phủ là bảo đảm nguồn lực cho trật tự an toàn giao thông. Thu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự an toàn giao thông đường bộ tiếp tục nộp ngân sách trung ương 100%, đồng thời Bộ Tài chính trình Thủ tướng bổ sung dự toán chi cho Bộ Công an tương ứng 85% số đã nộp ngân sách năm 2024.

Phần còn lại, 15% nguồn thu phát sinh thực tế trên địa bàn từng địa phương năm 2024 được bổ sung có mục tiêu từ ngân sách trung ương cho ngân sách địa phương để chi cho nhiệm vụ bảo đảm trật tự an toàn giao thông tại địa phương.

Trong nhóm phí và lệ phí, phí sử dụng đường bộ thu qua đầu phương tiện ô tô được phân chia theo điểm b khoản 4 Điều 3 Quyết định 2638/QĐ-TTg ngày 3/12/2025 về giao dự toán ngân sách nhà nước năm 2026. Các khoản thu từ cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp nhà nước do địa phương quản lý được sử dụng chi đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư công, thuộc phạm vi đầu tư của ngân sách địa phương.

Về an sinh và cải cách tiền lương, Chính phủ mở rộng phạm vi sử dụng nguồn tích lũy cải cách tiền lương của ngân sách trung ương để điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp ưu đãi người có công và phục vụ tinh giản biên chế. Tại địa phương, nguồn cải cách tiền lương được ưu tiên dùng để thực hiện các chính sách an sinh xã hội do trung ương ban hành và tinh giản biên chế.

Về cân đối nguồn lực cho mức lương cơ sở mới, tổng số đối tượng thụ hưởng trong dữ liệu chuyên ngành tiếp tục được cập nhật, đối chiếu và bổ sung trên hệ thống TABMIS. Một phần thu chuyển nguồn cải cách tiền lương của ngân sách địa phương đến hết năm 2025 còn dư được tổng hợp, bố trí vào dự toán chi ngân sách năm 2026 để bảo đảm thực hiện mức lương cơ sở 2,34 triệu đồng/tháng.

Việc phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp tỉnh và cấp xã trong năm 2026 được thực hiện theo nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm bố trí nguồn lực gắn với nhiệm vụ được giao. Căn cứ khả năng cân đối ngân sách địa phương, UBND cấp tỉnh trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định bổ sung cân đối, bổ sung có mục tiêu từ ngân sách cấp tỉnh cho ngân sách cấp xã và bố trí thêm nguồn lực để thực hiện cải cách tiền lương.

Theo Bộ Tài chính, việc kéo dài giai đoạn ổn định, chuẩn hóa phân cấp và tăng cường hạch toán số hóa quy trình trên nền tảng TABMIS là cơ sở để bảo đảm tính liên tục trong điều hành ngân sách, gắn thu - chi minh bạch, đồng bộ với luật mới, tạo nền tảng cho năm bản lề 2026.

Về phân bổ và giao dự toán chi thường xuyên cho khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương phải bảo đảm mức phân bổ không thấp hơn dự toán Thủ tướng giao, chi tiết theo 3 nội dung: khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; loại chi đầu tư hoặc thường xuyên; nhiệm vụ cấp qua các quỹ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hoặc nhiệm vụ không cấp qua quỹ, theo Phụ lục 01 của Thông tư 108/2025/TT-BTC.

Việc phân bổ, giao dự toán, giải ngân, thanh toán và quyết toán thực hiện theo Luật Ngân sách nhà nước, Luật Đầu tư công, Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Luật Chuyển đổi số và các quy định pháp luật liên quan. Các đơn vị phải phản ánh đầy đủ, chính xác, kịp thời khoản chi cho lĩnh vực này vào hệ thống TABMIS theo đúng mục lục ngân sách nhà nước; đồng thời cập nhật đồng bộ dữ liệu chi vào hệ thống kế toán số, không để phân mảnh hoặc chậm nhập liệu.

Các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cũng chịu trách nhiệm hạch toán, số hóa quy trình và đối chiếu dữ liệu chi trên TABMIS, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng mục đích sử dụng vốn, tạo điều kiện để nguồn lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được giải ngân nhanh, đúng địa chỉ thụ hưởng. Công tác cập nhật dữ liệu chi trên TABMIS được yêu cầu thực hiện thường xuyên, đồng bộ và bảo đảm tính chính xác trong toàn hệ thống.