UBND tỉnh Quảng Ngãi vừa báo cáo Bộ Nội vụ về khó khăn, vướng mắc khi thực hiện các dự án đầu tư, xây dựng. Các nội dung vướng mắc xoay quanh việc áp dụng Luật Đất đai hiện hành.

Đây là một trong những nội dung mà tỉnh Quảng Ngãi báo cáo Bộ Nội vụ, phục vụ Đoàn công tác theo Quyết định số 435/QĐ-TTg ngày 24/4/2023 của Thủ tướng Chính phủ về phân công Thành viên Chính phủ chủ trì đôn đốc làm việc với các địa phương về tình hình sản xuất kinh doanh, đầu tư công, xây dựng hạ tầng và xuất nhập khẩu trên địa bàn

Theo đó, UBND tỉnh Quảng Ngãi cho biết, đối với dự án có diện tích dưới 10 ha đất rừng phòng hộ thì phải thông qua Hội đồng nhân dân tỉnh theo quy định tại Điều 58, Luật Đất đai.

Tuy nhiên, trong quá trình xử lý hồ sơ chuyển mục đích để thực hiện dự án thì theo Luật Lâm nghiệp có quy định thêm việc chuyển đổi đất rừng cũng phải thông qua Hội đồng nhân dân tỉnh. Như vậy, việc thực hiện 1 dự án phải thông qua Hội đồng nhân dân tỉnh 2 lần.

Đối với tổ chức thuê đất để thực hiện dự án nông nghiệp, UBND tỉnh Quảng Ngãi cho rằng, theo quy định tại điểm đ, Điều 56, Luật Đất đai quy định: “Tổ chức kinh tế, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng đất để thực hiện dự án sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối…”.

Tuy nhiên, Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành chưa quy định trình tự, thủ tục, điều kiện về thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng, đất UBND xã đang quản lý để chuyển mục đích sử dụng đất cho tổ chức (doanh nghiệp) thuê đất để thực hiện dự án nông nghiệp.

Về chính sách tài chính đất đai, giá đất, theo quy định tại điểm b, khoản 1, Điều 119, Luật Đất đai về thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất quy định điều kiện để tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất là đất đã được giải phóng mặt bằng.

Tuy nhiên, thực tiễn trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi cho thấy, hiện nay có rất nhiều dự án đầu tư kinh phí giải phóng mặt bằng rất lớn, trong khi Nhà nước không đủ kinh phí để giải phóng mặt bằng. Vì vậy, phần lớn dự án cần phải kêu gọi nhà đầu tư để tổ chức thực hiện giải phóng mặt bằng và tiến hành giao đất.

UBND tỉnh Quảng Ngãi cũng cho rằng, Điều 70, Luật Đất đai năm 2013 chỉ quy định cưỡng chế đối với trường hợp thu hồi đất; không cưỡng chế đối với trường hợp nằm trong hành lang bảo vệ đường dây dẫn điện trên không (không thu hồi đất); hộ dân không thống nhất kéo dây điện ảnh hưởng đến diện tích đất của họ. Do đó, tỉnh Quảng Ngãi không có chế tài để thực hiện việc kiểm kê, kéo dây dẫn điện.

Điểm b, khoản 1, Điều 16, Luật Đất đai năm 2013 quy định các trường hợp Nhà nước quyết định việc thu hồi đất do vi phạm pháp luật đất đai. Tuy nhiên, điểm a, khoản 2, Điều 71, Luật Đất đai năm 2013 chỉ quy định trường hợp cưỡng chế thu hồi đất để thực hiện các dự án đầu tư mà không quy định cưỡng chế đối với trường hợp thu hồi đất do vi phạm pháp luật đất đai. Điều này gây khó khăn cho các địa phương, bởi yêu cầu về cưỡng chế thu hồi do vi phạm pháp luật về đất đai là rất lớn.