-
Lâm Đồng ngăn chặn “chảy máu” khoáng sản
-
Chủ đầu tư dự án CT6 Kiến Hưng: Chấp nhận bồi thường theo giá thị trường từng thời điểm
-
Đồng Nai: Điều tra khẩn nguyên nhân vụ bắn Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp La Ngà
-
Bị cáo Lê Thanh Thản: Đã chuẩn bị hai phương án khắc phục hậu quả sai phạm tại dự án CT6 Kiến Hưng -
Mở phiên tòa xét xử “đại gia điếu cày” Lê Thanh Thản vụ CT6 Kiến Hưng
![]() |
| Dự án Nhà máy Gang thép Lào Cai của Công ty TNHH Khoáng sản và luyện kim Việt Trung |
Thông đồng, nâng khống giá gói thầu EPC
Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM) là doanh nghiệp được thành lập năm 2006, có địa chỉ tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng, huyện Bảo Thắng cũ, tỉnh Lào Cai, với 3 thành viên góp n gồm: Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS), Công ty Khoáng sản Lào Cai (LAMICO) và Công ty TNHH Khống chế cổ phần Gang thép Côn Minh, Trung Quốc (KISC), với tỷ lệ lần lượt là 45%, 10% và 45%.
Thời điểm đó, VTM được VNS báo cáo cơ quan chức năng cho phép thành lập để thực hiện 2 dự án. Trong đó, Dự án Đầu tư xây dựng Nhà máy Gang thép Lào Cai với công suất 500.000 tấn/năm và Dự án Mỏ sắt Quý Xa cung cấp quặng sắt cho nhà máy này, đồng thời cung cấp cho Nhà máy Gang thép Thái Nguyên và xuất khẩu quặng tinh để đối lưu nhập than cốc.
Trong đó, Gói thầu số 02 là gói thầu thiết kế, cung cấp thiết bị, vật tư xây dựng và lắp đặt dây chuyền luyện gang, luyện thép (gói thầu EPC) thuộc Dự án Đầu tư xây dựng Nhà máy Gang thép Lào Cai, có giá trị phê duyệt sơ bộ gần 99 triệu USD.
Tháng 6/2026, HĐQT VNS đã phê duyệt chủ trương và phương án chuyển nhượng phần vốn góp tại VTM. Tổng giá trị khoản đầu tư tài chính được ghi nhận trên báo cáo tài chính riêng của doanh nghiệp này từ năm 2006 là hơn 943 tỷ đồng. Tháng 7/2026, doanh nghiệp này đã thoái vốn 100% tại VTM, với tổng giá trị chuyển nhượng trên 1.048 tỷ đồng.
Để triển khai dự án, VTM từng tiến hành sơ tuyển đấu thầu quốc tế. Mặc dù có hai nhà thầu vượt qua vòng sơ tuyển, nhưng khi VTM đánh giá hồ sơ dự thầu, cả hai đơn vị đều không đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật do chủ đầu tư đưa ra.
Trước yêu cầu về tiến độ, thay vì tiếp tục tổ chức đấu thầu lại một cách công khai, cạnh tranh để lựa chọn nhà thầu phù hợp, những người có trách nhiệm tại VTM và VNS lại lựa chọn phương án khác.
Tháng 3/2009, Đậu Văn Hùng, Tổng giám đốc VNS; Trương Trường Dũng, Chủ tịch HĐQT KISC và Lê Xuân Tuấn, Giám đốc LAMICO đã họp bàn, thống nhất hủy bỏ cuộc đấu thầu quốc tế và chuyển sang chỉ định thầu EPC cho đối tác KISC.
Chỉ 1 ngày sau, HĐTV VTM đã ra quyết định về việc hủy đấu thầu quốc tế, đưa KISC vào vị thế nhà thầu duy nhất tham gia thương thảo giá gói thầu EPC, dẫn đến việc nâng “khống” giá và hợp thức hóa hồ sơ, để giá trị gói thầu sau đó được đẩy lên tới 160 triệu USD.
Không những thế, sau khi nắm được cơ hội được chỉ định thầu, KISC đưa ra mức giá gói thầu EPC lên tới 199,7 triệu USD, cao hơn nhiều so với các kênh khảo sát và chào giá từ những nhà thầu Trung Quốc khác. Trong các báo cáo gửi cấp trên, ông Tạ Quang Thiều, Tổng giám đốc VTM khi đó cũng thừa nhận “báo giá này không có cơ sở thực tiễn”.
Tuy nhiên, các cựu lãnh đạo VNS và VTM đã bắt tay với Công ty cổ phần Tư vấn Thiết kế và Dịch vụ đầu tư (InFisco) để rà soát, lập lại tổng mức đầu tư; áp dụng các hệ số điều chỉnh chi phí xây dựng và thiết bị không có căn cứ pháp lý để nâng giá gói thầu.
Điển hình là việc tự ý áp dụng hệ số 1,3 đối với hạng mục chuyển đổi từ hai lò cao công suất 300 m3 sang một lò cao 500 m3. Trong khi đơn vị tư vấn THIKECO tính toán chi phí xây dựng thực tế theo quy định của Việt Nam chỉ ở mức 32,72 triệu USD, thì VTM và InFisco lại đưa chi phí thiết bị lên tới 112,63 triệu USD, cộng thêm hàng loạt khoản chi phí dự phòng và tư vấn khác.
Kết quả là, giá gói thầu EPC được nâng lên 160 triệu USD, kéo tổng mức đầu tư dự án lên 306,997 triệu USD, tương đương hơn 5.464 tỷ đồng.
Ngày 30/7/2009, Chủ tịch HĐQT VNS Mai Văn Tinh đã ký Nghị quyết số 25/NQ-VNS thông qua mức giá gói thầu EPC là 160 triệu USD. Đồng thời, các văn bản xin cơ chế chỉ định thầu cũng được hoàn thiện.
Cơ quan chức năng xác định, tính theo tỷ lệ vốn góp của Nhà nước tại VNS và LAMICO, hành vi cố ý làm trái, thông đồng nâng giá gói thầu EPC trên đã trực tiếp gây thất thoát tài sản nhà nước tổng cộng 241,39 tỷ đồng. Trong đó, phần vốn của VNS bị thiệt hại 234,20 tỷ đồng và LAMICO là 7,18 tỷ đồng.
“Dìm giá” quặng sắt, bán rẻ 5,77 triệu tấn
Với Dự án Mỏ quặng sắt Quý Xa (huyện Văn Bàn cũ, tỉnh Lào Cai), khi được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc VTM vào tháng 4/2015, Bùi Thanh Bình (đại diện phần vốn góp của VNS) đã giao Phòng Tiêu thụ nghiên cứu, thu thập thông tin thị trường để xây dựng phương án giá.
Tuy nhiên, thay vì căn cứ vào kết quả đấu giá công khai hoặc bảng giá giao dịch thực tế trên thị trường, các đối tượng được chỉ đạo sử dụng giá bán mức thấp của chính VTM trong “quá khứ” làm cơ sở, sau đó tiếp tục điều chỉnh giảm thêm từ 50.000 đến 70.000 đồng/tấn.
Mục đích là để thực hiện các “thỏa thuận ngầm” của Bùi Thanh Bình và đại diện các doanh nghiệp mua quặng, khi VTM bán quặng với giá ưu đãi, doanh nghiệp phải chi lại cho Bình từ 10.000 đồng đến 20.000 đồng/tấn quặng. Thủ đoạn này được thực hiện trong thời gian dài, có sự tiếp tay của các đại diện phần vốn góp của VNS tại VTM, các thành viên Ban lãnh đạo VTM và nhiếu cá nhân.
Cơ quan tố tụng cáo buộc, từ năm 2015 đến 2020, bằng phương thức nêu trên, VTM đã ký tổng cộng 30 hợp đồng mua bán quặng sắt với 18 doanh nghiệp trong nước. Trong đó, 25 hợp đồng với 16 doanh nghiệp đã được thực hiện trên thực tế, với khối lượng quặng sắt limonit bán ra lên tới 5,775 triệu tấn, tổng giá trị 2.950 tỷ đồng.
Theo kết luận định giá tài sản của Hội đồng định giá tài sản thường xuyên trong tố tụng hình sự tỉnh Lào Cai, tổng khoản chênh lệch giữa giá thị trường và giá bán thực tế mà VTM áp dụng đối với 16 doanh nghiệp trong suốt giai đoạn này lên tới gần 988 tỷ đồng, trong đó Nhà nước thiệt hại gần 435 tỷ đồng, tính theo tỷ lệ vốn góp của VNS.
“Rút ruột” tài sản nội bộ VTM
Ngay khi được bổ nhiệm, Bùi Thanh Bình đã biến quy trình lựa chọn nhà thầu cung cấp than cốc thành một cuộc giao dịch “ngầm” nhằm chia chác lợi ích. Cụ thể, Bình trực tiếp gặp gỡ và đặt vấn đề với Nguyễn Văn Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Đầu tư Thương mại Xuất nhập khẩu Việt Phát và Nguyễn Xuân Tốt, Giám đốc Công ty TNHH Trung Thành Thái Nguyên để 2 doanh nghiệp này thành nhà thầu “ruột” cung ứng than cốc cho VTM. Đổi lại, các doanh nghiệp phải chi “hoa hồng” cho Bình từ 50.000 đồng đến 200.000 đồng/tấn.
Thay vì tổ chức đấu thầu rộng rãi, công khai, Bình chỉ đạo Bùi Sỹ Ngọc, Trưởng phòng Vật tư VTM, cùng cấp dưới tạo dựng hồ sơ chào giá khống; thông đồng với các đối tác thu thập báo giá giả mạo từ những công ty “quân xanh” nhằm hợp thức hóa mức giá chào bán cao của 2 doanh nghiệp trên.
Thậm chí, ngay cả khi Luật Đấu thầu yêu cầu VTM phải tổ chức lựa chọn nhà thầu công khai, Ngọc vẫn tiếp tục tìm cách “lách luật” bằng cách tổ chức “đấu giá cạnh tranh” mang tính hình thức, tự ý chia nhỏ các gói thầu thành những đơn hàng dưới 10.000 tấn để Bùi Thanh Bình toàn quyền quyết định.
Từ năm 2015 đến 2020, VTM đã ký tổng cộng 28 hợp đồng mua than cốc với Công ty Việt Phát và 10 hợp đồng với Công ty Trung Thành Thái Nguyên. Tổng khối lượng than cốc VTM thu mua lên tới 286.855 tấn, với tổng giá trị thanh toán 2.019 tỷ đồng.
Kết quả giám định tài sản chỉ rõ, giá than cốc do Việt Phát và Trung Thành Thái Nguyên cung cấp cho VTM bị nâng cao hơn giá thị trường 29,3 tỷ đồng. Hành vi thông đồng nâng giá này đã trực tiếp gây thiệt hại cho tài sản nhà nước số tiền 13,37 tỷ đồng; qua đó cựu Tổng giám đốc VTM nhận hối lộ khoảng 25 tỷ đồng.
Không những thế, quá trình điều tra xác định, trong giai đoạn 2014-2019, dù VTM định kỳ kiểm kê tài sản 6 tháng một lần và liên tục phát hiện những khoản chênh lệch, thiếu hụt tài sản lên tới hàng trăm tỷ đồng, nhưng thay vì chỉ đạo làm rõ nguyên nhân, xác định trách nhiệm cá nhân hoặc yêu cầu bồi thường, Bùi Thanh Bình lại chỉ đạo Kế toán trưởng Đỗ Văn Cường và Nguyễn Duy Dũng hạch toán vào “tài khoản giá vốn” hoặc “chi phí khác” nhằm che giấu sai phạm, đối phó với các đợt thanh tra, kiểm tra.
Đầu năm 2020, khi VTM tiến hành kiểm kê toàn diện tài sản để làm thủ tục bàn giao giữa hai nhiệm kỳ Tổng giám đốc, những sai lệch mới được làm rõ. Đơn vị kiểm toán độc lập xác định, tổng giá trị hàng tồn kho chênh lệch thiếu giữa sổ sách kế toán và thực tế tại nhà máy lên tới 203,94 tỷ đồng.
Sau khi loại trừ các khoản hao hụt tự nhiên theo định mức và sai số kỹ thuật trong quá trình cân đo, cơ quan điều tra xác định, số tài sản thực tế bị mất mát, thất thoát do nguyên nhân chủ quan, gồm phôi thép, quặng sắt, than cốc và các loại vật tư, phụ tùng máy móc, lên tới 105,19 tỷ đồng, gây thất thoát theo vốn góp của VNS 46,29 tỷ đồng.
-
Lâm Đồng ngăn chặn “chảy máu” khoáng sản
-
Chủ đầu tư dự án CT6 Kiến Hưng: Chấp nhận bồi thường theo giá thị trường từng thời điểm
-
Đồng Nai: Điều tra khẩn nguyên nhân vụ bắn Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp La Ngà
-
Bị cáo Lê Thanh Thản: Đã chuẩn bị hai phương án khắc phục hậu quả sai phạm tại dự án CT6 Kiến Hưng
-
Mở phiên tòa xét xử “đại gia điếu cày” Lê Thanh Thản vụ CT6 Kiến Hưng -
TP.HCM: Rà soát toàn bộ kinh doanh, bảo quản gas sau vụ nổ khiến 12 người thương vong -
Tây Ninh: Phát hiện thủ đoạn lừa đảo online mới mang tên "vé số cào online tập thể" -
Sửa đổi quy định về công chứng điện tử -
Công an TP.HCM khuyến cáo không nên đầu tư qua ứng dụng XTB Online Investing -
Cựu thẩm phán ở Bắc Ninh môi giới làm bệnh án giả, giúp hoãn thi hành án tù
-
Ngày Văn hóa và Thương mại Rumani tại Việt Nam: Sắc màu Đông Âu
-
VietinBank Premium: Đồng hành cùng khách hàng gìn giữ thành quả, kiến tạo tương lai qua các thế hệ
-
Henkel cam kết tiếp tục mở rộng đầu tư tại Việt Nam
-
Công bố Top 10 Doanh nghiệp tạo giá trị hàng đầu Việt Nam 2026 ngành Nông nghiệp công nghệ cao
-
Daiichi Life Việt Nam tiếp nối hành trình "Kết nối Triệu Yêu Thương - Hiến máu nhân đạo 2026" tại TP.HCM
-
LŌ-GOI Việt Nam hoàn tất giao dịch thuê 121.000 m² với Tập đoàn Amphenol tại LŌ-GOI Yên Phong
