Vào ngày 12/4 tới đây, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh sẽ chính thức được khởi công. Sự kiện đánh dấu bước ngoặt khi đây là tuyến đường sắt tốc độ cao liên vùng đầu tiên triển khai tại Việt Nam. 

Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 157.640 tỷ đồng (tương đương 6,078 tỷ USD) do Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Đường sắt Cao tốc VinSpeed (Tập đoàn Vingroup) làm chủ đầu tư.

Tuyến có tổng chiều dài khoảng 120 km, ga đầu đặt tại khu vực Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia (Cổ Loa, Đông Anh), ga cuối – ga Hạ Long Xanh, Khu đô thị Vinhomes Global Gate Hạ Long, phường Tuần Châu, phường Việt Hưng.

Phối cảnh Hạ Long Station - nhà ga được quy hoạch trong Công viên rừng 662 ha.

Không chỉ dừng lại ở phạm vi một địa phương, tuyến đường sắt Hà Nội – Quảng Ninh mang sứ mệnh kết nối trục kinh tế phía Bắc khi đi qua địa phận 4 tỉnh và thành phố gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh; nơi hội tụ năng lực sản xuất công nghiệp, logistics và du lịch lớn của cả nước. Từ đó, hình thành hành lang vận chuyển đường sắt hiện đại giữa Hà Nội - Bắc Ninh - Hải Phòng - Quảng Ninh, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội trong dài hạn cho cả khu vực.

Điểm nhấn nổi bật của dự án nằm ở phương án thiết kế khi phần lớn chiều dài tuyến được bố trí trên cao. Trong tổng chiều dài 120 km, chỉ khoảng 4 km đi trên mặt đất, còn lại tới 116 km là cầu cạn, cầu vượt sông và vượt các tuyến giao thông hiện hữu. 

Dự án được đầu tư theo tiêu chuẩn đường sắt tốc độ cao hiện đại với đường đôi, khổ tiêu chuẩn 1.435 mm và hệ thống điện khí hóa. Trên tuyến bố trí 5 nhà ga gồm Cổ Loa, Gia Bình, Ninh Xá, Yên Tử và Hạ Long Xanh; một depot được đặt tại ga Hạ Long Xanh, phường Tuần Châu. 

Tốc độ thiết kế tối đa trên tuyến chính đạt 350 km/h, trong khi đoạn qua khu vực nội đô Hà Nội được điều chỉnh xuống 120 km/h nhằm đảm bảo an toàn khai thác. Theo thiết kế, thời gian di chuyển giữa Hà Nội và Quảng Ninh dự kiến chỉ còn khoảng 23 phút, thay vì 2-3 giờ như hiện nay bằng đường bộ. Dự kiến, công trình sẽ hoàn thành và đưa vào khai thác thương mại vào năm 2028.

Trước đó, vào tháng 12/2025, Vingroup và Vinhomes cũng đã khởi công Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh quy mô hơn 4.100 ha và Công viên công cộng Tuần Châu tại tỉnh Quảng Ninh. Hai dự án này được định vị xây dựng lên một “Thành phố kỳ quan kết nối toàn cầu bên vịnh di sản”, hướng tới hình thành một siêu đô thị nghỉ dưỡng - dịch vụ hiện đại, hài hòa với thiên nhiên. 

Rút ngắn khoảng cách và thời gian, Hạ Long Xanh sẽ được hưởng lợi trực tiếp khi tuyến đường sắt hoàn thành. 

Với hệ thống đường bộ, đường biển, đường hàng không hiện hữu, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh được triển khai, Quảng Ninh kỳ vọng mở ra không gian kết nối mới, góp phần nâng tầm vị thế của địa phương trong mạng lưới du lịch - thương mại - dịch vụ khu vực và quốc tế. 

Việc dự án được khởi công sẽ tạo động lực mới cho giai đoạn phát triển tiếp theo của Quảng Ninh. Đồng thời, cụ thể hóa chủ đề công tác năm 2026 của địa phương là “Thúc đẩy liên kết vùng, phát triển bền vững và hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại”.