Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh tham gia thảo luận.

Sáng 30/9, các vị đại biểu Quốc hội chuyên trách thảo luận nhóm luật về kinh tế, tài chính, trong đó có dự án Luật Thương mại điện tử

Góp ý về bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng trong thương mại điện tử trước các rủi ro như hàng giả, hàng nhái và quảng cáo sai sự thật, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) cho rằng, cần bổ sung quy định sàn thương mại điện tử và nền tảng livestream phải chịu trách nhiệm chủ động bồi thường thiệt hại trong trường hợp sản phẩm quảng bá được thông qua thuật toán ưu tiên, hiển thị của nền tảng bị xác định là gây hại cho người tiêu dùng.

Quy định này buộc các nền tảng phải tự sàng lọc nội dung kỹ càng hơn, thay vì để hàng giả, hàng kém chất lượng được bày bán công khai trên các sàn, bà Tú Anh nêu quan điểm.

Vị đại biểu Lâm Đồng cũng góp ý, Dự thảo cần có quy định yêu cầu các nền tảng công khai thông tin về sản phẩm như nguồn gốc, chất lượng và các thông số liên quan trước khi giao dịch hoàn tất. Quy định này, đại biểu Tú Anh nhận định, giúp người mua đưa ra các quyết định mua sắm sáng suốt và giảm thiểu rủi ro bị lừa đảo.

Liên quan đến cơ chế giải quyết tranh chấp, đại biểu Tú Anh cho rằng, các quy định hiện tại quá phức tạp khiến người tiêu dùng rơi vào thế bất lợi, nhất là khi phải đối mặt với các doanh nghiệp lớn. Vì thế, bà Tú Anh đề nghị có một cơ quan giải quyết tranh chấp thương mại điện tử độc lập hoặc xây dựng hệ thống trọng tài điện tử với thủ tục đơn giản, chi phí thấp và khả năng thực thi quyết định được một cách nhanh chóng.

Điều này giúp người tiêu dùng dễ dàng bảo vệ quyền lợi của mình, không bị vướng những rào cản về hành chính, theo đại biểu Tú Anh.

Nữ đại biểu cũng đồng thời kiến nghị bổ sung các quy định về tố tụng tập thể, cho phép thành lập một nhóm người tiêu dùng cùng khởi kiện để yêu cầu bồi thường thiệt hại nhằm tăng cường sức mạnh pháp lý, tạo sự cân bằng giữa người tiêu dùng và các tập đoàn lớn.

Về trách nhiệm pháp lý liên đới, đại biểu bày tỏ băn khoăn khi đa phần trách nhiệm đang bị phân tán, khiến các nền tảng có thể là né tránh nghĩa vụ. Các nền tảng không thể viện cớ chỉ là nơi trung gian để thoái thác trách nhiệm bởi thuật toán họ thiết kế ảnh hưởng trực tiếp tới nội dung người tiêu dùng tiếp cận. Do đó, cần quy định rõ ràng các nền tảng phải minh bạch hóa các tham số chính, đặc biệt là những yếu tố liên quan đến phân phối quảng cáo và hiển thị nội dung bán hàng, đại biểu Tú Anh nêu quan điểm.

Việc kiểm soát hàng trăm nghìn phiên livestream cho mỗi ngày, đại biểu Tú Anh, nhấn mạnh là một thách thức lớn. Để giải quyết, đại biểu kiến nghị chuyển giao một phần nghĩa vụ giám sát sơ cấp cho các nền tảng, yêu cầu các nền tảng chủ động, tự động phát hiện và ngăn chặn vi phạm như nội dung quảng cáo lừa đảo, giả mạo.

Các cơ quan quản lý sẽ chuyển sang vai trò giám sát việc tuân thủ và trình tự kiểm soát của các nền tảng, có thể kết hợp với hệ thống VNeID đang triển khai.

Đại biểu Nguyễn Hải Nam (Huế) cũng cho rằng, cần cơ quan đặc thù hơn để giải quyết khiếu nại cho người mua hàng qua thương mại điện tử, nền tảng livestream.

Giải trình thêm, Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã được quy định trong Luật Bảo vệ người tiêu dùng sửa đổi. Những nội dung liên quan xử lý các hàng giả, hàng nhái, gian lận thương mại sẽ được tiếp thu, gia cố trong dự thảo luật.

Với đề xuất cần có cơ quan độc lập trong để giải quyết tranh chấp, ông Tân cho biết Bộ Công Thương rất cân nhắc việc thành lập một cơ quan mới. Vì thế, quá trình thực thi, Bộ sẽ sử dụng bộ máy cũ, trong đó có Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số chịu trách nhiệm quản lý Nhà nước về vấn đề này. Đây cũng sẽ là đơn vị đứng ra kết nối giải quyết tranh chấp giữa người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Về trách nhiệm pháp lý liên đới, ông Tân nhấn mạnh cần phải có vì đây chính là tính đặc thù của trong mối quan hệ của thương mại điện tử, và cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp thu, gia cố nội dung này trong dự thảo luật.

Sau khi tiếp tục hoàn thiện, Luật Thương mại điện tử sẽ được Quốc hội thảo luận và thông qua tại Kỳ họp thứ 10.