Bộ Y tế vừa có văn bản gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng UBND các tỉnh, thành phố, đề nghị tăng cường các biện pháp phòng, chống bệnh tay chân miệng và những bệnh truyền nhiễm khác tại cơ sở giáo dục, trong bối cảnh học sinh trên cả nước bước vào năm học mới và số ca mắc tay chân miệng vẫn duy trì ở mức cao.

Hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm ghi nhận trong 8 tháng đầu năm 2026, cả nước có gần 100.000 trường hợp mắc tay chân miệng, cao hơn 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2025. Trong 4 tuần gần đây, số ca mắc tiếp tục ở mức cao tại một số địa phương gồm TP.HCM, Đồng Nai, Đồng Tháp, Tây Ninh, Lâm Đồng, Đà Nẵng và Hà Nội.

Đáng chú ý, trẻ dưới 5 tuổi chiếm 87,3% tổng số trường hợp mắc được ghi nhận. Đây cũng là nhóm thường xuyên sinh hoạt tập thể tại nhà trẻ, trường mẫu giáo, có nhiều hoạt động tiếp xúc gần, dùng chung đồ chơi, vật dụng và chưa hình thành đầy đủ kỹ năng vệ sinh cá nhân, khiến nguy cơ lây truyền bệnh cần được đặc biệt lưu ý.

Bộ Y tế nhận định số ca tay chân miệng có thể tiếp tục gia tăng trong thời gian tới, trong lúc một số bệnh truyền nhiễm khác như sốt xuất huyết, Covid-19 cũng có nguy cơ diễn biến phức tạp. Thời điểm đầu năm học vì vậy đặt ra yêu cầu chủ động phòng bệnh ngay từ trường học, hạn chế nguy cơ hình thành các chuỗi lây nhiễm trong lớp học và cộng đồng.

Trước nguy cơ bệnh tiếp tục gia tăng vào đầu năm học mới, Bộ Y tế yêu cầu tăng cường phòng dịch tại các cơ sở giáo dục, đặc biệt ở nhà trẻ, trường mầm non.

Để bảo vệ sức khỏe học sinh, đặc biệt là trẻ tại các cơ sở mầm non, mẫu giáo, Bộ Y tế đề nghị ngành Giáo dục và ngành Y tế tại các địa phương tăng cường phối hợp, triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống dịch, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để giáo viên và phụ huynh nhận biết dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, thực hiện đúng biện pháp phòng ngừa và xử trí phù hợp nếu trẻ xuất hiện triệu chứng.

Các cơ sở giáo dục phải bảo đảm môi trường sạch sẽ, lớp học thông thoáng, đủ ánh sáng. Đối với nhà trẻ và trường mẫu giáo, nguyên tắc "3 sạch" gồm ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch cần được duy trì thường xuyên, gắn với những hoạt động sinh hoạt hằng ngày của trẻ.

Trường học cần bảo đảm đủ nước sạch, xà phòng và khu vực rửa tay thuận tiện cho trẻ cũng như người chăm sóc; hướng dẫn trẻ hình thành thói quen rửa tay bằng xà phòng; thường xuyên vệ sinh lớp học, đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, mặt bàn và các bề mặt trẻ tiếp xúc.

Cùng với vệ sinh môi trường, việc theo dõi sức khỏe của trẻ trong thời gian học có ý nghĩa quan trọng để phát hiện sớm ca nghi mắc. Giáo viên và người chăm sóc cần chú ý những biểu hiện như sốt, loét miệng, xuất hiện phỏng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, mông hoặc các triệu chứng bất thường khác. Trẻ có dấu hiệu nghi ngờ cần được thông báo cho gia đình để đưa đi khám và được tư vấn kịp thời.

Nếu ghi nhận trường hợp mắc bệnh hoặc nhiều trẻ có biểu hiện bất thường tập trung trong cùng lớp, nhóm trẻ, cơ sở giáo dục cần chủ động phối hợp với cơ quan y tế địa phương để được hướng dẫn xử lý, triển khai các biện pháp phòng, chống phù hợp và hạn chế nguy cơ lây lan.

Bộ Y tế cũng đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp chặt chẽ với Sở Y tế và cơ quan y tế địa phương trong phát hiện, xử lý, báo cáo kịp thời các trường hợp trẻ em, học sinh nghi mắc hoặc mắc tay chân miệng cũng như các bệnh truyền nhiễm khác.

Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, có khả năng lây lan nhanh trong gia đình, cộng đồng và các môi trường sinh hoạt tập thể như nhà trẻ, trường mầm non. Bệnh lưu hành quanh năm nhưng thường có xu hướng gia tăng vào tháng 9 và tháng 10, trùng với giai đoạn trẻ trở lại trường sau kỳ nghỉ hè.

Sự gia tăng tiếp xúc giữa trẻ với trẻ trong lớp học, hoạt động vui chơi tập thể và việc sử dụng chung đồ chơi, vật dụng có thể tạo thêm điều kiện cho mầm bệnh lây truyền nếu vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường không được thực hiện thường xuyên. Vì vậy, phòng tay chân miệng không chỉ dừng ở xử lý sau lúc phát hiện ca bệnh mà cần bắt đầu từ những thói quen đơn giản được duy trì hằng ngày tại gia đình và trường học.

Phụ huynh cũng cần phối hợp với nhà trường theo dõi sức khỏe của trẻ, hướng dẫn trẻ rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, ăn chín, uống chín, giữ sạch đồ dùng cá nhân và hạn chế tiếp xúc với trẻ đang mắc bệnh. Trẻ có biểu hiện nghi ngờ không nên tiếp tục đến lớp mà cần được thăm khám và chăm sóc phù hợp.

Về tay chân miệng, một điểm đáng chú ý là Bộ Y tế đã phê duyệt vắc-xin phòng tay chân miệng do virus EV71, mở ra cơ hội phòng ngừa các biến chứng nặng của bệnh. Đại diện Hệ thống tiêm chủng Long Châu cho hay, cơ sở đẩy nhanh các bước triển khai nhằm sớm đưa vắc-xin về phục vụ người dân Việt Nam. Với hơn 200 trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc cung cấp đầy đủ danh mục vắc xin mới, chính hãng phòng các bệnh lây nhiễm phổ biến cho cả gia đình. Việc tiêm phòng kịp thời, đúng phác đồ sẽ giúp trẻ và các thành viên tránh nguy cơ mắc nhiều bệnh cùng lúc, đồng thời góp phần gia tăng miễn dịch cộng đồng.

Theo Bộ Y tế, tiêm vắc-xin là biện pháp dự phòng hiệu quả hàng đầu đối với các bệnh truyền nhiễm. Trong giai đoạn giao mùa tiềm ẩn nhiều nguy cơ, ngoài tay chân miệng, gia đình cũng cần chủ động phòng ngừa các bệnh dễ lây khác như não mô cầu, sởi, cúm, thủy đậu hay ho gà.

Phụ huynh nên đưa trẻ đến các cơ sở uy tín để được tư vấn và tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch, bảo đảm an toàn và chất lượng vắc-xin. Việc tiêm phòng kịp thời không chỉ giúp bảo vệ từng cá nhân mà còn góp phần nâng cao miễn dịch cộng đồng, hạn chế nguy cơ bùng phát dịch bệnh trên diện rộng.