Hoàn thiện các quy định, quy chế thi; kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi gian lận

Thủ tướng yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan liên quan, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố, người đứng đầu cơ sở giáo dục, cơ sở đào tạo, các đơn vị liên quan theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền đề cao trách nhiệm, bảo đảm trung thực, khách quan, công bằng, liêm chính, thực chất trong học tập, kiểm tra, đánh giá và thi; lấy phòng ngừa là chính, chủ động nhận diện nguy cơ, rủi ro và có biện pháp kiểm soát phù hợp, không để xảy ra gian lận, vi phạm trong kiểm tra, đánh giá, thi cử.

Chuyển mạnh từ tập trung phát hiện, xử lý vi phạm sang chủ động quản trị rủi ro, phòng ngừa từ sớm, từ xa, đồng thời phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm. Công tác phòng, chống gian lận phải được thực hiện thường xuyên, đồng bộ, chặt chẽ, phù hợp với từng cấp học, trình độ đào tạo và hình thức thi, kiểm tra đánh giá.

Rà soát tổng thể, hoàn thiện các quy định, quy chế thi, hướng dẫn, quy trình tổ chức thi, kiểm tra, đánh giá, tăng cường ứng dụng công nghệ và các biện pháp kỹ thuật để phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm; đồng thời coi ý thức tuân thủ quy chế, pháp luật, trách nhiệm và liêm chính của mỗi tổ chức, cá nhân là yếu tố nền tảng, quan trọng nhất.

Học sinh nghiêm túc làm bài thi. Ảnh minh họa.

Phân định rõ trách nhiệm theo chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và mức độ tham gia của từng tổ chức, cá nhân; thiết lập cơ chế kiểm soát chéo, lưu vết hoạt động và kiểm tra độc lập đối với các khâu có nguy cơ cao, không để tổ chức, cá nhân can thiệp trái quy định vào quá trình kiểm tra, đánh giá và thi.

Kiên quyết phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời, nghiêm minh, đúng quy định các hành vi học thay, thi hộ, đạo văn, sửa điểm, làm lộ, lọt đề thi, sử dụng công nghệ cao để gian lận; hành vi bao che, tiếp tay hoặc lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tác động đến kết quả học tập, kiểm tra, đánh giá và thi; xử lý nghiêm minh tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Đổi mới việc giao chỉ tiêu xếp loại, đánh giá thi đua, khen thưởng trong cơ sở giáo dục trước 30/11/2026

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung chỉ đạo, thực hiện rà soát toàn diện các quy định, quy chế thi và hướng dẫn về kiểm tra, đánh giá thường xuyên, định kỳ, cuối khóa và các quy định pháp luật có liên quan; kịp thời sửa đổi, bổ sung để nhận diện, phòng ngừa các phương thức gian lận mới về thi, kiểm tra, đánh giá, nghiên cứu khoa học, nhất là hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo, thiết bị công nghệ cao để gian lận; quy định rõ hành vi bị nghiêm cấm, quy trình kiểm soát, thẩm quyền và trách nhiệm giải trình của cá nhân, tập thể có liên quan; hoàn thành trước ngày 15/12/2026.

Rà soát, đổi mới việc giao chỉ tiêu xếp loại, kết quả thi, kiểm tra, đánh giá để đánh giá thi đua, khen thưởng trong các cơ sở giáo dục, cơ sở đào tạo, cán bộ quản lý và nhà giáo theo hướng không tạo áp lực về thành tích; không lấy riêng tỷ lệ người học khá, giỏi, tỷ lệ tốt nghiệp hoặc kết quả thi để làm căn cứ đánh giá, xếp loại, khen thưởng tập thể, cá nhân; hoàn thành trước ngày 30/11/2026.

Nghiêm cấm việc chỉ đạo, gây sức ép hoặc can thiệp trái quy định nhằm nâng điểm, nâng tỷ lệ tốt nghiệp, làm sai lệch kết quả học tập, kết quả thi hoặc che giấu vi phạm để đạt thành tích.

Rà soát, hướng dẫn việc sử dụng camera, thiết bị rà soát kim loại và các giải pháp kỹ thuật phù hợp tại những khu vực, khâu có nguy cơ cao trong quá trình tổ chức kiểm tra, đánh giá và thi, trước hết đối với các kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp quốc gia và kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, bảo đảm thiết thực, hiệu quả, an toàn thông tin và phù hợp với quy định pháp luật, hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Xây dựng lộ trình triển khai thi trên máy tính khi đáp ứng đủ điều kiện

Xây dựng lộ trình cụ thể, hướng dẫn từng bước triển khai kiểm tra, đánh giá và thi trên máy tính khi đáp ứng đủ điều kiện, bảo đảm công bằng, hiệu quả.

Hướng dẫn các Sở Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở giáo dục phổ thông xây dựng, khai thác và sử dụng ngân hàng câu hỏi để phục vụ kiểm tra, đánh giá định kỳ, đánh giá thường xuyên bảo đảm bám sát mục tiêu, yêu cầu cần đạt của chương trình, tăng tính khách quan, phân hóa và đánh giá thực chất kết quả của người học.

Tăng cường kiểm soát chất lượng đề thi, kiểm tra, đánh giá và bảo mật theo quy định; hoàn thành trước ngày 31/12/2026.

Xây dựng, hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ phân tích, đối sánh kết quả học tập, kiểm tra, đánh giá và thi để kịp thời phát hiện, cảnh báo dấu hiệu bất thường, nguy cơ gian lận.

Thiết lập, vận hành hiệu quả cơ chế tiếp nhận phản ánh, kiến nghị, tố giác và xử lý thông tin theo đúng thẩm quyền, quy định của pháp luật.

Tuyệt đối không được lợi dụng chức vụ, quyền hạn tiếp tay cho gian lận

Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm theo quy định về chất lượng, kỷ cương trong thi cử, kiểm tra, đánh giá trong giáo dục và đào tạo thuộc phạm vi quản lý.

Chỉ đạo sở giáo dục và đào tạo, các cơ sở giáo dục, đào tạo trên địa bàn tổ chức các hoạt động kiểm tra, đánh giá và thi bảo đảm thực chất, nghiêm túc, công bằng, khách quan; không chạy theo thành tích, không can thiệp trái quy định vào kết quả học tập và kết quả thi; tăng cường công tác kiểm tra và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.

Chỉ đạo Ủy ban nhân dân cấp xã và cơ quan chức năng nắm tình hình trên địa bàn xã, phường trước, trong và sau các kỳ thi, kiểm tra, đánh giá kịp thời phát hiện, xử lý hoặc phối hợp xử lý hành vi môi giới, tổ chức gian lận, sản xuất, mua bán, cung cấp hoặc sử dụng thiết bị, phần mềm, dịch vụ để gian lận; chủ động phối hợp với cơ quan chức năng khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Tổ chức rà soát nhu cầu, điều kiện thực tế để đầu tư, trang bị, sử dụng hệ thống camera giám sát, thiết bị rà soát kim loại, máy tính và các thiết bị cần thiết phục vụ kiểm tra, đánh giá và thi theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, bảo đảm phù hợp, đúng quy định, tiết kiệm, hiệu quả, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí.

Yêu cầu người đứng đầu cơ sở giáo dục, cơ sở đào tạo quán triệt, phổ biến đầy đủ các quy định, hành vi bị nghiêm cấm, hậu quả và trách nhiệm pháp lý khi vi phạm tới tất cả cán bộ quản lý giáo dục, nhà giáo, học sinh, sinh viên, học viên, cha mẹ học sinh; thực hiện thường xuyên, nhất là vào đầu năm học và trước các kỳ thi, kiểm tra, đánh giá.

Quán triệt tất cả các cơ quan, đơn vị liên quan, cán bộ, công chức, viên chức và các cá nhân có liên quan thuộc các sở, ban, ngành trên địa bàn tuyệt đối không được lợi dụng chức vụ, quyền hạn, vị trí công tác để can thiệp, tác động trái quy định, tiếp tay hoặc bao che cho hành vi gian lận trong giáo dục.

Rà soát, hoàn thiện quy định về liêm chính học thuật

Người đứng đầu các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, các cơ sở giáo dục phổ thông chịu trách nhiệm toàn diện về liêm chính trong học tập, nghiên cứu khoa học, kiểm tra, đánh giá tại cơ sở.

Tăng cường giáo dục, bồi dưỡng đạo đức nghề nghiệp, văn hóa liêm chính và trách nhiệm nêu gương của nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục.

Tăng cường công tác thông tin, truyền thông bảo đảm người học, nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục được thông tin đầy đủ và thực hiện thống nhất.

Tổ chức quán triệt đầy đủ quy định, hành vi bị nghiêm cấm và hậu quả, trách nhiệm pháp lý khi vi phạm; thường xuyên thực hiện, nhất là vào đầu năm học và trước các kỳ kiểm tra, thi, bảo vệ luận văn, luận án.

Rà soát, hoàn thiện quy định về liêm chính học thuật phù hợp với thực tiễn, đặc thù của cơ sở giáo dục.

Quy định rõ việc phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi đạo văn, sao chép, thuê hoặc nhờ người khác làm bài, học thay, thi hộ, gian lận trong nghiên cứu khoa học và sử dụng trí tuệ nhân tạo trái quy định.

Đổi mới phương pháp học tập, kiểm tra, đánh giá theo hướng coi trọng quá trình và sản phẩm học tập, nghiên cứu khoa học, thi, kiểm tra, đánh giá đúng năng lực người học; tăng cường các hình thức tổ chức thực hiện nhằm hạn chế khả năng gian lận và phù hợp với sự phát triển của công nghệ.

Triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống gian lận trong nghiên cứu khoa học, thi kết thúc học phần, thi cuối khóa, bảo vệ luận văn, luận án.

Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các bộ, cơ quan, địa phương theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc triển khai thực hiện Chỉ thị này; thường xuyên cập nhật, hướng dẫn biện pháp phòng ngừa, phát hiện và xử lý phù hợp; định kỳ tổng hợp tình hình, kết quả thực hiện, kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền và đề xuất biện pháp xử lý đối với những vấn đề vượt thẩm quyền.

Bộ Quốc phòng, Bộ Công an chủ trì theo dõi, kiểm tra việc thực hiện đối với các cơ sở giáo dục thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm phù hợp yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước và quy định có liên quan.

Các Bộ trưởng, Thủ trưởng các cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo, tổ chức thực hiện nghiêm túc Chỉ thị này; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, truyền thông việc triển khai thực hiện nghiêm túc công tác phòng, chống gian lận trong giáo dục và đào tạo.