Ngày 5/7, Bộ trưởng Cao Đức Phát cùng lãnh đạo một số đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và PTNT đã đi kiểm tra việc đầu tư, nâng cấp cơ sở chiếu xạ đầu tiên của miền Bắc - Trung tâm Chiếu xạ Hà Nội thuộc Viện Năng lượng nguyên tử quốc gia (Bộ KH&CN). Khi vận hành, dây chuyền chiếu xạ này có khả năng xử lý 20-30 tấn vải, nhãn/ngày, góp phần quan trọng vào việc đẩy mạnh xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang những thị trường khó tính như Australia, Mỹ...

Tại buổi làm việc, ông Đặng Quang Thiệu, Giám đốc Trung tâm Chiếu xạ Hà Nội cho hay: Tổng nguồn vốn để mua sắm thiết bị, nâng cấp nguồn, dây chuyền và sửa chữa, xây dựng cho khu chiếu xạ này vào khoảng 30 tỷ đồng. “Hiện nay chúng tôi đã sẵn sàng phần thiết bị, chỉ còn thiếu 9 tỷ đổng để xây dựng và sửa chữa kho” – ông Đặng Quang Thiệu nhấn mạnh.

Cũng theo ông Đặng Quang Thiệu, để được phía Mỹ chứng nhận và cấp giấy phép chiếu xạ, cùng với việc đảm bảo dây chuyền chiếu xạ, Trung tâm phải đảm bảo các điều kiện để hàng hóa chiếu xạ không bị tái nhiễm. Vì thế, Trung tâm cần phải có 2 kho lạnh riêng biệt để cách ly hàng hóa đầu vào và hàng hóa đầu ra. Hiện nay, kho lạnh đầu vào đang thiếu, Trung tâm đang dự kiến xây dựng kho mới trên diện tích 700-800m², trong đó có gần 200m² kho lạnh và 50m² phòng dành để kiểm dịch, còn lại sẽ dành cho khu vực đóng gói. Với kho lạnh đầu ra cần 200m², Trung tâm sẽ cải tạo trên cơ sở kho kho cũ.

Tuy nhiên, đến nay Bộ KHCN vẫn chưa bố trí kinh phí cho phần xây dựng nhỏ, sửa chữa lớn cho Trung tâm Chiếu xạ Hà Nội để xây dựng, sửa chữa kho lạnh nên việc triển khai trên thực tế đang bị đánh giá là chậm.

“Tôi chỉ muốn Bộ NN&PTNT và Bộ KHCN nhanh chóng khẩn trương bố trí cho chúng tôi vồn, dù ít cũng được để chúng tôi vượt qua các khâu phê duyệt của Nhà nước” – ông Đặng Quang Thiều kiến nghị.

Trước vướng mắc của Trung tâm, Bộ trưởng Cao Đức Phát hứa: “Ngay trong tuần tới, tôi sẽ trao đổi với đồng chí Bộ trưởng Bộ KHCN để có giải pháp. Vấn đề hiện nay là nâng cấp cơ sở vật chất, kỹ thuật để có thể đáp ứng được yêu cầu chiếu xạ ở quy mô lớn hơn. Việc đó chúng tôi sẽ trao đổi với Bộ trưởng Bộ KHCN và các bộ có liên quan để xử lý, hỗ trợ Trung tâm ngay trong năm 2015”.

Theo Bộ trưởng Cao Đức Phát, hiện nay, ở miền Nam có 2 cơ sở chiếu xạ được công nhận. Trong khi đó, nếu vận chuyển nông sản từ Bắc vào Nam khiến chất lượng bị giảm sút và các doanh nghiệp xuất khẩu phải chịu những chi phí lớn. Vì thế, Bộ NN&PTNT sẽ phối hợp với Bộ KHCN để giải quyết sớm nguồn vốn để Trung tâm thực hiện nhiệm vụ đặt ra, đáp ứng yêu cầu cấp thiết của các doanh nghiệp cũng như bà còn nông dân trồng vải, nhãn ở các địa phương miền Bắc.

Cùng ngày, Bộ trưởng và đoàn công tác đến thăm và kiểm tra dây chuyền công nghệ CAS (Cells Alive System) - bảo quản thực phẩm đông lạnh hiện đại của tập đoàn ABI (Nhật Bản), do Dự án bảo quản hoa quả công nghệ cao thuộc Viện Cơ điện và Công nghệ sau thu hoạch thực hiện. Cùng chiếu xạ để thúc đẩy xuất khẩu hoa quả tươi, công nghệ CAS có thế mạnh bảo quản hoa quả, tôm cá tươi ngon gần như ban đầu mà thời gian bảo quản kéo dài hàng tháng, thậm chí cả năm.

“Chiếu xạ nhằm đáp ứng yêu cầu về an toàn vệ sinh thực phẩm và phòng chống dịch bệnh, còn bảo quản bằng công nghệ CAS chủ yếu để duy trì giá trị của các loại sản phẩm, tuy nhiên công nghệ cũng góp phần hạn chế hoạt động của vi sinh vật, như vậy cũng góp phần vào đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Nhưng hai công nghệ này đáp ứng hai mục tiêu khác nhau, vì thế chúng ta cần duy trì phát triển cả 2 loại công nghệ này và áp dụng trên diện rộng để nông sản nước ta có thể vươn tới thị trường xa, nhưng giá trị cao và có thể cạnh tranh được với nông sản các nước khác trên thị trường thế giới” – Bộ trưởng khẳng định.