Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với những biến động sâu sắc về địa chính trị, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, xung đột kéo dài tại nhiều khu vực và những thách thức mới từ công nghệ, thông điệp mà nhà lãnh đạo Việt Nam đưa ra được đánh giá không chỉ phản ánh cách nhìn của Việt Nam mà còn chạm tới những vấn đề cốt lõi mà cộng đồng quốc tế đang quan tâm.

Nhiều cơ quan truyền thông và học giả quốc tế đặc biệt chú ý đến nhận định của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về ba cuộc khủng hoảng nền tảng mà thế giới đang phải đối mặt, gồm khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 và trả lời một số câu hỏi của đại biểu tham dự. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Báo Kontan của Indonesia cho rằng việc đặt vấn đề khủng hoảng lòng tin chiến lược ngang hàng với các thách thức về an ninh và phát triển cho thấy cách tiếp cận toàn diện của Việt Nam trước những biến động toàn cầu. Theo tờ báo này, đây là yếu tố ngày càng có ảnh hưởng lớn tới quan hệ giữa các quốc gia trong bối cảnh môi trường quốc tế thiếu ổn định và khó dự báo.

Trong khi đó, CNA của Singapore nhấn mạnh thông điệp cho rằng những cuộc khủng hoảng hiện nay không phải là điều tất yếu mà nhân loại buộc phải chấp nhận. Theo CNA, lời kêu gọi củng cố luật pháp quốc tế, thúc đẩy các mô hình phát triển bao trùm và tăng cường đối thoại, hợp tác đã mang đến góc nhìn tích cực và mang tính xây dựng trong bối cảnh thế giới đối mặt nhiều thách thức đan xen.

Vai trò trung tâm của ASEAN cũng là nội dung nhận được nhiều sự quan tâm. Các cơ quan truyền thông Indonesia đánh giá cao quan điểm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc ASEAN cần tiếp tục phát huy đoàn kết, không để cạnh tranh trở thành đối đầu, không để các tuyến kết nối trở thành đường ranh chia cắt và không để an ninh của nước này trở thành bất an của nước khác.

Theo giới quan sát, đây là thông điệp có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh Đông Nam Á đang chịu tác động ngày càng lớn từ cạnh tranh địa chính trị giữa các nước lớn.

Tân Hoa xã của Trung Quốc cũng nhấn mạnh phát biểu của nhà lãnh đạo Việt Nam về yêu cầu duy trì vai trò trung tâm của ASEAN thông qua đoàn kết nội khối, tự chủ chiến lược và khả năng định hình chương trình nghị sự chung của khu vực. Theo hãng tin này, những nhận định đó phản ánh mong muốn duy trì ASEAN như một cấu trúc đối thoại, hợp tác và cân bằng trong khu vực.

Không chỉ dừng lại ở việc chỉ ra các thách thức, bài phát biểu còn được đánh giá cao bởi những gợi mở về cách thức ứng phó với các nguy cơ mới.

Báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) nhận định bài phát biểu đã đưa ra một khuôn khổ tư duy đáng chú ý về xây dựng lòng tin chiến lược trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực thay đổi nhanh chóng. Tờ báo đặc biệt chú ý tới nhận định về “khủng hoảng lòng tin chiến lược” - một cuộc khủng hoảng âm thầm nhưng nguy hiểm khi các quốc gia ngày càng nhìn nhận hành động của nhau qua lăng kính nghi ngờ và bất an.

SCMP cũng đánh giá cao những cảnh báo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về các thách thức mới do sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ lượng tử và không gian mạng. Theo tờ báo này, các đề xuất về tăng cường minh bạch, xây dựng cơ chế liên lạc khẩn cấp và hoàn thiện các bộ quy tắc ứng xử phù hợp là những gợi ý đáng chú ý nhằm giảm thiểu nguy cơ hiểu lầm và tính toán sai lầm trong quan hệ quốc tế.

Cùng quan điểm, hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ cho rằng thông điệp xuyên suốt trong bài phát biểu là lời kêu gọi các quốc gia tăng cường tự kiềm chế, mở rộng hợp tác và giải quyết bất đồng thông qua đối thoại thay vì đối đầu. Theo Anadolu, Việt Nam nhấn mạnh yêu cầu chủ động phòng ngừa rủi ro từ sớm, từ xa thay vì chỉ phản ứng khi khủng hoảng đã bùng phát.

Từ góc nhìn học thuật, Tiến sỹ Mohamed Effendy B Abdul Hamid, Giảng viên cao cấp Đại học Quốc gia Singapore, cho rằng cộng đồng quốc tế hiện đặt nhiều kỳ vọng vào Việt Nam và xem cách tiếp cận của Việt Nam là nguồn tham chiếu đáng chú ý trong xử lý các thách thức mới.

Theo ông, bài phát biểu tại Shangri-La đã giúp làm rõ hơn tầm nhìn của Việt Nam đối với các vấn đề khu vực và quốc tế trong bối cảnh thế giới đang trải qua nhiều biến động sâu sắc.

Ông Choi Shing Kwok, Cố vấn Viện Nghiên cứu Đông Nam Á ISEAS-Yusof Ishak, nhận định việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La phát đi tín hiệu cho thấy Việt Nam sẵn sàng đảm nhận vai trò chủ động và tích cực hơn trong các vấn đề của khu vực.

Trong khi đó, The New York Times cho rằng bài phát biểu đã góp phần khắc họa hình ảnh một Việt Nam không chỉ có chính sách đối ngoại linh hoạt mà còn là một quốc gia chủ động tham gia vào các vấn đề toàn cầu, sẵn sàng đóng góp vào việc định hình các chính sách và quan hệ đối tác trong khu vực.

Những phản hồi tích cực từ truyền thông và giới học giả quốc tế cho thấy bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 đã tạo được sức lan tỏa đáng kể. Không chỉ đề cập tới những thách thức nổi bật của thế giới hiện nay, bài phát biểu còn đưa ra những gợi mở về đối thoại, hợp tác, luật pháp quốc tế, vai trò trung tâm của ASEAN và xây dựng lòng tin chiến lược.

Qua đó, hình ảnh một Việt Nam chủ động, tự tin, có trách nhiệm và sẵn sàng đóng góp vào các nỗ lực chung vì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững của khu vực cũng như thế giới tiếp tục được khẳng định rõ nét hơn trên trường quốc tế.