Tổng thư ký, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh tham gia thảo luận.

Chiều 1/4, trong phiên họp thứ 56, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về các báo cáo đánh giá tình hình, kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KTXH) 5 năm 2021-2025, dự kiến Kế hoạch 5 năm 2026-2030; đánh giá bổ sung kết quả phát triển KTXH năm 2025, tình hình thực hiện Kế hoạch năm 2026.

Báo cáo tóm tắt các nội dung này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nêu rõ, bước vào giai đoạn 2026-2030, tình hình thế giới tiếp tục biến động rất nhanh, mạnh, khó lường… ảnh hưởng đến mục tiêu phát triển KTXH của nước ta. Trên cơ sở bám sát kết luận Hội nghị Trung ương 2, Chính phủ đã dự kiến 6 quan điểm chỉ đạo, điều hành, mục tiêu tổng quát và 59 chỉ tiêu chủ yếu về kinh tế, xã hội, môi trường, 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong giai đoạn 2026-2030; đồng thời xác định 91 nhiệm vụ trọng tâm, có thời hạn cụ thể, cần thực hiện ngay trong năm 2026.

Trong một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm được đề cập, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh giải pháp “thống nhất tư duy, nhận thức, khát vọng và hành động để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế “2 con số”.

Bày tỏ hoàn toàn đồng tình với nhấn mạnh này của Bộ trưởng Bộ Tài chính, Tổng thư ký, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh nói, “để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% trong một thời gian dài liên tục là một vấn đề rất quan trọng, thậm chí có thể nói là hệ trọng đối với đất nước”.

Ông Mạnh phân tích, nền kinh tế của Việt Nam khá lớn, lớn hơn nhiều nước trong khu vực. Mà, việc thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình để trở thành một nước thu nhập trung bình cao hoặc là một nước phát triển không có nhiều nước đạt được.

“Trong khoảng 100 năm vừa qua với con số khảo sát 100 quốc gia chỉ có 13 đến 15 quốc gia vượt qua được mức thu nhập trung bình và như thế xác suất thành công chỉ từ 10% đến 15%. Chính vì thế việc rơi vào bẫy thu nhập trung bình thực sự là một tình trạng phổ biến, còn vượt qua được bẫy thu nhập trung bình là một ngoại lệ”, ông Mạnh nhìn nhận.

Với Việt Nam, ông Mạnh cho rằng, nếu không vượt được qua bẫy thu nhập trung bình thì sẽ đánh mất các cơ hội về vị thế quốc gia, về cơ cấu dân số vàng, về dư địa của chính sách tài khóa…

Vì thế, theo Tổng thư ký Quốc hội, quyết tâm rất cao để đạt được mức tăng trưởng 10% cần phải được nhấn mạnh hơn nữa và cần phải được làm rõ hơn nữa. Vì “chúng ta không chỉ đơn giản giao chỉ tiêu 10% cho 34 địa phương để mỗi địa phương đạt con số trên 10% mà chúng ta cần phải có một kế hoạch cụ thể hơn để tranh thủ cơ hội này, vì nếu 5 năm, 10 năm nữa, đến 2035 mà chúng ta không vượt qua bẫy thu nhập trung bình thì sẽ bỏ lỡ tất cả các điều kiện thuận lợi hiện nay”, ông Mạnh phát biểu.

Về các giải pháp được Chính phủ xác định cho năm 2026, ông Mạnh cũng bày tỏ cơ bản thống nhất, song đề nghị tách ra làm 2 nhóm. Nhóm thứ nhất là nhóm các giải pháp ngắn hạn trước mắt, tức là vẫn tiếp tục tăng tổng vốn đầu tư toàn xã hội để duy trì tăng trưởng cao.

“Có rất nhiều giải pháp hiện nay chúng ta đang làm và tôi hoàn toàn ủng hộ, như là đầu tư tư nhân, tiếp tục thu hút đầu tư FDI, quan trọng là các giải pháp tháo gỡ các dự án treo của cả nước”, ông  Mạnh nêu.

Về các giải pháp trung và dài hạn, ông Mạnh nhận xét, báo cáo của Chính phủ cũng nhấn mạnh việc tăng năng suất quốc gia để tăng năng suất tổng hợp TFP, nhưng có rất nhiều vấn đề về sự đồng bộ trong việc triển khai các chính sách chưa được nêu (như trong các quy hoạch tổng thể quốc gia hay trong các dự án đầu tư công rất lớn đang được triển khai).

Cần tách ra giải pháp về dài hạn và giải pháp ngắn hạn. Trong đó, những giải pháp về dài hạn thì không những cần phải nỗ lực tập trung rất cao, mà còn đòi hỏi một sự đồng bộ giữa hệ thống các giải pháp để đảm bảo được mục tiêu tăng trưởng 10% không phải chỉ là của năm nay mà là của một giai đoạn 5 năm hoặc 10 năm tới, ông Mạnh nêu quan điểm.

Gút lại phần thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng Tờ trình và các báo cáo của Chính phủ được chuẩn bị công phu, nghiêm túc, nhiều nội dung được cập nhật, phân tích kỹ lưỡng, phản ánh khá toàn diện tình hình kinh tế - xã hội của năm 2025, giai đoạn 2021-2025 và triển khai kế hoạch của năm 2026, dự kiến kế hoạch 5 năm 2026-2030.

Trong bối cảnh đặc biệt nhiều biến động, khó khăn chưa từng có, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ thì nền kinh tế đã thể hiện khả năng chống chịu, thích ứng linh hoạt, đạt kết quả toàn diện, nổi bật trên hầu hết các lĩnh vực, ông Thanh khái quát.

Phó chủ tịch Quốc hội đề nghị nhấn mạnh hơn một số tồn tại, hạn chế mang tính cơ cấu, tích tụ qua nhiều năm, nhất là áp lực điều hành kinh tế vĩ mô gia tăng trong bối cảnh thế giới biến động. Chất lượng tăng trưởng chưa bền vững, còn phụ thuộc vào vốn, lao động và đầu tư trực tiếp nước ngoài. Năng lực nội tại, công nghiệp hỗ trợ doanh nghiệp trong nước còn yếu, mức độ tự chủ của nền kinh tế còn hạn chế, cùng với đó thì thị trường tài chính còn tiềm ẩn rủi ro. 3 đột phá chiến lược chưa tạo chuyển biến rõ nét. Liên kết vùng và cơ cấu lại nền kinh tế còn chậm. Các vấn đề xã hội, môi trường, dân số, bảo vệ, chăm sóc sức khỏe Nhân dân và lao động đang gia tăng sức ép.

Những hạn chế này tích tụ qua nhiều năm, mang tính cơ cấu, đòi hỏi giải pháp căn cơ, đồng bộ và quyết liệt hơn, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững của giai đoạn 2026 - 2030, ông Thanh lưu ý.