Ngộ độc thuốc lá điện tử gia tăng

Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế đã có công văn gửi Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành về việc Tăng cường truyền thông về tác hại của thuốc lá điện tử,  thuốc lá nung nóng, shisha.

Cục Quản lý Khám, chữa bệnh cho biết, qua phản ánh của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, cơ sở giáo dục và phương tiện thông tin đại chúng cho thấy hiện nay việc sử dụng các sản phẩm thuốc lá điện tử (Electronic Nicotine Delivery - ENDs), thuốc lá nung nóng (Heated Tobacco Product - HTPs) đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng đặc biệt trong đối tượng học sinh. 

Nhiều trường hợp các em học sinh phải cấp cứu vì bị ngộ độc nicotine và các dung dịch có trong các sản phẩm này. Các sản phẩm này hiện nay chưa được phép nhập khẩu, kinh doanh và lưu hành hợp pháp tại Việt Nam.

Ảnh minh họa

Cơ quan này nhấn mạnh, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, bên cạnh các tác hại giống như thuốc lá điếu thông thường, còn nguy cơ tiềm ẩn và phát sinh các tệ nạn xã hội, nhất là  sử dụng ma túy và các chất gây nghiện khác, ảnh hưởng xấu tới sức khỏe và lối sống của thanh thiếu niên, đồng thời gây ra các tác hại trước mắt và lâu dài về sức khỏe, kinh tế, xã hội. 

Để kịp thời ngăn ngừa việc sử dụng các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thời gian qua, Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế đã phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, các Tổ chức quốc tế, cơ quan truyền thông và các đơn vị liên quan triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền về tác hại của các sản phẩm này.

Để tiếp tục tăng cường truyền thông ngăn ngừa việc sử dụng thuốc lá nói chung và các sản phẩm thuốc lá mới, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đề nghị Sở Y tế tham mưu cho UBND tỉnh có văn bản chỉ đạo các Sở ban, ngành, các cơ quan truyền thông của tỉnh thường xuyên tuyên truyền về tác hại của thuốc lá điếu thông thường, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và kịp thời có các quy định để ngăn ngừa việc sử dụng các sản phẩm này tại các cơ quan, công sở và đặc biệt là tại các cơ sở giáo dục đào tạo;

Bên cạnh đó, tăng cường hoạt động kiểm tra và xử lý nghiêm các trường hợp mua, bán, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá làm nóng, shisha.

Đồng thời, phối hợp với các cơ quan truyền thông, các đơn vị liên quan kịp thời phổ  biến thông tin về tác hại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tới công chức, viên chức, người lao động tại cơ quan, đơn vị, người dân trên địa bàn. 

Lồng ghép tuyên truyền tác hại của thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng trong các cuộc họp, hội thảo, hội nghị, sự kiện của cơ quan, đơn vị, cộng đồng.

Đặc biệt, tăng cường phối hợp với Sở giáo dục và đào tạo để cung cấp thông tin, và phổ biến rộng rãi về tác hại của các sản phẩm thuốc lá mới cho học sinh, sinh viên, cán bộ, giáo viên tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn quản lý. 

Chỉ đạo các cơ sở y tế trên địa bàn tích cực cung cấp các thông tin về tác hại của các sản phẩm thuốc lá mới tới người bệnh, người nhà người bệnh và người dân trong cộng đồng.

Nguy hiểm khi tự ý dùng thuốc hạ sốt

Mới đây, một em bé 8 tuổi đã phải nhập viện cấp cứu do suy gan, tăng men gan hơn 300 lần so với mức bình thường do uống thuốc hạ sốt quá liều. Điều đáng nói là hiện vẫn có nhiều phụ huynh tự ý sử dụng thuốc hạ sốt cho con, không tuân theo chỉ định của bác sĩ.

Trước tình hình dịch Covid-19 có xu hướng gia tăng trở lại, cùng với đó là các bệnh cảm cúm, nóng sốt do thời tiết giao mùa, nhiều trẻ em và người lớn có biểu hiện đau đầu hoặc sốt cao, cần được chữa trị ban đầu tại gia đình. Do đó, nhu cầu sử dụng các loại thuốc giảm đau, hạ sốt tăng lên. Tuy nhiên, điều đáng nói là có không ít người dùng quá liều thuốc hạ sốt, rất nguy hiểm.

Thuốc hạ sốt trên thị trường hiện có rất nhiều loại, nhiều dạng khác nhau như Hapacol (hoạt chất Paracetamol), Decolgen (hoạt chất Paracetamol, Chlopheniramin), Efferalgan (hoạt chất Paracetamol), Tiffy (Paracetamol, Chlorpheniramine, Phenylpropanolamine), viên đặt hậu môn... Tuy đó là thuốc thông thường, có thể tự sử dụng nhưng người dùng cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng.

Theo thống kê của Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, số ca ngộ độc paracetamol đứng thứ 2 trong số ca ngộ độc ở trẻ em. 

TS. Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết, các biểu hiện ngộ độc ban đầu thường kín đáo, thậm chí không có biểu hiện gì, hoặc có thể lẫn với biểu hiện của bệnh gây đau, sốt. Tuy nhiên, khi xét nghiệm sẽ thấy men gan tăng dần, bắt đầu từ ngày thứ 2, thứ 3 trở đi. Với trường hợp ngộ độc do lạm dụng thuốc thì tổn thương gan có thể chậm hơn.

Theo bác sĩ Nguyên, khi bệnh nhân đã có biểu hiện vàng da, chán ăn... tức là đã muộn, nếu có viêm gan nặng, người bệnh dễ bị suy gan, hôn mê gan. 

Do vậy, người dân cần biết liều paracetamol tối đa. Người Việt Nam có thể trạng trung bình và không có các yếu tố nguy cơ nêu trên thì dùng không quá 3 gam/24 giờ với người trưởng thành. Với trẻ em, liều lượng là 15mg/kg cân nặng cho mỗi lần và không quá 6 lần/24 giờ.

Tuy nhiên, nếu sử dụng liều nói trên cho người có nhiều yếu tố nguy cơ nêu trên thì lại gây ngộ độc. Thực tế, với người bệnh trưởng thành, bác sĩ thường chỉ kê 1 - 1,5 gam paracetamol cho mỗi 24 giờ (tương đương 2 - 3 viên loại hàm lượng 500mg). Tốt nhất là dùng với liều thấp nhất có thể.

Ngoài ra, khi dùng thuốc, bệnh nhân và người nhà cần chú ý đến các loại thuốc khác đang dùng (đặc biệt là một số thuốc chữa bệnh lao hoặc động kinh vốn có thể làm tăng độc tính của paracetamol) và thể trạng của người bệnh dễ bị ngộ độc paracetamol (lạm dụng rượu, gầy yếu, suy nhược, ăn kém, nhiễm trùng nặng hoặc các bệnh gây suy mòn).

Bên cạnh đó, không phải hễ trẻ có biểu hiện nóng sốt là phải dùng thuốc. Theo khuyến cáo của Hiệp hội Nhi khoa Hoa Kỳ, nhiệt độ bình thường của cơ thể trẻ khoảng 36,5 - 37,5oC. 

Trong ngày, nhiệt độ cơ thể trẻ có thể dao động trong khoảng 0,5oC. Do đó, khi nhiệt độ cơ thể của bé dao động trong khoảng 36,7 đến 38,5oC thì đó chưa phải là sốt, chỉ gọi là tăng thân nhiệt. Nếu trẻ sốt trên 39oC, cơ thể mệt mỏi, khó chịu thì có thể can thiệp để hạ sốt.

Ngoài việc dùng thuốc hạ sốt đúng liều lượng, cần kết hợp các biện pháp khác an toàn hơn để hạ sốt, giảm đau như nới rộng quần áo, chườm, lau nước ấm, uống đủ nước... Khi bệnh không đỡ hoặc có biểu hiện bất thường thì cần tới cơ sở y tế để kiểm tra.