Nâng cao chất lượng sống cho phụ nữ sau điều trị ung thư

Điều trị ung thư thành công không còn là mục tiêu duy nhất của y học hiện đại. Cùng với việc kéo dài thời gian sống, nhu cầu phục hồi chức năng, cải thiện hình thể và chăm sóc sức khỏe tinh thần ngày càng được quan tâm, đặc biệt đối với phụ nữ phải trải qua những can thiệp ngoại khoa ảnh hưởng lớn đến cơ thể.

Các bác sỹ Bệnh viện K thực hiện phẫu thuật cho bệnh nhân.

Tại Bệnh viện K, trong khuôn khổ Chương trình Tháng 10 hồng năm 2026, các bác sỹ Khoa Ngoại vú triển khai phẫu thuật tái tạo và tạo hình cho gần 20 bệnh nhân. Hoạt động này không chỉ hướng đến khắc phục những thay đổi về hình thể sau điều trị ung thư mà còn giúp người bệnh cải thiện tâm lý, lấy lại sự tự tin và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Điển hình là trường hợp bệnh nhân P.T.B.L. (55 tuổi), từng được chẩn đoán ung thư tuyến vú bên phải giai đoạn T2N1M0 vào năm 2023. Người bệnh đã trải qua 8 chu kỳ hóa chất tân bổ trợ, phẫu thuật cắt bỏ tuyến tổn thương và xạ trị. Sau ba năm điều trị, tình trạng bệnh ổn định, song những thay đổi về hình thể vẫn là điều khiến người bệnh trăn trở.

Đầu tháng 9/2026, sau khi thăm khám và đánh giá toàn diện, các bác sỹ quyết định thực hiện phương án phẫu thuật tạo hình “3 trong 1”, kết hợp sử dụng mô tự thân vùng bụng để tái tạo bên ngực phải và đặt túi ngực bên trái nhằm khôi phục sự cân đối.

Ca phẫu thuật do PGS-TS.Lê Hồng Quang, Trưởng Khoa Ngoại vú, kiêm Trưởng Tiểu ban Vú, Bệnh viện K cùng ê-kíp chuyên môn thực hiện. Điểm nổi bật của kỹ thuật này là kết hợp ba mục tiêu trong một cuộc phẫu thuật là lấy vạt mô vùng bụng, tái tạo bên ngực đã cắt bỏ do ung thư và tạo hình bên còn lại. Phương pháp không chỉ giúp phục hồi hình thể mà còn góp phần cải thiện vùng bụng, đáp ứng nhu cầu thẩm mỹ và chất lượng sống của người bệnh sau điều trị.

Theo các bác sỹ, đây là kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi đánh giá kỹ lưỡng tình trạng sức khỏe, tiền sử điều trị, đặc điểm giải phẫu và hệ thống mạch máu nuôi vạt. Mỗi phương án can thiệp phải được cá thể hóa, bảo đảm yêu cầu chuyên môn và phù hợp với điều kiện thực tế của từng người bệnh.

Sau phẫu thuật, sức khỏe bệnh nhân ổn định, hình thể được cải thiện, giúp người bệnh thêm tự tin trong sinh hoạt. Trong khuôn khổ chương trình Tháng 10 hồng, vật liệu tạo hình sử dụng cho ca phẫu thuật cũng được Bệnh viện K phối hợp cùng đơn vị tài trợ trao tặng, góp phần hỗ trợ người bệnh tiếp cận dịch vụ điều trị chuyên sâu.

Từ trường hợp này, các bác sỹ nhấn mạnh ý nghĩa của việc chăm sóc toàn diện đối với phụ nữ sau ung thư. Bên cạnh kiểm soát bệnh, việc phục hồi thể chất, hỗ trợ tâm lý và đáp ứng nhu cầu cải thiện hình thể cần được quan tâm trong quá trình theo dõi, chăm sóc lâu dài.

Việc triển khai những kỹ thuật tái tạo chuyên sâu tại các bệnh viện trong nước cũng cho thấy khả năng đáp ứng ngày càng đa dạng của hệ thống y tế, từ điều trị bệnh lý đến phục hồi chất lượng sống. Đây là hướng tiếp cận có ý nghĩa trong nâng cao chất lượng dịch vụ khám, chữa bệnh, lấy người bệnh làm trung tâm và quan tâm nhiều hơn đến những nhu cầu sau điều trị.

Chăm sóc sức khỏe phụ nữ không chỉ dừng lại ở phát hiện sớm, điều trị hiệu quả các bệnh lý nguy hiểm mà còn cần sự đồng hành trong giai đoạn phục hồi. Những tiến bộ về kỹ thuật, cùng các chương trình hỗ trợ người bệnh, đang góp phần từng bước hoàn thiện cách tiếp cận chăm sóc toàn diện, giúp phụ nữ sau ung thư có thêm điều kiện trở lại cuộc sống khỏe mạnh, tự tin và chủ động.

Đột ngột méo miệng, lệch mặt, cảnh giác nguy cơ đột quỵ

Méo miệng, lệch mặt, mắt nhắm không kín có thể là biểu hiện của liệt dây thần kinh số 7 ngoại vi, nhưng cũng có thể cảnh báo đột quỵ. Chủ quan cho rằng bị “trúng gió”, tự chữa bằng mẹo dân gian có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm điều trị hiệu quả.

Theo các bác sỹ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, tình trạng méo miệng, lệch mặt đột ngột có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có liệt dây thần kinh số 7 ngoại vi hoặc những tổn thương thần kinh nghiêm trọng hơn. Việc nhận biết sớm triệu chứng, thăm khám kịp thời và điều trị đúng cách đóng vai trò quan trọng trong nâng cao khả năng hồi phục, hạn chế nguy cơ di chứng kéo dài.

Ths.Vũ Văn Đại, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết, liệt dây thần kinh số 7 ngoại vi là bệnh lý có thể gặp ở mọi lứa tuổi, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động các cơ mặt, khiến người bệnh gặp khó khăn khi nhắm mắt, cười, nói chuyện hoặc ăn uống.

Trên thực tế, nhiều người sau khi đi ngoài trời lạnh, nằm quạt hoặc sử dụng điều hòa nhiệt độ thấp, đột nhiên phát hiện khuôn mặt bị méo lệch thường cho rằng mình bị “trúng gió”. Tuy nhiên, đây có thể là biểu hiện của liệt dây thần kinh số 7 ngoại vi, trong đó liệt Bell là một dạng thường gặp, đặc trưng bởi tình trạng liệt mặt xuất hiện đột ngột, chưa xác định rõ nguyên nhân và chỉ được chẩn đoán sau khi loại trừ các bệnh lý khác.

Theo bác sỹ Vũ Văn Đại, hiện chưa có bằng chứng khoa học chắc chắn cho thấy thời tiết lạnh trực tiếp gây ra liệt Bell. Bệnh được cho là có liên quan đến tình trạng viêm, phù nề dây thần kinh, có thể liên quan đến sự tái hoạt động của virus tiềm ẩn hoặc phản ứng miễn dịch của cơ thể. Do đó, người bệnh không nên mặc định méo miệng, lệch mặt là do nhiễm lạnh rồi tự điều trị tại nhà.

Đáng lo ngại, những biểu hiện này cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ, tình trạng cấp cứu nguy hiểm đòi hỏi phải được xử trí càng sớm càng tốt.

Ở người bị liệt dây thần kinh số 7 ngoại vi, tình trạng yếu hoặc liệt thường ảnh hưởng đến toàn bộ nửa mặt cùng bên, với các biểu hiện như khó nhướng mày, mất nếp nhăn trán, mắt nhắm không kín, rãnh mũi - má mờ, góc miệng xệ và nước uống dễ chảy ra khóe miệng. Một số trường hợp còn đau vùng sau tai, thay đổi vị giác hoặc nhạy cảm bất thường với âm thanh.

Trong khi đó, liệt mặt do đột quỵ thường biểu hiện rõ ở phần dưới khuôn mặt, khiến miệng bị méo, rãnh mũi - má mờ, trong khi vùng trán và mắt có thể vẫn vận động tương đối tốt. Người bệnh cũng có thể xuất hiện các triệu chứng đi kèm như yếu tay chân, nói ngọng, nhìn đôi, chóng mặt hoặc mất thăng bằng.

Tuy nhiên, bác sỹ Vũ Văn Đại lưu ý, sự khác biệt giữa hai tình trạng này không phải lúc nào cũng rõ ràng. Một số trường hợp đột quỵ vẫn có thể gây yếu cả vùng trán và mắt. Vì vậy, khi xuất hiện méo miệng, lệch mặt đột ngột, người dân cần đến ngay cơ sở y tế có khả năng cấp cứu đột quỵ, tuyệt đối không tự phân biệt nguyên nhân hoặc chờ triệu chứng tự thuyên giảm.

Đối với liệt dây thần kinh số 7 ngoại vi, phương pháp điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Riêng trường hợp liệt Bell, corticosteroid đường uống được khuyến cáo sử dụng trong vòng 72 giờ đầu kể từ khi khởi phát đối với người từ 16 tuổi trở lên nếu được bác sỹ đánh giá phù hợp. Đây là nhóm thuốc chống viêm, có tác dụng cải thiện khả năng hồi phục chức năng dây thần kinh. Một số trường hợp có thể được cân nhắc phối hợp thuốc kháng virus, song không khuyến cáo sử dụng thuốc kháng virus đơn độc.

Các chuyên gia nhấn mạnh, mốc 72 giờ là khoảng thời gian cần ưu tiên điều trị sớm, không có nghĩa người bệnh có thể trì hoãn việc đến bệnh viện. Ngay cả khi đã qua khoảng thời gian này, người bệnh vẫn cần được thăm khám để xác định hướng điều trị thích hợp. Đặc biệt, corticosteroid phải được sử dụng theo chỉ định của bác sỹ sau khi đánh giá bệnh lý nền, liều lượng và nguy cơ tác dụng phụ, tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị.

Bên cạnh điều trị bằng thuốc, bảo vệ mắt là yêu cầu đặc biệt quan trọng nhưng thường bị người bệnh xem nhẹ. Khi dây thần kinh số 7 bị tổn thương, các cơ vận động mi mắt suy yếu khiến người bệnh không thể nhắm kín mắt, làm giác mạc dễ bị khô, trầy xước, thậm chí viêm loét và suy giảm thị lực.

Để hạn chế biến chứng, người bệnh cần đeo kính bảo vệ khi ra ngoài, tránh tiếp xúc với gió bụi, không dụi mắt và sử dụng nước mắt nhân tạo, thuốc mỡ bảo vệ mắt hoặc các biện pháp hỗ trợ khép mi khi ngủ theo hướng dẫn của bác sỹ. Nếu xuất hiện đau mắt, đỏ mắt, sợ ánh sáng hoặc nhìn mờ, cần được khám chuyên khoa mắt ngay.

Mặc dù nhiều trường hợp liệt dây thần kinh số 7 ngoại vi có khả năng hồi phục tốt, bệnh vẫn có thể để lại những di chứng ảnh hưởng lâu dài đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống. Người bệnh có nguy cơ yếu cơ mặt kéo dài, co cứng hoặc co thắt cơ mặt, rối loạn tiết nước mắt, thay đổi vị giác và đau vùng mặt mạn tính.

Một di chứng đáng chú ý là hiện tượng đồng vận, khiến các nhóm cơ mặt co bất thường khi thực hiện động tác khác, chẳng hạn nhắm mắt thì miệng bị méo hoặc khi cười mắt tự động nhắm lại. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến thẩm mỹ mà còn gây khó khăn trong giao tiếp, ăn uống và tác động đến tâm lý người bệnh.

Theo bác sỹ Vũ Văn Đại, để hỗ trợ quá trình hồi phục, người bệnh có thể được chỉ định kết hợp điều trị bằng y học hiện đại với một số phương pháp y học cổ truyền và phục hồi chức năng. Các biện pháp như châm cứu, xoa bóp bấm huyệt hoặc cứu ngải có thể được cân nhắc tùy theo tình trạng cụ thể, song cần thực hiện đúng kỹ thuật và không thay thế các phương pháp điều trị đã được khuyến cáo.

Người bệnh cũng có thể được hướng dẫn tập vận động cơ mặt nhẹ nhàng trước gương, thư giãn cơ và kiểm soát các cử động khuôn mặt phù hợp với từng giai đoạn hồi phục. Ngược lại, việc tự ý nhăn mặt liên tục, nhai kẹo cao su kéo dài, xoa bóp quá mạnh hoặc sử dụng thiết bị kích điện khi chưa có chỉ định có thể làm tăng tình trạng căng cơ và xuất hiện những cử động ngoài ý muốn.

Trong sinh hoạt hằng ngày, người bệnh cần duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, ngủ đủ giấc, vận động vừa sức và tuân thủ lịch tái khám. Nếu xuất hiện triệu chứng mới, đau đỏ mắt, nhìn mờ hoặc quá trình hồi phục chậm bất thường, cần được bác sỹ đánh giá lại để kịp thời điều chỉnh phương pháp điều trị.

Bác sỹ Vũ Văn Đại khuyến cáo, liệt dây thần kinh số 7 ngoại vi có thể hồi phục tốt nếu được chẩn đoán và điều trị phù hợp, nhưng người bệnh không nên chủ quan chờ bệnh tự khỏi hoặc tin vào các mẹo dân gian chưa được kiểm chứng. Đặc biệt, với những trường hợp đột ngột méo miệng, lệch mặt, ưu tiên hàng đầu là loại trừ nguy cơ đột quỵ. Thăm khám sớm, điều trị đúng và bảo vệ mắt ngay từ đầu là những yếu tố quan trọng giúp nâng cao khả năng hồi phục, hạn chế di chứng lâu dài.

Gần 3.900 lượt bệnh nhân từ hơn 120 quốc gia đến Bệnh viện Bạch Mai điều trị

Từ đầu năm 2024 đến tháng 10/2026, Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận gần 3.900 lượt bệnh nhân đến từ hơn 120 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có nhiều ca bệnh phức tạp, nguy kịch. Kết quả điều trị các trường hợp này cho thấy năng lực chuyên môn của y tế Việt Nam trong tiếp cận và xử lý những bệnh lý chuyên sâu.

Theo thống kê của Bệnh viện Bạch Mai, từ ngày 1/1/2024 đến 10/10/2026, bệnh viện ghi nhận 3.871 lượt bệnh nhân quốc tế đến khám và điều trị. Trong đó, có 2.721 lượt khám ngoại trú, 65 lượt điều trị ban ngày hoặc ngoại trú chuyên sâu và 1.078 lượt điều trị nội trú.

Bệnh nhân đến từ nhiều khu vực trên thế giới, tập trung chủ yếu ở châu Á. Trung Quốc đứng đầu với 804 lượt, tiếp đến là Lào với 659 lượt, Đông Timor 264 lượt, Hàn Quốc 156 lượt, Philippines 127 lượt và Thái Lan 120 lượt. Bệnh viện cũng tiếp nhận 268 lượt bệnh nhân từ Đức, 107 lượt từ Mỹ, 79 lượt từ Nga, 62 lượt từ Pháp và nhiều quốc gia khác.

Đáng chú ý, không ít bệnh nhân quốc tế được chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng nguy kịch, mắc các bệnh lý phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp của nhiều chuyên khoa và áp dụng những kỹ thuật điều trị chuyên sâu.

Điển hình là trường hợp du khách Ba Lan Janusz, 69 tuổi, nhập viện trong tình trạng lóc tách động mạch chủ Stanford B trên nền phình động mạch chủ bụng kích thước khoảng 9 cm đã vỡ, gây chảy máu nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp tính mạng. Các bác sỹ Khoa Phẫu thuật Lồng ngực và Mạch máu đã khẩn trương hội chẩn, thực hiện phẫu thuật kiểm soát chảy máu và thay đoạn mạch nhân tạo để xử trí tình trạng nguy kịch.

Một trường hợp khác là thầy giáo Nguyễn Hoàng Phương, 40 tuổi, bị xuất huyết tiểu não diện rộng khi đang ở Lào, rơi vào hôn mê sâu với điểm Glasgow chỉ còn 8. Sau khi được chuyển cấp cứu về Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, người bệnh được các bác sỹ can thiệp dẫn lưu, giải áp nhằm giảm áp lực nội sọ và đã hồi phục sau quá trình điều trị.

Không chỉ xử trí các ca cấp cứu đe dọa tính mạng, bệnh viện còn thực hiện thành công nhiều kỹ thuật phẫu thuật phức tạp, giúp người bệnh phục hồi khả năng vận động và cải thiện chất lượng sống.

Trong đó, một phụ nữ 39 tuổi, quốc tịch Lào, bị liệt hoàn toàn hai chân, mất cảm giác từ ngực trở xuống suốt 8 tháng sau sinh do khối u tại vị trí C5-C7 chèn ép tủy sống. Sau khi được các bác sỹ phẫu thuật vi phẫu bóc tách khối u schwannoma, người bệnh bắt đầu cử động được chân sau 48 giờ và có thể tự đứng dậy, đi lại chỉ sau một tuần.

Một bệnh nhân nữ khác, 23 tuổi, cũng mang quốc tịch Lào, bị tổn thương đường tiêu hóa nghiêm trọng do hóa chất ăn mòn, khiến cân nặng giảm từ 74 kg xuống còn 34 kg. Để bảo đảm thể trạng cho cuộc phẫu thuật lớn, các bác sỹ đã mở thông dạ dày nuôi dưỡng, giúp người bệnh tăng khoảng 10 kg trước khi thực hiện ca phẫu thuật kéo dài 8 giờ nhằm cắt thực quản và tạo hình đường tiêu hóa.

Bên cạnh năng lực điều trị chuyên sâu, Bệnh viện Bạch Mai còn chú trọng hỗ trợ bệnh nhân nước ngoài gặp hoàn cảnh khó khăn trong quá trình khám, chữa bệnh.

Đơn cử, một bệnh nhân nam 59 tuổi, quốc tịch Nga, được tiếp nhận tại Trung tâm Cấp cứu A9 trong tình trạng hôn mê, suy đa tạng, không có tiền và giấy tờ tùy thân. Ngoài việc phối hợp điều trị tích cực, các chuyên khoa còn hỗ trợ nhu yếu phẩm, liên hệ với Đại sứ quán để tạo điều kiện cho người bệnh cùng vợ trở về nước an toàn.

Bệnh viện cũng từng tiếp nhận cấp cứu một nữ du khách châu Âu mắc hội chứng vành cấp, suy tim cấp khi đang ở Sa Pa. Sau khi chuyển đến cơ sở điều trị chuyên sâu, người bệnh được các bác sỹ sử dụng kỹ thuật siêu âm trong lòng mạch (IVUS) để đánh giá tổn thương mạch vành phức tạp, hỗ trợ lựa chọn phương án can thiệp phù hợp.

Để đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh của người nước ngoài, Bệnh viện Bạch Mai tăng cường huy động đội ngũ nhân viên y tế có khả năng ngoại ngữ, hỗ trợ tiếp nhận, trao đổi thông tin và dịch thuật hồ sơ bệnh án. Ứng dụng Bạch Mai Care được triển khai với bốn ngôn ngữ gồm tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Trung và tiếng Nhật, tạo thuận lợi cho người bệnh đăng ký khám và tiếp cận các thông tin y tế.

Không chỉ thu hút bệnh nhân quốc tế, Bệnh viện Bạch Mai còn trở thành địa điểm đào tạo, trao đổi chuyên môn của đội ngũ nhân lực y tế nước ngoài.

Trung bình mỗi năm, bệnh viện tiếp đón khoảng 200-300 bác sỹ, sinh viên y khoa quốc tế đến học tập, thực tập chuyên sâu trong các lĩnh vực như can thiệp thần kinh, hồi sức tích cực và chẩn đoán hình ảnh. Bệnh viện cũng tham gia hỗ trợ phát triển kỹ thuật điều trị đột quỵ tại Bệnh viện Mittaphab của Lào.