Tưởng viêm phổi, người đàn ông bất ngờ phát hiện ung thư phổi di căn

Khoảng hai tháng trước khi nhập viện, ông Tấn (trên 50 tuổi) xuất hiện triệu chứng ho nhiều nên đến một phòng khám tư kiểm tra và được chẩn đoán viêm phổi. Sau gần một tháng dùng thuốc nhưng tình trạng không thuyên giảm, ông bắt đầu có thêm nhiều dấu hiệu bất thường như chán ăn, mệt mỏi kéo dài, khó thở thường xuyên, phù mặt và tay chân.

Ảnh minh họa.

Đáng chú ý, ông sụt khoảng 6 kg trong thời gian ngắn nên quyết định đến viện thăm khám. Ths.Nguyễn Thị Nhung, khoa Nội tim mạch, Trung tâm Tim mạch cho biết, các triệu chứng của bệnh nhân ban đầu gợi ý đến bệnh lý tim mạch. Tuy nhiên, xét đến tiền sử hút thuốc lá nhiều năm, yếu tố nguy cơ cao của ung thư phổi các bác sỹ chỉ định chụp cắt lớp vi tính (CT) phổi liều thấp để tầm soát khối u.

Kết quả cho thấy bệnh nhân có khối u kích thước 47 x 61 x 63 mm nằm ở thùy trên phổi phải, có khả năng ác tính cao và đã xâm lấn, di căn đến nhiều cơ quan cũng như hạch bạch huyết lân cận.

Hạch trung thất kích thước lớn chèn ép động mạch phổi phải và tĩnh mạch phổi trên phải, gây hẹp nặng đoạn giữa của động mạch phổi phải. Sau khi phát hiện tổn thương, bệnh nhân được chuyển đến chuyên khoa lồng ngực - mạch máu để tiếp tục điều trị chuyên sâu.

Theo bác sỹ Trần Quốc Hoài, Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, bệnh nhân được xác định mắc ung thư phổi giai đoạn T4N2M1 theo hệ thống phân loại TNM. Ở giai đoạn này, khối u đã phát triển lớn, xâm lấn trung thất và lan đến các hạch bạch huyết lân cận, không còn khả năng điều trị triệt căn hoàn toàn.

Các phương pháp điều trị chủ yếu nhằm làm chậm tiến triển của bệnh, kéo dài thời gian sống, giảm nhẹ triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Dù vậy, với sự phát triển của các phương pháp điều trị hiện đại như hóa trị, xạ trị, liệu pháp miễn dịch và liệu pháp trúng đích, thời gian sống của bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn cuối hiện nay đã được cải thiện đáng kể, thậm chí có thể kéo dài nhiều năm sau khi chẩn đoán.

Hiện ông Tấn đang được điều trị triệu chứng nhằm giảm ho, cải thiện tình trạng khó thở, đồng thời được bổ sung dinh dưỡng và nâng cao thể trạng trước khi bước vào quá trình điều trị chuyên sâu. Khi sức khỏe ổn định, các bác sỹ dự kiến sẽ phẫu thuật lấy khối u, sau đó phối hợp với Trung tâm Ung bướu xây dựng phác đồ điều trị bổ trợ phù hợp.

Theo các chuyên gia, trường hợp này là một ví dụ đáng tiếc bởi bệnh nhân thuộc nhóm nguy cơ cao nhưng chưa thực hiện tầm soát ung thư phổi định kỳ. “Bệnh nhân là nam giới trên 50 tuổi, có tiền sử hút thuốc lá lâu năm, đây là nhóm đối tượng nên được tầm soát ung thư phổi thường xuyên. Nếu được phát hiện từ giai đoạn sớm, khả năng điều trị triệt căn sẽ cao hơn rất nhiều”, bác sỹ Nhung cho biết.

Ung thư phổi giai đoạn sớm thường không có triệu chứng rõ ràng. Khi khối u phát triển và chèn ép các cơ quan xung quanh, người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu như ho kéo dài, ho ra máu, khó thở, khàn giọng hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân.

Vì những biểu hiện này dễ nhầm lẫn với các bệnh lý hô hấp thông thường nên nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển nặng.

Các bác sỹ khuyến cáo, người trưởng thành có sức khỏe bình thường nên tầm soát ung thư phổi định kỳ mỗi năm một lần. Đối với những người thuộc nhóm nguy cơ cao như hút thuốc lá lâu năm, tiếp xúc thường xuyên với khói thuốc, làm việc trong môi trường hóa chất độc hại, có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi hoặc mắc các bệnh phổi mạn tính như COPD, viêm phế quản mạn tính… nên tầm soát sớm hơn, khoảng mỗi 6 tháng.

Hiện nay, chụp cắt lớp vi tính lồng ngực liều thấp (LDCT) được xem là phương pháp hiệu quả trong tầm soát ung thư phổi. Kỹ thuật này có thể phát hiện các tổn thương rất nhỏ ở phổi nhưng lượng bức xạ ion hóa thấp hơn đến khoảng 90% so với chụp CT ngực thông thường, giúp phát hiện bệnh sớm và tăng cơ hội điều trị hiệu quả cho người bệnh.

Vàng mắt suốt 5 năm, người phụ nữ phát hiện mắc hội chứng Gilbert

Nhiều năm liên tục xuất hiện tình trạng vàng mắt từng đợt, một người phụ nữ lo lắng mình mắc bệnh gan. Tuy nhiên, sau khi thực hiện hàng loạt xét nghiệm chuyên sâu, bác sỹ xác định bà mắc hội chứng Gilbert. Đây là một rối loạn di truyền lành tính liên quan đến chuyển hóa bilirubin.

Bà Hiên, 56 tuổi cho biết, trong khoảng 5 năm gần đây thường xuyên xuất hiện tình trạng vàng mắt nhẹ từng đợt. Do lo ngại đây là dấu hiệu của bệnh gan, bà nhiều lần đi khám. Tuy nhiên, bà không có các triệu chứng điển hình của bệnh gan như đau bụng, sốt, ngứa da, buồn nôn hay sụt cân.

Theo bác sỹ Huỳnh Văn Trung, chuyên khoa tiêu hóa cho hay, các xét nghiệm máu nhiều lần cho thấy bilirubin của bệnh nhân tăng nhẹ, dao động khoảng 45-50 µmol/L, chủ yếu là bilirubin gián tiếp. Trong khi đó, các chỉ số men gan quan trọng như AST, ALT, GGT và phosphatase kiềm đều nằm trong giới hạn bình thường.

Để tìm nguyên nhân gây vàng mắt kéo dài, các bác sỹ tiến hành nhiều xét nghiệm nhằm loại trừ các bệnh lý gan mật thường gặp. Kết quả tầm soát viêm gan virus B và C đều âm tính.

Các xét nghiệm đánh giá bệnh gan tự miễn, bệnh lý đường mật và dấu hiệu tán huyết cũng không ghi nhận bất thường. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) gan mật cho thấy nhu mô gan và hệ thống đường mật hoàn toàn bình thường, không có dấu hiệu tắc mật hay tổn thương cấu trúc.

Sau khi loại trừ các nguyên nhân phổ biến, bác sỹ nghi ngờ bệnh nhân mắc rối loạn chuyển hóa bilirubin bẩm sinh và chỉ định xét nghiệm gene UGT1A1 - gene đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa bilirubin tại gan.

Còn theo bác sỹ Đoàn Hoàng Long, bác sỹ tham gia điều trị tại khoa Nội tiêu hóa, cho biết kết quả phân tích di truyền phát hiện các biến thể tại gene UGT1A1, bao gồm một biến thể vùng promoter liên quan đến kiểu hình Gilbert và một biến thể vùng splice. Những biến thể này làm giảm hoạt tính của enzyme UGT1A1 - enzyme có nhiệm vụ chuyển hóa bilirubin trong tế bào gan để đào thải ra ngoài qua mật và phân.

Khi enzyme này hoạt động kém hiệu quả, bilirubin gián tiếp có thể tích tụ trong máu, dẫn đến tình trạng vàng da hoặc vàng mắt nhẹ. Các biểu hiện này thường rõ hơn khi cơ thể mệt mỏi, căng thẳng, nhịn ăn kéo dài hoặc mất nước.

Theo bác sỹ Trung, hội chứng Gilbert là một rối loạn di truyền lành tính ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa bilirubin tại gan, gặp ở khoảng 3-10% dân số. Người mắc hội chứng này thường có vàng mắt nhẹ tái phát từng đợt nhưng không gây tổn thương gan, các chỉ số men gan và chức năng gan vẫn hoàn toàn bình thường.

“Hội chứng Gilbert không ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể cũng như tuổi thọ của người bệnh. Việc chẩn đoán chính xác giúp tránh những xét nghiệm không cần thiết và giảm lo lắng cho người bệnh khi thấy tình trạng vàng mắt tái phát”, bác sỹ Trung cho biết.

Trong trường hợp của bà Hiên, bệnh nhân không cần điều trị bằng thuốc mà chỉ cần theo dõi sức khỏe định kỳ. Các bác sỹ khuyến cáo nên hạn chế những yếu tố có thể làm tăng bilirubin trong máu như căng thẳng kéo dài, nhịn ăn lâu, mất nước, làm việc hoặc tập luyện quá sức, cũng như hạn chế sử dụng rượu bia.

Do đây là bệnh lý di truyền nên hiện chưa có phương pháp phòng ngừa. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, khi người bệnh xuất hiện vàng da hoặc vàng mắt nhẹ kéo dài nhưng men gan vẫn bình thường, cần nghĩ đến các rối loạn chuyển hóa bilirubin bẩm sinh như hội chứng Gilbert. Trong một số trường hợp, xét nghiệm gene có thể giúp xác định chẩn đoán và tránh nhầm lẫn với các bệnh lý gan mật khác.

Phát hiện nhồi máu cơ tim cũ sau hơn một tháng đau ngực âm ỉ

Sau hơn một tháng xuất hiện những cơn đau tức ngực âm ỉ kéo dài, một người đàn ông đi khám và bất ngờ được phát hiện từng trải qua cơn nhồi máu cơ tim mà không hề hay biết.

Bệnh nhân là ông Văn, 52 tuổi, có tiền sử đái tháo đường type 2, rối loạn lipid máu và suy tuyến thượng thận. Khoảng một tháng rưỡi trước khi nhập viện, ông bắt đầu xuất hiện cảm giác đau tức ngực, nặng ngực lan lên tay trái. Ban đầu, ông đến khám tại một phòng khám gần nhà nhưng chưa xác định được nguyên nhân cụ thể. Các cơn đau không dữ dội song vẫn tái diễn từng đợt, khiến ông quyết định đến viện để kiểm tra chuyên sâu.

Ths.Nguyễn Xuân Duy, chuyên khoa Tim mạch cho biết, các kết quả thăm dò ban đầu cho thấy bệnh nhân nhiều khả năng đã từng trải qua một cơn nhồi máu cơ tim trước đó.

Điện tâm đồ ghi nhận những bất thường gợi ý tổn thương cơ tim đã qua giai đoạn cấp. Xét nghiệm máu cho thấy chỉ số Troponin T tăng nhẹ phản ánh tình trạng tổn thương cơ tim. Siêu âm tim cũng phát hiện một số vùng cơ tim giảm vận động.

Nhận định việc tái thông mạch vành có thể giúp cải thiện chức năng tim, các bác sỹ quyết định thực hiện chụp động mạch vành qua da. Tuy nhiên, hình ảnh chụp mạch ban đầu không cho thấy rõ vị trí tắc nghẽn, khiến việc can thiệp trở nên khó khăn và tiềm ẩn nguy cơ biến chứng như đi dây dẫn sai đường hoặc chọc thủng mạch gây tràn máu màng ngoài tim cấp.

Trước tình huống phức tạp này, bệnh nhân được chỉ định chụp cắt lớp vi tính để đánh giá chi tiết đường đi của đoạn mạch vành bị hẹp tắc. Dựa trên kết quả hình ảnh, êkíp can thiệp đã xác định chính xác vị trí tổn thương và tiến hành đặt hai stent tại động mạch liên thất trước, đồng thời sử dụng siêu âm trong lòng mạch vành để tối ưu hóa kết quả can thiệp.

Theo bác sỹ Duy, việc ứng dụng các hệ thống chụp cắt lớp vi tính hiện đại như Somatom Force VB30 không chỉ hỗ trợ chẩn đoán chính xác mà còn giúp bác sỹ định hướng đường đi của đoạn mạch vành bị tắc hoàn toàn. Nhờ đó, tỷ lệ thành công của thủ thuật được nâng cao, đồng thời giảm nguy cơ biến chứng trong quá trình can thiệp.

Sau khi được đặt stent, các triệu chứng đau thắt ngực của ông Văn cải thiện rõ rệt. Bệnh nhân được xuất viện và tiếp tục theo dõi, điều trị ngoại trú tại phòng khám Tim mạch của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.

Các bác sỹ khuyến cáo những người có yếu tố nguy cơ tim mạch như đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp hoặc từng xuất hiện các cơn đau tức ngực kéo dài không nên chủ quan. Việc thăm khám sớm và đánh giá đầy đủ bằng các phương pháp chẩn đoán hiện đại giúp phát hiện kịp thời bệnh lý tim mạch, từ đó lựa chọn hướng điều trị phù hợp và hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Nam thiếu niên mắc bệnh ban xuất huyết Henoch-Schönlein hiếm gặp

Một thiếu niên 14 tuổi nhập viện trong tình trạng sưng chân, đau bụng và nổi ban tím trên da. Sau khi thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết, bác sỹ xác định bệnh nhi mắc ban xuất huyết Henoch-Schönlein - một dạng viêm mạch hiếm gặp ở trẻ em.

Bệnh nhi là Huy, 14 tuổi. Theo gia đình, trước khi nhập viện vài ngày, hai chân của em xuất hiện nhiều chấm đỏ nhỏ trên da. Sau đó, chân phải bắt đầu sưng phù, các nốt ban trở nên dày và lan rộng hơn. Khi đến khám tại viện, Huy được chẩn đoán viêm mô tế bào ở chân phải và được điều trị bằng kháng sinh kết hợp thuốc giảm đau. Tuy nhiên, sau ba ngày điều trị, tình trạng không cải thiện, chân vẫn sưng đau nhiều, kèm theo đau bụng nên gia đình đưa em đến viện để kiểm tra chuyên sâu.

PGS-TS.Vũ Huy Trụ, chuyên khoa Nhi, cho biết khi nhập viện, Huy xuất hiện những cơn đau bụng quặn từng đợt, cơ thể mệt mỏi, da xanh nhợt. Trên hai chân có nhiều ban xuất huyết và cẳng chân phải sưng rõ.

Kết quả xét nghiệm máu ghi nhận bạch cầu tăng, các chỉ số viêm như CRP và tốc độ máu lắng đều ở mức cao. Xét nghiệm kháng thể kháng liên cầu dương tính. Siêu âm cho thấy mô dưới da vùng cẳng chân phải phù nề nhưng không phát hiện huyết khối tĩnh mạch.

Từ các dữ kiện lâm sàng và cận lâm sàng, bác sỹ chẩn đoán Huy mắc ban xuất huyết Henoch–Schönlein. Đây là một dạng viêm mạch hệ thống xảy ra do sự lắng đọng immunoglobulin A (IgA) trong thành mạch máu. Bệnh tương đối hiếm gặp, với tỷ lệ khoảng 8–20 trường hợp trên 100.000 trẻ mỗi năm. Bệnh thường gặp ở bé trai nhiều hơn bé gái, chủ yếu ở nhóm trẻ từ 3–8 tuổi.

Theo các chuyên gia, ban xuất huyết Henoch–Schönlein có thể gây tổn thương nhiều cơ quan trong cơ thể như da, khớp, đường tiêu hóa và thận. Nguyên nhân chính xác của bệnh chưa được xác định rõ, tuy nhiên nhiều trường hợp xuất hiện sau các đợt nhiễm trùng cấp tính và thường gặp vào các thời điểm giao mùa trong năm.

PGS-TS.Vũ Huy Trụ cho biết, hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho bệnh này. Phương pháp điều trị chủ yếu là kiểm soát triệu chứng và theo dõi sát các biến chứng. Nếu không được chẩn đoán và xử trí kịp thời, bệnh có thể gây tiểu máu, tiểu đạm, thậm chí dẫn đến suy thận.

Trong quá trình điều trị, Huy được truyền kháng sinh tĩnh mạch kết hợp thuốc giảm đau, thuốc kháng dị ứng và thuốc hỗ trợ tiêu hóa. Đồng thời, các bác sỹ sử dụng thêm corticoid nhằm giảm phản ứng viêm, cải thiện tình trạng đau bụng, sưng đau khớp và các nốt ban xuất huyết.

Bệnh nhi được theo dõi chặt chẽ các chỉ số sức khỏe, đặc biệt là lượng nước tiểu, sự thay đổi của các nốt ban và tình trạng sưng chân. Các bác sỹ cũng hướng dẫn Huy kê cao chân khi nằm và vận động nhẹ nhàng để giảm phù nề.

Sau 10 ngày điều trị, các nốt ban tím trên da của Huy dần nhạt màu và không xuất hiện thêm ban mới. Tình trạng đau bụng và sưng đau chân cũng cải thiện rõ rệt, bệnh nhi có thể vận động bình thường. Siêu âm Doppler tĩnh mạch chi dưới không phát hiện huyết khối, giúp loại trừ nguy cơ tắc mạch do cục máu đông.

Theo PGS-TS.Vũ Huy Trụ, nhờ được chẩn đoán đúng và điều trị kịp thời, bệnh nhi đáp ứng tốt với phác đồ điều trị. Tuy nhiên, Huy vẫn cần tiếp tục theo dõi chức năng thận trong thời gian tới vì ban xuất huyết Henoch–Schönlein có thể gây biến chứng muộn, nguy hiểm nhất là suy thận.

Sau khi xuất viện, bệnh nhi được hẹn tái khám định kỳ để kiểm tra tình trạng ban xuất huyết, xét nghiệm nước tiểu và đánh giá chức năng thận.