“Chữa mãi không khỏi”, “đau dai dẳng suốt nhiều năm” là tình trạng mà không ít người gặp phải khi mắc các bệnh lý khớp vai mạn tính. Với nhiều trường hợp, cơn đau âm ỉ kéo dài không chỉ gây khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày mà còn khiến người bệnh rơi vào cảm giác mệt mỏi, bất lực vì điều trị nhiều nơi nhưng không dứt điểm.

Hình ảnh chụp MRI khớp vai của bệnh nhân

Trường hợp của bệnh nhân V.Q.H. (67 tuổi, Lạng Sơn) là một ví dụ điển hình. Sau gần một thập kỷ sống chung với cơn đau vai dai dẳng, điều tưởng chừng bế tắc đã có bước ngoặt nhờ hướng điều trị mới bằng liệu pháp sinh học hiện đại.

Theo các bác sỹ Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC, bệnh nhân đến khám trong tình trạng đau khớp vai trái kéo dài, mức độ đau nhiều và ảnh hưởng rõ rệt đến vận động cũng như sinh hoạt thường ngày.

Khai thác bệnh sử cho thấy, khoảng 10 năm trước, người bệnh từng bị chấn thương vùng vai trái do tai nạn sinh hoạt. Tuy nhiên, sau chấn thương, bệnh nhân không điều trị chuyên sâu mà chủ yếu theo dõi tại nhà.

Trong nhiều năm tiếp theo, cơn đau xuất hiện rải rác, chủ yếu khi vận động mạnh. Đặc biệt khoảng một năm gần đây, tình trạng đau tăng rõ rệt, đau liên tục cả ngày, tăng khi vận động và về đêm khiến chất lượng cuộc sống suy giảm nghiêm trọng. Dù không có biểu hiện sốt, đau ngực, khó thở hay sụt cân nhưng cơn đau vai kéo dài đã trở thành nỗi ám ảnh thường trực với người bệnh.

Trước đó, bệnh nhân từng được chẩn đoán viêm gân trên gai, viêm gân nhị đầu và điều trị nhiều đợt bằng thuốc giảm đau chống viêm kết hợp tiêm corticoid. Tuy nhiên, hiệu quả cải thiện rất hạn chế, cơn đau vẫn dai dẳng và ngày càng nặng hơn.

Khi thăm khám tại MEDLATEC, các bác sỹ ghi nhận khớp vai trái hạn chế vận động chủ động do đau, test Jobe dương tính - dấu hiệu gợi ý tổn thương gân chóp xoay. Mức độ đau theo thang điểm VAS ở mức 7/10, cho thấy tình trạng đau nặng và ảnh hưởng rõ rệt đến chức năng vận động.

Kết quả chụp cộng hưởng từ MRI cho thấy hàng loạt tổn thương phức tạp như rách bán phần gân cơ trên gai kèm phù nề, viêm bao hoạt dịch dưới cơ Delta có tụ dịch, rách sụn viền ổ chảo, thoái hóa khớp vai và khớp cùng vai - đòn, phù tủy xương đầu trên xương cánh tay. Đây là tổn thương phối hợp nhiều cấu trúc, thuộc nhóm hội chứng chóp xoay - bệnh lý phổ biến nhưng rất dễ chuyển sang mạn tính nếu không điều trị đúng hướng.

Trước tình trạng bệnh kéo dài và đáp ứng kém với điều trị nội khoa thông thường, các bác sỹ quyết định lựa chọn hướng điều trị mới bằng liệu pháp sinh học kết hợp tiêm collagen và huyết tương giàu tiểu cầu PRP.

Ở giai đoạn đầu, bệnh nhân được hút dịch bao hoạt dịch dưới cơ Delta dưới hướng dẫn siêu âm. Thủ thuật này vừa giúp giảm đau, vừa lấy dịch làm xét nghiệm để loại trừ nguyên nhân nhiễm khuẩn. Sau can thiệp, cơn đau giảm khoảng 80%, tuy nhiên hiệu quả chỉ mang tính tạm thời khi triệu chứng tái phát sau khoảng 2 tuần.

Sau khi kết quả xét nghiệm loại trừ được lao và các vi khuẩn thông thường, bệnh nhân tiếp tục được tiêm collagen trực tiếp vào gân trên gai và bao hoạt dịch dưới cơ Delta.

Theo các bác sỹ, collagen hoạt động như một “giàn giáo sinh học”, hỗ trợ tái tạo mô gân và phục hồi cấu trúc tổn thương. Chỉ sau 2 ngày, mức độ đau giảm rõ rệt, thang điểm VAS giảm còn 2/10, khả năng vận động cải thiện khoảng 70%.

Tuy nhiên, sau khoảng 3 tháng, bệnh nhân xuất hiện đau trở lại, đặc biệt sau khi vận động thể thao. Điều này cho thấy quá trình phục hồi mô chưa thực sự bền vững.

Trước tình trạng đó, các bác sỹ tiếp tục chỉ định tiêm PRP, phương pháp sử dụng huyết tương giàu tiểu cầu được tách từ chính máu tự thân của người bệnh. Thời điểm trước đó, phương pháp này chưa thể áp dụng ngay vì số lượng tiểu cầu của bệnh nhân còn thấp.

PRP chứa nhiều yếu tố tăng trưởng có khả năng kích thích tái tạo mô, tăng sinh mạch máu và điều hòa phản ứng viêm. Bệnh nhân được tiêm 3 mũi PRP vào gân trên gai, bao hoạt dịch và khớp vai.

Kết quả sau liệu trình ghi nhận rất tích cực khi bệnh nhân hết đau hoàn toàn, vận động khớp vai trở lại bình thường. Sau 4 tháng theo dõi, tình trạng ổn định và chưa ghi nhận tái phát.

Theo ThS.BSCKII Trịnh Thị Nga, Trưởng Chuyên khoa Cơ xương khớp, Hệ thống Y tế MEDLATEC, hội chứng chóp xoay là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây đau vai, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc những người có tiền sử chấn thương, lao động nặng hay vận động lặp đi lặp lại vùng vai.

Ở giai đoạn sớm, các phương pháp như thuốc giảm đau, chống viêm, vật lý trị liệu hay tiêm corticoid có thể mang lại hiệu quả nhất định. Tuy nhiên, với các trường hợp mạn tính có tổn thương cấu trúc như rách gân, viêm bao hoạt dịch kéo dài hoặc thoái hóa khớp, hiệu quả điều trị thường không còn tối ưu.

Trong bối cảnh đó, liệu pháp sinh học như PRP và collagen đang được đánh giá cao nhờ khả năng tác động trực tiếp vào cơ chế bệnh sinh thay vì chỉ kiểm soát triệu chứng.

Theo chuyên gia, PRP giúp kích thích tái tạo mô, tăng sinh mạch máu và điều hòa phản ứng viêm, trong khi collagen hỗ trợ tạo khung nền để các tế bào sửa chữa mô tổn thương hiệu quả hơn. Đây được xem là hướng điều trị tiềm năng cho các trường hợp viêm gân chóp xoay mạn tính, rách bán phần gân, thất bại với điều trị nội khoa kéo dài hoặc không phù hợp với phẫu thuật.

Ngoài khả năng cải thiện triệu chứng, liệu pháp sinh học còn giúp giảm phụ thuộc thuốc giảm đau, hạn chế tác dụng phụ và có thể trì hoãn hoặc tránh can thiệp ngoại khoa ở một số bệnh nhân.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng việc chỉ định điều trị cần được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên tình trạng cụ thể của từng người bệnh. Việc thăm khám chuyên sâu, kết hợp chẩn đoán hình ảnh và đánh giá toàn diện vẫn là yếu tố quan trọng để lựa chọn phương pháp điều trị tối ưu và đạt hiệu quả lâu dài.