TP.HCM định hướng tăng tỷ trọng nhập khẩu máy móc, thiết bị hiện đại tạo tiền đề nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm xuất khẩu. Ảnh: Lê Toàn.

Mở rộng thị trường FTA

UBND TP.HCM vừa ban hành kế hoạch hành động thực hiện chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026 - 2030 với mục tiêu phát triển xuất nhập khẩu hàng hóa của Thành phố theo hướng bền vững với cơ cấu cân đối, hài hòa giữa xuất khẩu và nhập khẩu.

Theo đó, TP.HCM phấn đấu tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu bình quân đạt 10 - 11% mỗi năm, trong khi nhập khẩu tăng 9 - 10%/năm. Thành phố cũng hướng tới bảo đảm kiểm soát nhập siêu, xây dựng cán cân thương mại thặng dư bền vững, phục vụ hiệu quả cho các ngành sản xuất mũi nhọn và xuất khẩu.

Về cơ cấu hàng hóa, đến năm 2030, nhóm công nghiệp chế biến, chế tạo dự kiến chiếm trên 90% tổng kim ngạch xuất khẩu, trong đó tập trung vào các mặt hàng có hàm lượng công nghệ trung bình và cao đạt khoảng 70%.

Định hướng mặt hàng xuất khẩu đối với sản phẩm công nghiệp gồm: máy vi tính, sản phẩm và linh kiện điện tử; sản phẩm, linh kiện bán dẫn và vi mạch; thiết bị, giải pháp năng lượng tái tạo; máy móc, thiết bị, dụng cụ; sản phẩm gỗ; dệt may; da giày; thép; cấu kiện kim loại; chất dẻo và các sản phẩm hóa dầu, các sản phẩm giá trị gia tăng cao.

TP.HCM không khuyến khích phát triển sản xuất, xuất khẩu các mặt hàng thâm dụng tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường; chú trọng đầu tư phát triển xuất khẩu các sản phẩm kinh tế xanh, thân thiện với môi trường.

Về thị trường xuất khẩu, TP.HCM đặt mục tiêu tăng tỷ trọng thị trường xuất khẩu khu vực Châu Âu lên 17 - 18%, khu vực Châu Mỹ lên 30%; tỷ trọng thị trường xuất khẩu khu vực Châu Á vào khoảng 50% vào năm 2030. Tỷ trọng xuất khẩu sang các thị trường FTA đạt trên 75%.

Ngược lại, TP.HCM đặt mục tiêu tăng tỷ trọng nhập khẩu từ khu vực Châu Âu lên 9 - 10%; tỷ trọng nhập khẩu từ khu vực Châu Mỹ lên 7 - 8%; giảm tỷ trọng thị trường nhập khẩu từ khu vực Châu Á xuống khoảng 75% vào năm 2030.

Theo đó, TP.HCM định hướng tăng tỷ trọng nhập khẩu máy móc, thiết bị hiện đại, dây chuyền sản xuất tiên tiến từ các nước có nền công nghiệp phát triển, nhất là công nghiệp cao, công nghệ nguồn để tạo tiền đề nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm xuất khẩu.

Tái cơ cấu công nghiệp để tạo nguồn hàng chất lượng cao

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu, TP.HCM yêu cầu các sở ngành tập trung triển khai các giải pháp cơ cấu lại sản xuất công nghiệp, nông nghiệp theo hướng hiện đại, xanh, tuần hoàn; gắn với yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.

Cụ thể, Thành phố sẽ chuyển đổi mô hình công nghiệp Thành phố theo hướng công nghiệp công nghệ cao, tự động hóa, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải. Tái cấu trúc không gian phát triển công nghiệp.

Đồng thời xây dựng và triển khai Đề án chuyển đổi, chuyển dịch các khu công nghiệp, khu chế xuất và tái cấu trúc các ngành công nghiệp chủ lực, gắn với phát triển công nghiệp công nghệ cao, các khu công nghiệp sinh thái, khu công nghiệp thế hệ mới.

Trong giai đoạn này, Thành phố sẽ xây dựng cơ chế thu hút và ưu đãi đầu tư cho các doanh nghiệp sản xuất vật liệu mới, bán dẫn, năng lượng tái tạo, công nghệ cao, lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ.

Đồng thời tăng cường thu hút các tập đoàn đa quốc gia và các doanh nghiệp hàng đầu về sản xuất linh kiện điện tử, bán dẫn, chip; ưu tiên các dự án đầu tư có công nghệ tiên tiến, công nghệ mới, công nghệ cao, công nghệ sạch, quản trị hiện đại, có tác động lan tỏa, khuyến khích dịch chuyển các khâu sản xuất có giá trị gia tăng cao về Thành phố.

Thành phố cũng tập trung nguồn lực hỗ trợ nghiên cứu và phát triển (R&D) và chuyển giao công nghệ cho các ngành mũi nhọn công nghệ bán dẫn, điện tử, cơ khí tự động hóa để kết nối các doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp nội địa tại các khu công nghiệp nhằm nâng cao hàm lượng công nghệ và giá trị nội địa.

Bên cạnh đó, khuyến khích doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia chương trình bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, công nghiệp hỗ trợ tiêu biểu và hỗ trợ quảng bá, phát triển doanh nghiệp có sản phẩm được bình chọn. Đặc biệt, hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của các chuỗi sản xuất toàn cầu như khảo sát, đánh giá khả năng và nhu cầu áp dụng.

Đầu tư logistics, giảm chi phí cho doanh nghiệp

Song song với phát triển sản xuất, TP.HCM sẽ tập trung đầu tư hạ tầng logistics nhằm giảm chi phí và nâng cao hiệu quả xuất nhập khẩu.

Đến năm 2030, TP.HCM đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng doanh thu dịch vụ logistics của doanh nghiệp Thành phố đạt 13% - 16%/năm. Phấn đấu giảm chi phí logistics so với GRDP của Thành phố xuống mức 11% - 14%.

Thành phố cũng hướng tới tỷ lệ xuất khẩu trực tiếp qua cảng biển, cảng hàng không, ga đường sắt và ICD thuộc Thành phố đạt trên 80% khi các dự án hạ tầng kết nối liên vùng (cụm cảng Cái Mép – Thị Vải, sân bay Long Thành, các tuyến vành đai/cao tốc liên kết) đạt mốc vận hành theo kế hoạch.   

Theo chiến lược, TP.HCM sẽ hình thành các khu thương mại tự do thế hệ mới gắn với phát triển các trung tâm logistics thông minh, hiện đại, các cụm cảng trung chuyển quốc tế và sân bay hàng hóa.

Đồng thời nâng cấp, phân công chức năng, chuyển đổi mô hình hệ thống cảng vệ tinh, các cảng dọc sông Sài Gòn và cụm cảng cạn (ICD) tạo thành chuỗi logistics hiệu quả có tính liên vùng.

Cùng với đó là nghiên cứu, đề xuất phát triển mạng lưới trung tâm logistics, cảng cạn, bến bãi, điểm trung chuyển hàng hóa trọng điểm trên địa bàn TP.HCM; tạo điều kiện phát triển vận tải đa phương thức, vận tải container, vận tải thủy nội địa, logistics nông sản gắn với vùng đồng bằng sông Cửu Long và vùng Đông Nam Bộ, góp phần giảm áp lực hạ tầng, giảm chi phí và thời gian vận chuyển cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu.