Sở Tư pháp TP.HCM vừa có văn bản đề nghị Sở Tài chính chủ trì rà soát toàn diện phương án thanh toán hợp đồng BT đối với dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1), bảo đảm thực hiện đúng các quy định hiện hành, các chỉ đạo của Chính phủ và kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước.

Việc rà soát được thực hiện trên cơ sở chỉ đạo của Chính phủ, Thành ủy TP.HCM và các kết luận kiểm toán liên quan đến dự án chống ngập có tổng mức đầu tư khoảng 10.000 tỷ đồng.

Dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1) có nguy cơ chậm tiến độ do vướng mắc thủ tục thanh toán.

Trước đó, tại Nghị quyết số 212 ban hành tháng 7/2025, Chính phủ yêu cầu TP.HCM khẩn trương tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc để sớm đưa dự án vào hoạt động, tránh lãng phí nguồn lực xã hội, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư.

Đối với cơ chế thanh toán cho nhà đầu tư, Chính phủ cho phép TP.HCM thực hiện bằng quỹ đất theo cơ chế đặc thù quy định tại Nghị quyết số 98 của Quốc hội. UBND TP.HCM được giao chịu trách nhiệm toàn diện trong việc xác định giá đất, tính tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và bảo đảm tuân thủ các quy định của pháp luật về đất đai.

Theo kết luận kiểm toán ban hành tháng 4/2026, phương án thanh toán của dự án đã được điều chỉnh theo định hướng tại Nghị quyết số 212. Tuy nhiên, quỹ đất dự kiến sử dụng để thanh toán vẫn chưa bảo đảm nguyên tắc ngang giá theo quy định.

Trên cơ sở đó, Kiểm toán Nhà nước kiến nghị UBND TP.HCM khẩn trương xác định đầy đủ quỹ đất thanh toán, giá trị từng khu đất, tiến độ giao đất và phương án thanh toán phù hợp nhằm bảo đảm giá trị quỹ đất tương ứng với giá trị công trình BT. Trường hợp các khu đất dự kiến thanh toán chưa đáp ứng điều kiện pháp lý hoặc chưa bảo đảm nguyên tắc ngang giá, cần nghiên cứu phương án thay thế theo quy định.

Theo phương án đang được nghiên cứu, TP.HCM dự kiến điều chỉnh quỹ đất thanh toán, thay thế một số khu đất chưa hoàn thiện điều kiện pháp lý bằng các khu đất khác để tiếp tục hoàn thiện hồ sơ triển khai.

Sở Tư pháp cho rằng việc lựa chọn phương án thanh toán cần bám sát kết luận của Kiểm toán Nhà nước, quy định pháp luật hiện hành cũng như các cơ chế tháo gỡ vướng mắc đối với dự án BT đã được Chính phủ ban hành.

Do không phải cơ quan quản lý chuyên ngành về đầu tư PPP và quỹ đất, Sở Tư pháp đề nghị Sở Tài chính phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu, tham mưu phương án phù hợp thực tiễn, bảo đảm tiến độ xử lý các tồn đọng của dự án và hoàn thành các kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước.

Bên cạnh các nội dung quản lý nhà nước, diễn biến mới cho thấy áp lực ngày càng lớn từ phía doanh nghiệp thực hiện dự án.

Trong văn bản kiến nghị gửi lãnh đạo UBND TP.HCM mới đây, Công ty CP Đầu tư Xây dựng Trung Nam cho biết doanh nghiệp dự án đã từng phải dừng thi công từ cuối năm 2020 và hiện đã chuẩn bị phương án tái khởi động để hoàn thành các hạng mục còn lại trong năm 2026. Tuy nhiên, việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng đến nay vẫn chưa thể thực hiện do các điều kiện pháp lý liên quan chưa hoàn tất.

Theo doanh nghiệp, điều kiện quan trọng để ngân hàng tiếp tục giải ngân là phải hoàn tất phụ lục hợp đồng BT mới, trong đó thể hiện tổng mức đầu tư đã điều chỉnh sau kiểm toán và xác định rõ quỹ đất thanh toán để làm cơ sở đánh giá dòng tiền hoàn trả.

Doanh nghiệp cũng cho biết hiện vẫn phải duy trì một phần nguồn lực tự có để thực hiện các công việc cần thiết của dự án, song việc hoàn thành công trình không thể chỉ dựa vào nguồn vốn nội bộ mà cần sự tham gia của nguồn vốn tín dụng.

Một điểm đáng chú ý khác là kiến nghị của doanh nghiệp về việc sớm chấp thuận phương án thay thế một số khu đất thanh toán nhằm bảo đảm nguyên tắc ngang giá theo kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước, đồng thời ký phụ lục hợp đồng để hoàn thiện hồ sơ với ngân hàng tài trợ vốn.