Xuất khẩu nhiều nhóm sản phẩm sang EU phải tuân thủ nghiêm quy định EUDR từ cuối năm nay.

Chỉ còn hơn ba tháng nữa, từ ngày 30/12/2026, Quy định về chống mất rừng (EUDR) của sẽ chính thức áp dụng đối với các doanh nghiệp lớn và vừa, và từ ngày 30/6/2027 đối với các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ.

Quy định này bao trùm hơn 80 dòng hàng thuộc 7 nhóm sản phẩm là gia súc, ca cao, cà phê, dầu cọ, cao su, đậu tương và gỗ, với các điều kiện bắt buộc là tính không gây mất rừng, tính hợp pháp theo pháp luật nước nơi sản xuất.

EUDR với yêu cầu truy xuất nguồn gốc đến từng tọa độ địa lý đang đặt ra chuẩn mực mới, buộc doanh nghiệp phải tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng minh bạch và bền vững.

Chia sẻ tại Hội thảo: Quy định về chống mất rừng của Liên minh Châu Âu (EUDR) - Những điều doanh nghiệp cần biết”, ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI nhấn mạnh: "Cà phê, cao su, gỗ và sản phẩm gỗ đều nằm trong nhóm mặt hàng xuất khẩu chủ lực, và EU là một trong những thị trường lớn nhất, đồng thời là thị trường định hướng tiêu chuẩn cho nhiều thị trường khác.Việc đáp ứng tốt EUDR sẽ ảnh hưởng tới vị thế của hàng hóa Việt Nam không chỉ tại châu Âu".

Một điểm thuận lợi là EU đã xếp Việt Nam vào nhóm quốc gia có mức rủi ro thấp. Điều này giúp giảm đáng kể yêu cầu về mức độ kiểm tra và xác suất kiểm tra sau khi hàng hóa được đưa vào thị trường. Tuy nhiên, doanh nghiệp Việt Nam vẫn phải thực hiện đầy đủ trách nhiệm giải trình, bảo đảm minh bạch chuỗi cung ứng và truy xuất nguồn gốc.

“Không một doanh nghiệp nào, dù lớn đến đâu, có thể tự mình số hóa hàng trăm nghìn hộ sản xuất. Đây là bài toán của cả ngành hàng, cần vai trò dẫn dắt của hiệp hội, sự hỗ trợ của cơ quan nhà nước về dữ liệu đất đai và dữ liệu rừng, cùng sự chia sẻ chi phí một cách hợp lý giữa các mắt xích trong chuỗi”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Việc thực thi EUDR đồng nghĩa trách nhiệm của nhà xuất khẩu Việt Nam cũng cao hơn. Doanh nghiệp xuất khẩu cần tập hợp và cung cấp cho đối tác, nhà nhập khẩu EU đầy đủ thông tin, tài liệu và bằng chứng cần thiết để chứng minh hàng hóa đáp ứng các yêu cầu của EUDR, đồng thời phối hợp thực hiện các thủ tục khai báo theo yêu cầu.

Lưu ý tới các nhà xuất khẩu Việt Nam, bà Nguyễn Thị Thu Trang, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), nguyên Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập VCCI, cho rằng truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng là xu hướng tất yếu. Theo bà, đầu tư cho bền vững không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu trước mắt mà còn là giải pháp kinh doanh lâu dài.

Đối với cơ quan quản lý nhà nước, bà Trang khuyến nghị ưu tiên số hóa các thửa đất sản xuất những sản phẩm thuộc phạm vi EUDR; hỗ trợ xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc theo yêu cầu của EUDR, đồng thời tăng cường trao đổi với EU để tìm kiếm các giải pháp kỹ thuật phù hợp, hỗ trợ doanh nghiệp thực thi quy định hiệu quả.

Tuân thủ EUDR không chỉ giúp doanh nghiệp Việt Nam duy trì và mở rộng thị trường xuất khẩu tại châu Âu mà còn góp phần nâng cao giá trị, uy tín và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế của nông sản Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Ông Thái Như Hiệp, Phó chủ tịch Hiệp hội cà phê, ca-cao Việt Nam (VICOFA) nhấn mạnh, việc xác định rõ vùng trồng, tọa độ địa lý và làm sạch dữ liệu không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng EUDR mà còn là cơ hội để nâng cao giá trị, xây dựng thương hiệu cà phê Việt Nam trên thị trường toàn cầu. Minh chứng là ngành cà phê đã có sự chuẩn bị cho yêu cầu này từ nhiều năm trước, chứ không phải đến khi EUDR được triển khai mới bắt đầu thực hiện.