Thông tin từ South China Morning Post tiết lộ Trung Quốc và Malaysia đang trong quá trình hoàn tất thủ tục, để sầu riêng tươi Malaysia có thể tiếp cận thị trường tỷ dân. Dẫn lời Tổng lãnh sự Malaysia tại Hồng Kông, ông Muzambli Markam, South China Morning Post cho biết cả 2 chính phủ đang “xem xét thêm một số chi tiết” nhưng không có thông tin cụ thể về thời điểm thỏa thuận này sẽ được hoàn tất.

“Tôi được thông báo rằng các cuộc đàm phán đang ở giai đoạn cuối và hy vọng chúng ta sẽ sớm nhận được tin vui”, ông Muzambli Markam chia sẻ.

Malaysia nổi tiếng với giống sầu riêng Musang King cao cấp, được coi là một trong những loại trái cây ngon nhất thế giới. Từ năm 2011, Malaysia đã xuất khẩu múi sầu riêng đông lạnh sang Trung Quốc. Vào năm 2018, hai nước ký thêm một nghị định thư khác, cho phép xuất khẩu sầu riêng nguyên quả đông lạnh từ Malaysia sang Trung Quốc kể từ tháng 5/2019.

Trong một cuộc phỏng vấn hồi cuối tháng 12/2023 với tờ The Star, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và An ninh lương thực Malaysia, ông Chan Foong Hin, cho biết, việc xuất khẩu sầu riêng tươi sang Trung Quốc dự kiến sẽ trùng với dịp kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao Malaysia-Trung Quốc, được tổ chức vào ngày 31/5 tới.

Ông Chan cũng thừa nhận có những thách thức lớn trong việc xuất khẩu sầu riêng tươi sang Trung Quốc. 

“Đầu tiên, sầu riêng phải chín cây để đảm bảo hương vị và chất lượng tối ưu. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa thời hạn sử dụng sầu riêng sẽ ngắn hơn, tạo thách thức lớn trong việc vận chuyển sang Trung Quốc. Thứ hai, một khi sầu riêng tươi Malaysia cập bến Trung Quốc, chúng phải được bán nhanh chóng nếu không sẽ rất dễ hỏng. Đây cũng là một thách thức cần được giải quyết trong quá trình xuất khẩu”, ông Chan cho biết.

Tại thị trường Trung Quốc, nhu cầu tiêu thụ sầu riêng liên tục tăng mạnh trong những năm gần đây. Thống kê cho thấy giai đoạn 2019-2023, nhập khẩu sầu riêng của Trung Quốc tăng trưởng bình quân 27,8% về lượng. Năm 2023, nhập khẩu sầu riêng của Trung Quốc đạt 1,4 triệu tấn, trị giá 6,7 tỷ USD, tăng 72,9% về lượng và tăng 65,6% về trị giá so với năm 2022; tăng 135,8% về lượng và tăng 318,5% về trị giá so với năm 2019.

Thái Lan là nguồn cung chủ đạo sầu riêng cho thị trường Trung Quốc, chiếm tới 95% thị phần trong năm 2022. Tuy nhiên sang đến 2023, Thái Lan gặp phải sự cạnh tranh mạnh mẽ từ sầu riêng Việt Nam. Dù vẫn duy trì đà tăng trưởng và giữ vị trí top 1 nguồn cung sầu riêng cho Trung Quốc trong năm 2023 (đạt 929.000 tấn và 4,57 tỷ USD, tăng 18,5% về lượng và 18% về giá trị so với 2022), nhưng thị phần sầu riêng Thái Lan tại Trung Quốc đã giảm còn 65,1%.

Trong khi đó, từ mốc 5% vào 2022, thị phần sầu riêng Việt Nam tại Trung Quốc đã tăng lên 34,6% vào năm 2023, tương ứng với mức sản lượng 493.000 tấn, đạt trị giá 2,1 tỷ USD.

Ngoài Thái Lan và Việt Nam, trong năm 2023, thị trường Trung Quốc chào đón thêm một nguồn cung sầu riêng tươi khác là sầu riêng Philippines. Đã có 4.000 tấn sầu riêng Philippines được nhập khẩu vào Trung Quốc trong năm 2023, trị giá 13 triệu USD, chiếm 0,3% lượng sầu riêng nhập khẩu của Trung Quốc.