5 dự án điện mặt trời “nghẽn” đấu nối

Trong Kết luận thanh tra số 16/KL TTT, ngày 9/6/2026 về thanh tra chuyên đề đối với các dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên địa bàn tỉnh Gia Lai, Thanh tra tỉnh Gia Lai đề cập đến việc 3 dự án năng lượng mặt trời gặp khó khăn, vướng mắc lớn nhất về khả năng giải tỏa công suất của hệ thống lưới điện 110 kV khu vực.

Các dự án này gồm Dự án Nhà máy điện mặt trời Krông Pa 2 (39,2 MW) của Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển năng lượng Thành Nguyên; Dự án Nhà máy điện mặt trời Chư Ngọc - EVNLICOGI 16 (giai đoạn 2, công suất 20 MW) của Công ty cổ phần Đầu tư năng lượng tái tạo Licogi 16 Gia Lai; Dự án Nhà máy điện mặt trời Trang Đức (39,2 MW) của Công ty TNHH Năng lượng mặt trời Trang Đức.

Dự án Nhà máy điện mặt trời Trang Đức (39,2 MW) của Công ty TNHH Năng lượng mặt trời Trang Đức thay đổi phương án đấu nối. Ảnh: Phi Long - Báo Gia Lai.

Nguyên nhân là các công trình lưới điện truyền tải 220 kV và Trạm biến áp 220 kV Krông Pa theo Quy hoạch điện VII đáng lẽ phải đầu tư và đưa vào vận hành năm 2021 để được giải tỏa công suất nhưng đến nay vẫn chưa triển khai.

Liên quan đến dự án này, theo Tổng công ty Điện lực miền Trung (EVNCPC), về điểm đấu nối theo quy hoạch, Dự án Nhà máy điện mặt trời Krông Pa 2 được đấu nối vào Trạm biến áp (TBA) nâng 110 kV ĐMT Krông Pa 2, công suất 2x25 MVA và xây dựng mới đường dây 110 kV mạch kép đấu chuyển tiếp trên đường dây 110 kV TĐ Đăk Srông 3A+3B - ĐMT Krông Pa.

Dự án Nhà máy điện mặt trời Trang Đức được đấu nối vào đường dây 110 kV đấu chuyển tiếp trên đường dây 110 kV Krông Pa - TĐ Đăk Srông 3B.

Cả 2 dự án cũng được quy hoạch khi TBA 220 kV Krông Pa được đầu tư, nghiên cứu chuyển đấu nối về TBA 220 kV Krông Pa bằng đường dây 110 kV.

Dự án Nhà máy điện mặt trời Chư Ngọc - EVNLICOGI 16 được đấu nối thông qua xây dựng đường dây mới 110 kV mạch đơn đấu nối vào TBA 110 kV Krông Pa.

Ngoài ra, khu vực này còn có Dự án Nhà máy điện mặt trời Ayun Pa (20 MW) đấu nối vào đường dây 110 kV mạch kép đấu chuyển tiếp trên đường dây 110 kV Ayun Pa – EaHMeo; Dự án Nhà máy điện mặt trời Ia Rsươm - Bitexco – TôNa được đấu nối vào thanh cái 22 kV của Nhà máy điện mặt trời Đăk Srông 3B.

Tuy nhiên, theo EVNCPC, trong nhóm 5 dự án này thì có Nhà máy điện mặt trời Krông Pa 2 đã được công nhận vận hành thương mại 19 MW tuy nhiên vẫn chưa phát điện do đoạn đường dây 110kV Ayunpa - Đăk Srong 3B thuộc tài sản của Công ty cổ phần Thủy điện Hoàng Anh Tô Na và trục đường dây 110kV Krông Pa - Đăk Srông 3B - Ayunpa đang mang tải cao nên nếu có thêm nhà máy điện nào đưa vào vận hành sẽ quá tải đường dây này, quá tải đường dây 110kV Ayunpa - Ea H'leo - Krông Buk220.

Nếu đấu nối theo quy hoạch sẽ quá tải

Tính đến đầu tháng 8/2026, EVNCPC đã nhận được đề nghị thỏa thuận đấu nối 7 dự án nhà máy điện có quy hoạch đấu nối lưới điện phân phối trên địa bàn tỉnh Gia Lai.

Trong nhóm 5 nhà máy điện mặt trời nêu trên, Dự án Nhà máy điện mặt trời Trang Đức của Công ty TNHH Năng lượng mặt trời Trang Đức có tổng mức đầu tư 900 tỷ đồng, công suất 39,2 MW, được khởi công vào ngày 23/5/2026 nằm trong số 7 dự án này.

Tuy nhiên, EVNCPC đề cập việc Dự án Nhà máy điện mặt trời Trang Đức được đề nghị đấu nối khi đưa vào vận hành sẽ quá tải lưới điện phân phối, ảnh hưởng đến các nhà máy điện đang vận hành.

Lý do theo EVNCPC, đánh giá lưới điện khu vực đấu nối dự án chỉ có đường dây 110kV độc đạo Ayunpa - NMTĐ Đăk Srông 3B - Krông Pa với dây dẫn AC-185/AC-240, trong đó đường dây 110kV Ayunpa - Đăk Srông 3B là tài sản của chủ đầu tư Nhà máy Thủy điện Đăk Srông 3B (Công ty cổ phần Thủy điện Hoàng Anh Tô Na).

Đường dây 110kV Ayunpa - Đăk Srông 3B (Nhà máy Thủy điện Đăk Srông 3B) thuộc tài sản của Công ty cổ phần Thủy điện Hoàng Anh Tô Na (công ty thành viên của Công ty cổ phần Năng lượng Bitexco) sẽ phải chịu áp lực quá tải nếu phải đấu nối thêm hàng loạt dự án máy điện. Ảnh: Bitexco Power.

Đáng chú ý, trên trục đường dây 110kV này đang đấu nối 8 nhà máy điện, các hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất 187 MW. Bên cạnh đó, theo quy hoạch, đường dây 110kV Ayunpa - NMTĐ Đăk Srông 3B - Krông Pa cũng được đấu nối thêm 5 nhà máy điện mặt trời (nêu trên) với tổng công suất 122 MW đấu nối, đưa vào vận hành giai đoạn 2026 – 2030. Qua đó, nâng công suất nguồn điện năm 2030 lên hơn 300 MW sẽ gây quá tải trục đường dây 110kV này nếu TBA 220kV Krông Pa chưa đưa vào vận hành.

Ngoài ra, khi chưa có TBA 220 kV Krông Pa được đầu tư mới mà có thêm nhà máy điện mới đưa vào vận hành thì 8 nhà máy điện đang vận hành cũng sẽ ảnh hưởng đến công suất phát, chưa kể truyền tải công suất qua cung đoạn đường dây 110 kV Ayunpa - Đăk Srông 3B phải có sự thống nhất của chủ đầu tư, nguy cơ phát sinh tranh chấp, khiếu nại của chủ đầu tư các nhà máy điện đang vận hành.

Không chỉ vậy, 5 nhà máy điện mặt trời có quy hoạch đưa vào vận hành như đã đề cập ngoài việc tăng công suất truyền tải trên trục đường dây 110 kV Ayunpa - NMTĐ Đăk Srông 3B - Krông Pa nêu trên sẽ tiếp tục làm tăng công suất truyền tải trên trục đường dây 110 kV Ayunpa – Ea H’leo – Krông Buk220 (cũng đang vận hành đầy tải) nên việc cải tạo, nâng cấp đường dây 110 kV Ayunpa - NMTĐ Đăk Srông 3B - Krông Pa khi chưa có TBA 220 kV Krông Pa cũng không giải tỏa được công suất của 5 nhà máy điện tại khu vực này.

Do đó, ngày 19/6/2026, EVNCPC đã có văn bản phản hồi lại chủ đầu tư dự án và đề nghị đấu nối Dự án Nhà máy điện mặt trời Trang Đức vào TBA 220 kV Krông Pa theo quy hoạch.

Đồng thời, 4 nhà máy điện mặt trời còn lại gồm Chư Ngọc- EVNLICOGI 16, Ia Rsươm - Bitexco – TôNa, Krông Pa 2 (phần công suất còn lại) và Ayunpa, EVNCPC cũng kiến nghị xem xét điều chỉnh phương án đấu nối vào TBA 220 kV Krông Pa.

EVNCPC cũng đề xuất xây dựng TBA 220 kV theo hình thức xã hội hóa để gom công suất 5 nhà máy điện mặt trời này hoặc tiến độ đưa vào vận hành nhà máy điện mặt trời này đồng bộ với tiến độ đầu tư TBA 220kV Krông Pa.

Theo lãnh đạo UBND tỉnh Gia Lai, hiện nay hệ thống lưới điện truyền tải giải tỏa công suất chưa được ngành điện đầu tư đồng bộ với tốc độ phát triển các dự án nguồn điện.Điều này đặc biệt xảy ra với lưới điện truyền tải 220 kV.

Theo đó, hiện cấp bách nhất là tại khu vực Krông Pa khi khu vực này có đến 5 nhà máy năng lượng tái tạo đang vận hành với tổng công suất 113,3 MW và 7 dự án năng lượng tái tạo đang triển khai đầu tư xây dựng, dự kiến đưa vào vận hành vào cuối năm 2027 với tổng công suất 202,24 MW. Tuy nhiên, các dự án này đang bị nghẽn do lưới điện 110 kV đầy tải.

Thực trạng này nếu không được giải quyết sớm sẽ dẫn đến nguy cơ quá tải cục bộ, hạn chế khả năng giải tỏa công suất, gây lãng phí nguồn lực đầu tư của xã hội và ảnh hưởng đến an ninh cung ứng điện.

Nhằm xử lý triệt để vấn đề giải tỏa công suất tổng thể, khu vực Krông Pa; UBND tỉnh Gia Lai đã có văn bản kiến nghị Bộ Công thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam giải quyết, tháo gỡ cần sớm có TBA 220 kV Krông Pa và đường dây 220 kV Krông Pa - Chư Sê.

UBND tỉnh Gia Lai đã có văn bản đề nghị EVN/EVNNPT đẩy nhanh tiến độ đầu tư các công trình này; đồng thời đề xuất trực tiếp trong các buổi làm việc với lãnh đạo Bộ Công thương vào ngày 17/7/2026 và EVN vào ngày 4/8/2026.