Thưa ông, tại sao NHNN đề xuất với Chính phủ chính sách tín dụng tái canh cây cà phê?

Việt Nam đứng thứ hai thế giới về sản xuất cà phê (sau Brazil) và là nước xuất khẩu cà phê robusta (cà phê vối) lớn nhất thế giới, trong đó Tây Nguyên là “thủ phủ“ của cây cà phê với sản lượng chiếm khoảng 92% sản lượng cà phê của cả nước. Năm 2014, kim ngạch xuất khẩu cà phê ước đạt 3,62 tỷ USD.

Tuy nhiên, phát triển cà phê đang có nguy cơ thiếu bền vững do diện tích cà phê già cỗi cho năng suất, chất lượng thấp chiếm tỷ lệ khá cao. Ước tính, diện tích cà phê già cỗi cần phải tái canh ở khu vực Tây Nguyên từ nay đến năm 2020 là khoảng 120.000 ha.

Việc tái canh các vườn cà phê già cỗi gặp khó khăn bởi hai lý do. Thứ nhất, khi thực hiện tái canh, hộ nông dân không có thu nhập từ khi bắt đầu tái canh đến khi thu hoạch (1 - 5 năm tùy phương pháp). Thứ hai, chi phí cho việc tái canh cà phê khá lớn so với thu nhập của hộ nông dân, nếu vay theo cơ chế thương mại thông thường để tái canh với thời gian dài thì chi phí lãi vay mà người dân phải trả khá lớn.

Nắm bắt được thực tế trên, năm 2014, NHNN đã đề nghị và được Thủ tướng Chính phủ thông qua phương án cho vay tái canh cà phê tại các tỉnh Tây Nguyên giai đoạn 2014 - 2020, chi phí khoảng 12.000 tỷ đồng. Ngày 11/5 vừa qua, NHNN đã ban hành văn bản hướng dẫn triển khai chính sách cho vay tái canh cà phê. Đồng thời, NHNN cũng đã có văn bản gửi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Công thương và UBND 5 tỉnh Tây Nguyên đề nghị phối hợp với ngành ngân hàng trong việc triển khai chương trình.

Những ngân hàng nào sẽ tham gia chương trình này?

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) được lựa chọn tham gia cho vay chương trình này. Nguồn vốn cho vay tái canh được NHNN hỗ trợ thông qua hình thức tái cấp vốn. Trong quá trình thực hiện, nếu cần thiết, có thể bổ sung ngân hàng tham gia.

Khi vay vốn tái canh cây cà phê, người dân được hưởng ưu đãi gì và những đối tượng nào sẽ được vay ưu đãi?

Lãi suất cho vay tái canh cây cà phê trong thời gian ân hạn trả nợ gốc và lãi do NHNN công bố, nhưng không vượt quá 7%/năm (năm 2015 mức lãi suất này là 7%/năm). Lãi suất cho vay sau thời gian ân hạn trả nợ gốc và lãi do NHNN công bố hằng năm trên cơ sở lãi suất lãi suất huy động bằng VND kỳ hạn 12 tháng của ngân hàng cho vay cộng biên độ 2,5%/năm.

Mức cho vay do khách hàng và ngân hàng thỏa thuận, nhưng với phương pháp trồng tái canh cà phê, mức vay tối đa là 150 triệu đồng/ha, thời hạn cho vay tối đa 8 năm, trong đó thời gian ân hạn trả nợ gốc và lãi là 4 năm tính từ thời điểm khách hàng và ngân hàng ký hợp đồng vay vốn. Với phương pháp ghép cải tạo cà phê, mức vay tối đa là 80 triệu đồng/ha, thời hạn cho vay tối đa là 4 năm, trong đó thời gian ân hạn trả nợ gốc và lãi là 2 năm.

Đối tượng được vay vốn là các tổ chức, cá nhân thực hiện tái canh cà phê tại địa bàn các tỉnh khu vực Tây Nguyên có tên trong danh sách thực hiện tái canh cà phê trên địa bàn được cấp có thẩm quyền phê duyệt, phù hợp với Đề án Tái canh cà phê tại các tỉnh vùng Tây Nguyên giai đoạn 2014 - 2020; đồng thời có giấy đề nghị vay vốn đính kèm phương án vay vốn và được ngân hàng thẩm định, quyết định cho vay theo quy định.

Theo ông, việc triển khai chương trình tín dụng ưu đãi này sẽ tác động như thế nào tới sự phát triển bền vững của cà phê Tây Nguyên?

Tôi cho rằng, việc triển khai chương trình cho vay tái canh cây cà phê trên địa bàn các tỉnh Tây nguyên sẽ tạo điều kiện giúp cây cà phê Tây Nguyên phát triển bền vững, góp phần thực hiện đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững.