Mỹ kiểm soát gắt hơn với phụ gia trong thực phẩm nhập khẩu.

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (Vasep) cho hay, thị trường Mỹ, nhập khẩu trên 2 tỷ USD hàng thủy sản từ Việt Nam mỗi năm đang chứng kiến xu hướng tăng cường kiểm soát phụ gia thực phẩm không chỉ ở cấp liên bang thông qua Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), mà còn ở cấp bang.

Cụ thể, ba đạo luật tại California, Texas và Louisiana áp dụng những cách tiếp cận khác nhau, từ cấm một số phụ gia đến yêu cầu cảnh báo trên nhãn và công bố thông tin qua mã QR.

Những quy định này có thể tác động đến doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm, trong đó có ngành thủy sản.

Trong nhiều thập kỷ, phụ gia thực phẩm tại Mỹ chủ yếu được quản lý ở cấp liên bang. Tuy nhiên, dưới tác động của các phong trào bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và xu hướng “Make America Healthy Again” (MAHA), một số bang đã chủ động ban hành các quy định nghiêm ngặt hơn đối với thành phần thực phẩm.

Ba đạo luật được cộng đồng doanh nghiệp quan tâm gồm Đạo luật An toàn Thực phẩm California (AB 418), Dự luật Thượng viện Texas (SB 25) và Đạo luật Louisiana (SB 14). Các quy định có phạm vi và thời điểm áp dụng khác nhau, đòi hỏi doanh nghiệp xuất khẩu phải rà soát công thức sản phẩm, nguyên liệu đầu vào và phương án ghi nhãn.

Theo California Food Safety Act (AB 418), từ ngày 1/1/2027, thực phẩm dùng cho người chứa một trong bốn chất gồm dầu thực vật brom hóa (BVO), potassium bromate, propylparaben và phẩm màu đỏ số 3 (Red Dye No. 3) sẽ không được phép sản xuất, phân phối hoặc kinh doanh tại bang này. Mức phạt dân sự có thể lên tới 5.000 USD đối với lần vi phạm đầu tiên và 10.000 USD cho mỗi lần vi phạm tiếp theo.

Đối với doanh nghiệp thủy sản Việt Nam, tác động trực tiếp có thể hạn chế hơn với các sản phẩm sơ chế như tôm đông lạnh, cá tra phi lê đông lạnh hoặc cá ngừ đông lạnh. Những sản phẩm chế biến sâu, giá trị gia tăng như thủy sản tẩm bột, thực phẩm ăn liền, súp hải sản, nước sốt và các sản phẩm phối trộn nhiều thành phần cần được rà soát kỹ nếu có sử dụng phụ gia thuộc diện kiểm soát.

Texas lựa chọn cách tiếp cận dựa trên quyền được biết của người tiêu dùng. Theo Đạo luật của bang này, sản phẩm thực phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh có chứa một trong 44 thành phần được liệt kê phải mang cảnh báo trên nhãn. Yêu cầu này áp dụng đối với các nhãn sản phẩm được phát triển hoặc đăng ký bản quyền từ ngày 1/1/2027.

Danh mục gồm một số phẩm màu tổng hợp như Red 40, Yellow 5 và Yellow 6; các chất bảo quản hoặc phụ gia như BHA, BHT, propylparaben; chất tạo nở azodicarbonamide (ADA), titanium dioxide và nhiều thành phần khác.

Louisiana lựa chọn mô hình công bố thông tin điện tử. Từ ngày 1/1/2028, thực phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh có chứa một trong 44 thành phần được liệt kê phải có mã QR trên nhãn, kèm thông báo cho người tiêu dùng biết có thể quét mã để xem thông tin bổ sung.

Mã QR phải dẫn đến trang web do nhà sản xuất quản lý.  Đạo luật cũng quy định cấm sử dụng 15 thành phần nhất định trong thực phẩm phục vụ tại trường công lập và các trường tư thục nhận ngân sách của bang, bắt đầu từ năm học 2028–2029.

Theo Vasep, mặc dù phần lớn sản phẩm thủy sản sơ chế ít sử dụng các phụ gia thuộc diện kiểm soát, rủi ro có thể gia tăng đối với nhóm sản phẩm chế biến giá trị gia tăng như tôm tẩm bột, cá tẩm bột, thực phẩm đông lạnh chế biến sẵn, hải sản đóng hộp có sốt và các sản phẩm phối trộn nhiều thành phần.

Đặc biệt, doanh nghiệp sử dụng phẩm màu tổng hợp, chất chống oxy hóa BHA, BHT hoặc bột mỳ tẩy trắng trong sản phẩm tẩm bột cần sớm rà soát công thức, đánh giá mức độ đáp ứng quy định tại từng bang và xác định những điều chỉnh cần thiết.

Để hạn chế rủi ro và chi phí trong dài hạn, doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản sang Mỹ cần chủ động rà soát công thức sản phẩm chế biến và toàn bộ danh mục phụ gia đang sử dụng; Đánh giá nguy cơ đối với các chất thuộc diện kiểm soát theo quy định của California, Texas và Louisiana.

Cùng với đó, từng bước nghiên cứu xu hướng Clean Label (nhãn sạch), ưu tiên màu tự nhiên và các phụ gia phù hợp với yêu cầu của những thị trường xuất khẩu mục tiêu.