Thông tin từ Nikkei Asia cho biết hoạt động xuất khẩu sầu riêng Thái Lan sang Trung Quốc đã tăng trưởng mạnh mẽ kể từ khi có sự xuất hiện của tuyến đường sắt cao tốc Trung Quốc – Lào.

Chính thức hoạt động từ tháng 12/2021, tuyến đường sắt cao tốc dài 1.000 km này đã giảm thời gian vận chuyển sầu riêng từ Thái Lan sang Trung Quốc còn 15 giờ, thay vì 2 ngày. Hàng hóa sẽ từ Thái Lan đi qua biên giới vào thủ đô Viêng Chăn của Lào, tiếp đó được vận chuyển bằng đường sắt cao tốc đến thành phố Côn Minh, phía nam Trung Quốc.

“Việc rút ngắn thời gian hậu cần đã thúc đẩy xuất khẩu sầu riêng Thái Lan tăng mạnh, đồng thời mang lại cơ hội lớn cho các loại trái cây, rau quả và các thực phẩm tươi của Thái Lan để tiếp cận người tiêu dùng tốt hơn”, Nikkei Asia dẫn lời bà Arada Fuangtong, Phó cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại quốc tế, Bộ Thương mại Thái Lan.

Dữ liệu từ Bộ Thương mại Thái Lan cho thấy trong năm 2022, xuất khẩu sầu riêng của Thái Lan đạt mức cao kỷ lục với khoảng 700.000 tấn, mang về 3,1 tỷ USD, gần bằng giá trị quốc gia này thu được từ xuất khẩu gạo. Khoảng 90% lượng sầu riêng Thái Lan được xuất đến thị trường Trung Quốc.

Trong 5 tháng đầu năm 2023, Thái Lan xuất khẩu hơn 446.000 tấn sầu riêng sang Trung Quốc, tăng 58% so với cùng kỳ năm ngoái.

“Người tiêu dùng Trung Quốc ưa thích sầu riêng Thái Lan từ lâu, nhưng xuất khẩu sầu riêng Thái Lan chỉ tăng vọt chỉ kể từ năm ngoái, sau khi tàu cao tốc bắt đầu hoạt động, giúp rút ngắn thời gian logistics”, bà Arada Fuangtong nhấn mạnh.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, suy thoái kinh tế tại Trung Quốc và tác động của hiện tượng thời tiết El Nino tới Đông Nam Á đang phủ bóng đen lên triển vọng của toàn ngành. 

Các nhà sản xuất và kinh doanh sầu riêng Thái Lan bày tỏ lo ngại rằng thời tiết khô hạn do El Nino mang lại có thể hạn chế sản lượng và ảnh hưởng đến xuất khẩu.

Somchai Chongsri, một người trồng và kinh doanh sầu riêng ở tỉnh Chanthaburi, Thái Lan, cho biết: “Tôi lo lắng cả về cung và cầu, vì sản lượng sầu riêng đang giảm và người mua ở Trung Quốc bắt đầu giữ lại các đơn đặt hàng”.

Các câu hỏi liên quan đến chất lượng sầu riêng Thái Lan xuất khẩu cũng được đặt ra. Cuối tháng 8/2023, cơ quan hải quan Trung Quốc đã từ chối 29 container chứa 300 tấn sầu riêng Thái Lan sau khi phát hiện quả bị thối do sâu bướm vàng, một loại sâu bệnh phổ biến, phá hủy. 

Việc từ chối làm dấy lên mối lo ngại lớn giữa các nhà xuất khẩu và trồng sầu riêng Thái Lan rằng Trung Quốc sẽ mất niềm tin vào Thái Lan, từ đó chuyển sang các đối thủ cạnh tranh trong khu vực, đặc biệt là nước láng giềng Việt Nam.

Hiện tại, Bộ Thương mại Thái Lan vẫn chưa điều chỉnh mức dự báo xuất khẩu sầu riêng Thái Lan sang Trung Quốc trong năm nay. Ngoài ra, Bộ này đang khuyến khích các nhà xuất khẩu Thái Lan, đặc biệt với mặt hàng trái cây và rau quả, chuyển sang sử dụng tuyến đường sắt cao tốc Trung - Lào, trong bối cảnh giá dầu tăng cao đẩy chi phí vận tải đường bộ lên theo.

Được biết, việc xuất khẩu hàng hóa từ Thái Lan sang Trung Quốc có thể còn nhanh hơn nữa khi Thái Lan đang lên kế hoạch xây dựng tuyến đường sắt cao tốc từ Bangkok đến thành phố Nong Khai, gần biên giới với Lào. Tuyến đường dự kiến hoàn thành vào năm 2028, giúp các sản phẩm Thái Lan đến tay khách hàng nội địa Trung Quốc chỉ trong vài ngày.