Hoạt động huy động vốn cổ phần đang bước vào giai đoạn tăng tốc mạnh trở lại trong năm 2026. Theo số liệu thống kê từ FiinGroup, tính đến ngày 25/5/2026, tổng giá trị phát hành vốn cổ phần và IPO theo kế hoạch của các doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch đạt khoảng 289,5 nghìn tỷ đồng, tăng khoảng 86,5% so với năm 2025 và gấp 2,5 lần so với trung bình 5 năm gần đây. 

Đây cũng là mức cao nhất kể từ giai đoạn bùng nổ năm 2021, cho thấy thị trường chứng khoán đang dần quay lại vai trò kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp sau nhiều năm hoạt động huy động vốn nghiêng nhiều hơn về tín dụng ngân hàng và trái phiếu doanh nghiệp.

Nguồn: FiinGroup

Tuy nhiên đến nay có đến khoảng 70% kế hoạch phát hành vẫn chưa được triển khai. Diễn biến này cho thấy áp lực huy động vốn cổ phần cũng như áp lực hấp thụ cổ phiếu mới có thể gia tăng đáng kể trong nửa cuối năm 2026. 

Các thương vụ IPO năm 2026 xoay quanh các nhóm tư nhân và vẫn chưa xuất hiện các thương vụ quy mô lớn như kỳ vọng của thị trường. Tuy nhiên FiinGroup cũng cho biết, cấu trúc IPO đang cho thấy sự thay đổi đáng chú ý khi động lực chính không còn đến từ quá trình cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp Nhà nước như các chu kỳ trước, mà nghiêng nhiều hơn về khu vực tư nhân, đặc biệt là các thương vụ spin-off (tách doanh nghiệp) và tái cấu trúc hệ sinh thái doanh nghiệp.

Ở phía các kế hoạch phát hành, ngành Ngân hàng đang bước vào chu kỳ tăng vốn lớn nhất từ trước đến nay với kế hoạch huy động vốn cổ phần khoảng 128.000 tỷ đồng, gấp hơn 7 lần quy mô phát hành năm 2025 và cao hơn khoảng 71,6% so với trung bình 5 năm. 

Động thái này phản ánh nhu cầu củng cố vốn cấp 1, mở rộng bảng cân đối và chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng tín dụng mới trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng tiếp tục vượt tốc độ huy động của hệ thống. Một số kế hoạch phát hành đáng chú ý của ngành Ngân hàng trong năm 2026 bao gồm VCB, BID, VPB, HDB, MBB, NVB, trong đó phần lớn dự kiến được thực hiện thông qua hình thức phát hành riêng lẻ.

Ở nhóm Phi Ngân hàng, các kế hoạch huy động vốn cổ phần tiếp tục tập trung ở ngành Dịch vụ tài chính và Bất động sản. Cụ thể, Dịch vụ tài chính chủ yếu là các công ty chứng khoán như HSC, VNDirect, chứng khoán Nhất Việt, Chứng khoán Rồng Việt… dự kiến huy động khoảng 48.200 tỷ đồng trong năm 2026 qua phát hành riêng lẻ và quyền mua cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu nhằm mở rộng quy mô vốn cho hoạt động margin và tự doanh.

Ở nhóm Bất động sản, quy mô phát hành vốn cổ phần dự kiến gần 37.300 tỷ đồng, tăng 68% so với cùng kỳ năm ngoái, trong đó đáng chú ý là Novaland, FDC, VRG. 

Cùng với áp lực huy động vốn gia tăng trong nửa cuối năm, rủi ro pha loãng sẽ là một trong những yếu tố cần theo dõi sát trên thị trường chứng khoán khi khối lượng cổ phiếu phát hành mới (bao gồm phát hành vốn cổ phần và chia tách) dự kiến đạt khoảng 48,2 tỷ cổ phiếu, tăng 26% so với năm ngoái và tương đương khoảng 17,1% tổng số cổ phiếu đang lưu hành tại thời điểm cuối năm 2025, chạm mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. 

Trong đó, phát hành chia tách, cổ tức bằng cổ phiếu và cổ phiếu thưởng tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn với khoảng 28,8 tỷ cổ phiếu, tương đương với năm 2025 (28,2 tỷ cổ phiếu). Ngược lại, khối lượng phát hành vốn cổ phần dự kiến hơn 19,4 tỷ cổ phiếu, tăng 91,6%.

Trong bối cảnh thanh khoản thị trường chưa phục hồi mạnh, khối ngoại tiếp tục bán ròng và tăng trưởng lợi nhuận có dấu hiệu phân hóa hơn giữa các nhóm ngành, lượng nguồn cung cổ phiếu lớn sắp được đưa ra thị trường có thể làm gia tăng rủi ro pha loãng cũng như áp lực lên mặt bằng định giá, chuyên gia FiinGroup nhận định.