“Băm nát” gói thầu tư vấn

Bộ GTVT vừa hoàn tất Kết luận Thanh tra công tác quản lý đầu tư Dự án Xây dựng đường tránh đô thị Gia Nghĩa sử dụng vốn trái phiếu chính phủ (TPCP) do Sở GTVT Đăk Nông làm chủ đầu tư. Đây là một trong những công trình hiếm hoi thuộc Đề án Nâng cấp, mở rộng đường Hồ Chí Minh (QL14) qua Tây Nguyên sử dụng vốn TPCP được giao cho địa phương làm chủ đầu tư.  Dự án có tổng chiều dài tuyến đường 19,2 km; cấp III (miền núi); vận tốc thiết kế 60 km/h.

Tuy nhiên, trái với kỳ vọng về phát huy kinh nghiệm “hiểu địa bàn”, trách nhiệm “làm cho mình” của Sở GTVT Đăk Nông, việc triển khai Dự án có tổng mức đầu tư lên tới 1.215 tỷ đồng này xuất hiện đầy vấp váp, sai sót.

Thái độ thi công thiếu tích cực của các nhà thầu khiến Dự án thêm chậm tiến độ. Ảnh: Anh Minh

Hạn chế đầu tiên được Thanh tra Bộ GTVT chỉ ra chính là công tác lựa chọn, chỉ định thầu tại Dự án. Không rõ có phải do lo ngại “non tay” trong công tác quản lý hay không, nhưng tại Dự án không quá phức tạp về công nghệ này, chủ đầu tư thuê tới… 13 đơn vị tư vấn khác nhau!

Điều đáng nói là, theo đánh giá của Thanh tra Bộ GTVT, việc băm quá nát các gói thầu tư vấn với giá trị nhỏ như trên dẫn đến không đồng bộ trong công tác thiết kế, không tận dụng được số liệu của các bước khác nhau. Cụ thể, gói thầu số 2 (tư vấn khảo sát và lập dự án đầu tư) do Công ty cổ phần Ttư vấn xây dựng công trình giao thông 5 thực hiện, nhưng đề cương thực hiện nhiệm vụ khảo sát bước lập dự án đầu tư (gói thầu số 1) lại do Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Đông Việt lập.

Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng công trình giao thông 5 sau đó lại xuất hiện 1 lần nữa trong công tác chuẩn bị dự án ở hạng mục khảo sát lập bản vẽ thiết kế thi công trước khi lại bàn giao cho Công ty TNHH tư vấn và xây dựng GAIA thực hiện dịch vụ tư vấn lập đề cương nhiệm vụ khảo sát, thiết kế bản vẽ thi công.

Việc chặt khúc quá nhỏ và không có tính kế thừa trong các gói thầu tư vấn đã dẫn đến việc chất lượng hồ sơ thiết kế tại Dự án không cao, với nhiều hạt sạn khiến quá trình thi công phải cập nhật dẫn tới tiến độ bị kéo dài hơn dự kiến.

Cũng theo Thanh tra Bộ GTVT, tại Dự án này đã xuất hiện hiện tượng nhà thầu không đủ năng lực thực hiện dự án, nhưng vẫn được Ban QLDA, Sở GTVT Đăk Nông chỉ định thầu. Cụ thể, Gói thầu số 14 (tư vấn kiểm định chất lượng công trình) được Sở GTVT Đăk Nông giao cho Trung tâm Kiểm định chất lượng công trình tỉnh Đăk Nông thực hiện, nhưng trên thực tế, đơn vị  không có năng lực kiểm định cầu, chưa bao giờ thực hiện kiểm định công trình cầu tương tự nào.

Tiến độ rùa

Mặc dù được xác định là công trình trọng điểm của Đăk Nông, nhưng cho đến thời điểm đoàn Thanh tra hoàn thành kết luận, Dự án vẫn không thể đáp ứng tiến độ. Trước đó, theo kế hoạch, Dự án được khởi công từ tháng 12/2014 và  phải hoàn thành vào tháng 12/2016.

Cụ thể, công tác ký hợp đồng gói thầu xây lắp số 16 - gói thầu xây lắp chính tại Dự án rất chậm. Dự toán được duyệt chính thức từ tháng 1/2016, nhưng đến thời điểm thanh tra, Sở GTVT tỉnh Đăk Nông, Ban QLDA đầu tư xây dựng các CTGT tỉnh Đăk Nông chưa thực hiện ký hợp đồng theo dự toán được duyệt chính thức.

“Đến thời điểm thanh tra, các đơn vị trúng thầu mới hoàn thành khoảng 55% giá trị hợp đồng, chậm tiến độ so với hợp đồng đã ký kết.

Ngoài thái độ thi công thiếu tích cực của các nhà thầu khiến chủ đầu tư đã từng phải ra quyết định xử phạt liên doanh Công ty CP tập đoàn Phúc Lộc và Công  ty CP Xây dựng Cường Thịnh Thi vì thi công ì ạch, công tác GPMB chậm trễ cũng khiến Dự án gặp thêm bất lợi lớn. Tính đến cuối tháng 6/2016, chủ đầu tư mới nhận bàn giao mặt bằng được 18,43/19,2 km, nhưng do mặt bằng chỉ được bàn giao dưới dạng “da báo”, nên hơn 2 km còn lại, nhà thầu vẫn chưa thể tiếp cận để thi công.

Nguồn vốn bố trí và công tác giải ngân không hợp lý, đặc biệt, năm 2015 nguồn vốn bố trí là 650 tỷ đồng nhưng thực tế giải ngân được 110,9 tỷ đồng. Tiến độ thực hiện giải ngân rất chậm, 6 tháng đầu năm 2016 mới thực hiện giải ngân được 41,5 tỷ đồng. Đây là sự lãng phí rất lớn trong  bối cảnh ngân sách khó khăn nhiều công trình cấp bách khác đang đợi vốn để hoàn thành dứt điểm đưa vào khai thác.

Được biết, cùng với việc yêu cầu chủ đầu tư chỉ đạo các nhà thầu xây lắp, khẩn trương lập lại tiến độ thi công chi tiết và biện pháp tổ chức thi công, Bộ GTVT cho biết “sẽ có hình thức xử lý thích đáng đối với các đơn vị đã để xảy ra sai sót”.

“Cục Quản lý xây dựng và chất lượng công trình giao thông căn cứ vào những tồn tại, sai sót của các đơn vị đã nêu trong Kết luận thanh tra, đối chiếu quy định để xem xét, đánh giá, xếp hạng đối với các đơn vị tư vấn và các đơn vị xây lắp”, Thứ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Ngọc Đông yêu cầu.