Khách du lịch nước ngoài thưởng ngoạn Hạ Long. Ảnh: T.L

Tư tưởng “ngồi đống bát vàng” là… chết

Vịnh Hạ Long được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới năm 1994, và sau 20 năm “du lịch Hạ Long” đã trở thành một thương hiệu của Quảng Ninh. Song, ngay cả khi được thiên nhiên ưu đãi, Hạ Long cũng đã có những thời gian đứng trước viễn cảnh khủng hoảng khách quốc tế sụt giảm.

Trong Hội nghị triển khai Nghị quyết 92 và kích cầu du lịch do Tổng cục Du lịch tổ chức đầu tháng 5.2015, đã có những con số đưa ra khiến nhiều người e ngại: Lượng khách quốc tế đến Việt Nam đã sụt giảm liên tiếp, cụ thể số khách quốc tế đến nước ta ước đạt 2 triệu lượt người, giảm 13,7% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân khách quan là do nền kinh tế thế giới suy thoái, ngấm sâu vào thị trường Việt Nam nên du lịch cũng bị ảnh hưởng, nhưng nguyên nhân chủ quan từ phía Việt Nam lại là chủ đạo. Tại Hội nghị này, nhiều chuyên gia và lãnh đạo một số doanh nghiệp lữ hành trong nước, hiện sản phẩm du lịch của Việt Nam từ lâu vẫn chưa được đầu tư để nâng cấp. Bên cạnh đó, chính sách phát triển, thu hút khách du lịch quốc tế đến Việt Nam còn nhiều hạn chế. Đặc biệt, các doanh nghiệp lữ hành lữ hành than phiền khá nhiều với chính sách này của Việt Nam do còn nhiều thủ tục hành chính liên quan khiến khách du lịch không dễ tiếp cận trong việc xin cấp visa.

Đây cũng chính là một trong những vấn đề khó khăn của du lịch Quảng Ninh. Quy định phải đăng ký thị thực nhập cảnh thay cho thẻ đăng ký lên bờ (đối với kinh doanh du lịch biển) có hiệu lực từ 1.1.2015 đã bị các doanh nghiệp du lịch phản ánh là thủ tục hành chính phiền hà cho du khách và doanh nghiệp, đồng thời phí làm visa cũng tăng lên tới 9 lần, từ 5 USD lên 45 USD cũng ảnh hưởng khá nhiều tới du lịch Hạ Long.

Mới đây, ngày 19.5, Quảng Ninh đã tổng kết Carnival Hạ Long 2015, con số đưa ra là rất khả quan: 300 ngàn lượt, tăng 20% so với năm ngoái. Thế nhưng con số này có được chủ yếu là từ lượng khách nội địa.

Không chỉ là nụ cười

Cuối năm 2014, tỉnh Quảng Ninh khởi động chương trình "Nụ cười Hạ Long" với thông điệp nụ cười đến từ trái tim, thay đổi nhận thức người dân, giúp Quảng Ninh thực sự là mảnh đất của những nụ cười, của sự mến khách, thân thiện và lịch thiệp. Thông điệp từ chương trình này: Mỗi người dân Quảng Ninh từ lãnh đạo cao nhất đến người dân bình thường đều là một đại sứ du lịch, luôn chào đón du khách trong và ngoài nước bằng nụ cười chân than, cởi mở, thân thiện và mến khách.

"Nụ cười Hạ Long" sẽ góp phần thay đổi nhận thức, hành vi, ứng xử từ chính mỗi con người, bắt đầu từ lãnh đạo cao nhất rồi lan tỏa đến bộ máy chính quyền, đến các tổ chức đoàn thể, doanh nghiệp, đến từng khu phố, ngõ xóm, đến từng hộ gia đình và đến từng người dân để xây dựng chuẩn mực về một vùng đất du lịch và đầu tư lý tưởng.

Nhưng trước “cuộc chiến” để giành lại khách, nụ cười chưa đủ. Theo đánh giá của du khách, gần đây khi họ trở lại Hạ Long yên tâm hơn bởi nạn “chặt, chém” trong các loại dịch vụ đã giảm đáng kể. Trong khi đó, theo Sở VHTTDL Quảng Ninh, vào các dịp lễ tết, đường dây nóng tiếp nhận những ý kiến phản ánh của du khách không “nóng” như mọi năm. Theo ghi nhận, các dịch vụ du lịch trên các tàu du lịch tham quan vịnh Hạ Long - vốn luôn được du khách đề phòng bởi mức độ “chặt, chém” kinh hoàng với những chiều lừa khó lường - nay đã dần đi vào quy củ.

“Tỉnh rất quyết liệt, mạnh tay xử lý các DN, chủ tàu, thuyền viên… vi phạm. Phạt hành chính vài trăm ngàn, hoặc vài triệu đồng chẳng ăn thua gì, phải đình chỉ hoạt động. Chúng tôi đã đình chỉ hoạt động một số tàu, nên các DN đã biết sợ” - một cán bộ Sở VHTTDL Quảng Ninh cho biết.

Tại buổi sơ kết công tác quản lý môi trường kinh doanh du lịch Quảng Ninh mới đây, ông Nguyễn Văn Đọc - Bí thư tỉnh ủy Quảng Ninh - chỉ đạo phải xử lý nghiêm các chủ DN để xảy ra sai phạm. “Bây giờ không cam kết nữa, chỗ nào cũng cam kết, giấy cam kết treo khắp nhà, nhưng sai phạm vẫn hoàn sai phạm. Nhân viên sai phạm, sẽ kiên quyết xử lý cả chủ, như dừng hoạt động các tàu thuyền, khách sạn... nơi xảy ra sai phạm. Bởi nếu chỉ phạt, thậm chí đình chỉ nhân viên, thì ông chủ vẫn có thể thuê nhân viên khác” - ông Đọc yêu cầu

Nhưng đấy mới là khởi đầu.