Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng của đổi mới giáo dục, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam vừa ký kết thỏa thuận hợp tác về phối hợp rà soát, đánh giá chuyên môn và hoàn thiện sách điện tử, sách số, học liệu số.

Thông qua thỏa thuận, hai bên sẽ thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên trong việc rà soát, đánh giá chuyên môn đối với các sản phẩm số do NXBGDVN phát triển như sách điện tử, học liệu tương tác, bài giảng điện tử, ngân hàng câu hỏi, video học tập và các nền tảng học tập số.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam ký kết hợp tác, hướng tới nâng cao chất lượng học liệu số, từng bước kiến tạo hệ sinh thái tri thức số phục vụ chuyển đổi số giáo dục.

Đội ngũ chuyên gia của Hiệp hội sẽ tham gia đánh giá về tính chính xác của nội dung, tính khoa học, tính sư phạm, mức độ phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông, khả năng ứng dụng công nghệ cũng như trải nghiệm của người học.

Hai bên đồng thời nghiên cứu xây dựng bộ tiêu chí đánh giá, quy trình rà soát và các chuẩn mực chất lượng đối với học liệu số, qua đó góp phần chuẩn hóa lĩnh vực đang phát triển rất nhanh này.

Phát biểu tại Lễ Ký kết, Chủ tịch HĐTV, Tổng Giám đốc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, Nguyễn Tiến Thanh cho rằng, chuyển đổi số đang làm thay đổi căn bản cách thức tiếp cận tri thức của người học. Nếu trước đây sách in là phương tiện chủ đạo thì hiện nay học liệu số với khả năng tương tác, cập nhật liên tục và cá thể hóa ngày càng đóng vai trò quan trọng.

Theo lãnh đạo NXBGDVN, chuyển đổi số trong xuất bản giáo dục không đơn thuần là ứng dụng công nghệ mà là đổi mới toàn diện cách thức xây dựng, tổ chức và cung cấp tri thức. Trong nhiều năm qua, Nhà xuất bản đã từng bước phát triển hệ sinh thái sách điện tử, học liệu số, bài giảng điện tử, ngân hàng câu hỏi và các nền tảng học tập nhằm đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông mới.

Chuyển đổi số đang làm thay đổi căn bản cách thức tiếp cận tri thức của người học.

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh công nghệ có thể thay đổi rất nhanh nhưng chất lượng giáo dục luôn phải được đặt lên hàng đầu. Mỗi học liệu số không chỉ cần chính xác về nội dung mà còn phải bảo đảm tính khoa học, tính sư phạm, thân thiện với người sử dụng và thích ứng với sự phát triển của công nghệ.

"Muốn làm được điều đó cần có sự tham gia của các nhà giáo, nhà khoa học, chuyên gia công nghệ và những người có kinh nghiệm thực tiễn", lãnh đạo NXBGDVN nhấn mạnh.

Theo ông, cơ chế hợp tác mới sẽ giúp Nhà xuất bản tiếp nhận các ý kiến phản biện độc lập, khách quan và khoa học từ đội ngũ chuyên gia, qua đó tiếp tục hoàn thiện các sản phẩm giáo dục số trước khi đưa vào sử dụng rộng rãi. Hai bên không chỉ phối hợp đánh giá từng sản phẩm cụ thể mà còn hướng tới xây dựng hệ thống tiêu chuẩn, quy trình chuyên môn và các chuẩn mực chất lượng cho sách điện tử và học liệu số tại Việt Nam.

Hai bên thống nhất nguyên tắc hợp tác bình đẳng, minh bạch, tôn trọng chức năng của mỗi bên.

Ở góc độ Hiệp hội Sách giáo dục và Học liệu điện tử Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội TS.Nguyễn Khắc Khanh cho rằng, sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và các công nghệ số đang làm thay đổi căn bản cách thức tạo lập, lưu trữ và lan tỏa tri thức.

Theo TS.Khanh, trong kỷ nguyên AI, câu hỏi không còn dừng lại ở việc Việt Nam có bao nhiêu sách điện tử hay nền tảng học tập, mà là tri thức Việt Nam sẽ được số hóa ra sao, dữ liệu giáo dục sẽ được quản trị như thế nào và các mô hình AI trong tương lai sẽ được nuôi dưỡng từ nguồn học liệu nào.

"Đó không chỉ là câu chuyện của giáo dục hay xuất bản, mà còn là câu chuyện về chủ quyền tri thức số quốc gia", ông Khanh nhấn mạnh.

Chủ tịch Hiệp hội cũng nhấn mạnh, muốn bảo đảm chủ quyền tri thức số, Việt Nam cần xây dựng được một hệ sinh thái học liệu số do chính người Việt phát triển, trong đó nội dung giáo dục chất lượng cao được quản trị an toàn, bản quyền được bảo vệ và công nghệ được phát triển bởi doanh nghiệp trong nước. Đây cũng là cách hiện thực hóa tinh thần của Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Ông cho rằng Hiệp hội sẽ đóng vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý, nhà xuất bản, doanh nghiệp công nghệ, các cơ sở giáo dục và đội ngũ chuyên gia để hình thành không gian hợp tác mở, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, xây dựng tiêu chuẩn, chia sẻ dữ liệu, bảo vệ bản quyền và phát triển nguồn học liệu số chất lượng cao phục vụ người học Việt Nam.

Theo thỏa thuận hợp tác, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam sẽ chủ động xây dựng kế hoạch rà soát, cung cấp tài liệu phục vụ đánh giá, nghiên cứu tiếp thu các ý kiến góp ý để hoàn thiện sản phẩm và quyết định việc chỉnh sửa, công bố theo thẩm quyền.

Trong khi đó, Hiệp hội sẽ thành lập hoặc giới thiệu các hội đồng, tổ chuyên gia thực hiện việc rà soát, đánh giá chuyên môn trên cơ sở khách quan, khoa học và bảo đảm yêu cầu bảo mật đối với các tài liệu chưa công bố.

Hai cơ quan thống nhất nguyên tắc hợp tác bình đẳng, minh bạch, tôn trọng chức năng của mỗi bên. Các ý kiến của Hiệp hội mang tính tư vấn chuyên môn, là cơ sở để Nhà xuất bản nghiên cứu hoàn thiện sản phẩm nhưng không thay thế thẩm quyền quyết định xuất bản. Thỏa thuận có thời hạn 5 năm và sẽ được triển khai thông qua các chương trình phối hợp cụ thể.

Việc ký kết được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng kết nối giữa đơn vị xuất bản giáo dục, giới chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức nghề nghiệp để từng bước hình thành hệ sinh thái học liệu số đồng bộ, hiện đại và chất lượng cao.

Qua đó, không chỉ góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường mà còn tạo dựng hạ tầng tri thức số phục vụ mục tiêu xây dựng xã hội học tập, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong kỷ nguyên số.