Thị trường địa ốc đang chững lại vì lãi suất tăng. Trong ảnh: Khách hàng đi xem dự án, nhưng tỷ lệ xuống tiền thấp (Ảnh: V.D)

Người mua thận trọng

Thị trường bất động sản cuối năm xuất hiện tâm lý khá giống nhau giữa nhiều nhà đầu tư cá nhân, đó là sự thận trọng đến mức ngần ngại mỗi khi nhắc đến việc vay ngân hàng. Cú “sốc” lãi suất của anh Đặng Thành Trung (ngụ tại phường Thủ Đức, TP.HCM) là ví dụ sống động khiến cả những người vốn tự tin cũng bắt đầu dè chừng.

Theo chia sẻ của anh Trung, chỉ trong một tháng, lãi suất khoản vay mua nhà của anh tăng tới 14,8%/năm. Hết thời gian ưu đãi, riêng tiền lãi gia đình anh đã phải trả gần 40 triệu đồng mỗi tháng, cộng với tiền gốc lên hơn 60 triệu đồng.

“Cú nhảy lãi suất khiến tôi rơi vào cảm giác ngộp thở mà nhiều người vẫn nghĩ chỉ là chuyện của ai đó xa xôi”, anh Trung tâm sự.

Tương tự, anh Hoàng, một nhà đầu tư nhỏ lẻ ở phường Dĩ An, cũng thừa nhận bản thân “giật mình” sau khi nghe câu chuyện của anh Trung. Anh cho hay, đang nhắm lô đất hơn 4 tỷ đồng và dự tính vay 2,5 tỷ đồng - con số anh tin là có thể chịu đựng được. Nhưng khi lãi suất thị trường liên tục nhích lên, anh bắt đầu tự hỏi điều gì sẽ xảy ra nếu khoản vay của mình cũng tăng thêm vài phần trăm.

Sự lưỡng lự cũng xuất hiện ở chị Mai, nhân viên kế toán đã dành nhiều năm tích cóp để mua căn hộ hơn 3 tỷ đồng. Chị từng nghĩ sẽ vay 1,8 tỷ đồng trong 20 năm là phương án an toàn, nhưng biến động gần đây khiến chị phải tính lại.

“Là người làm trong mảng tài chính, tôi biết rằng, chu kỳ tăng lãi suất lần này không phải chuyện nhất thời. Tôi không muốn đổi sự ổn định hiện tại để lấy một rủi ro dài hạn”, chị chia sẻ và cho biết, đã quyết định tạm gác kế hoạch mua nhà.

Câu chuyện của các nhà đầu tư kể trên không phải là cá biệt, mà là băn khoăn chung của người mua nhà hiện nay. Khảo sát mới đây của Dat Xanh Services (FERI) cho thấy, bất động sản tiếp tục là kênh đầu tư hấp dẫn (chiếm 28% trong tổng danh mục ưu tiên đầu tư), chỉ xếp sau kênh vàng (35%) và đứng trên kênh chứng khoán (27%). Song, khách hàng vẫn rất cẩn trọng trong quyết định lựa chọn giao dịch. Điều này cho thấy, khách hàng thể hiện sự cẩn trọng hơn vào việc tìm hiểu thông tin, ưu tiên sản phẩm phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính, không muốn bước vào một cuộc đua lãi suất mà mình không kiểm soát được.

Doanh nghiệp cũng lao đao

Trong bối cảnh người mua nhà ngày càng dè chừng trước biến động lãi suất, những doanh nghiệp đang mở bán dự án trong giai đoạn này phải đối mặt với những thách thức không nhỏ. Khi nhu cầu còn đó, nhưng tâm lý thị trường đang “co lại”, mọi kế hoạch kinh doanh đều trở nên mong manh hơn.

Anh Nguyễn Thành Lâm, Giám đốc kinh doanh của một dự án đang triển khai tại phường Dĩ An (TP.HCM) cho biết, biến động lãi suất thời gian qua khiến kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp chao đảo. Bởi người mua chậm lại thì dòng tiền của doanh nghiệp cũng chậm theo.

“Dòng tiền về trễ, gánh nặng vốn tăng lên, dự án cứ như chiếc xe phải leo dốc mà bị giảm ga liên tục”, anh Lâm nói và cho biết thêm, điều các chủ đầu tư lúc này cố gắng nhất chính là giữ nhịp thị trường và niềm tin của khách hàng thông qua các chương trình ưu đãi và phương thức thanh toán linh hoạt.

TS. Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cũng cho rằng, khi lãi vay tăng, người mua nhà sử dụng vốn vay bắt đầu cân nhắc lại kế hoạch tài chính vì chi phí trả nợ tăng. Theo đó, doanh nghiệp phát triển dự án đối mặt rủi ro kép là dòng tiền quay vòng chậm và nguồn cung mới bị thu hẹp. Không chỉ vậy, lãi suất cho vay tăng còn làm suy yếu khả năng mở rộng quỹ đất và triển khai dự án mới của doanh nghiệp.

Song, khi dòng vốn rẻ đang rục rịch “đóng cửa”, thị trường bất động sản sẽ bước vào chu kỳ mới, nơi khả năng quản trị rủi ro, sức khỏe tài chính và chiến lược vốn sẽ phân hóa mạnh mẽ giữa các chủ thể tham gia. Lãi suất tăng đang tạo ra phép thử lớn, nhưng cũng là cơ hội tái cấu trúc cần thiết để thị trường phát triển bền vững hơn trong những năm tới.

Ngoài ra, các chuyên gia cũng cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực tài chính và đa dạng hóa kênh huy động vốn, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào tín dụng ngân hàng, được xem là yếu tố sống còn. Phát triển sản phẩm sát nhu cầu thực, kiểm soát hàng tồn kho và tối ưu tiến độ thi công sẽ giúp doanh nghiệp duy trì sức chống chịu khi chi phí vốn gia tăng.