Cải cách bộ máy gắn với phát huy sức mạnh của các hội, quỹ

Phát biểu chỉ đạo, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng cho biết, sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai, bộ máy hành chính ở các địa phương đã tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, hạn chế chồng chéo và tiết kiệm ngân sách.

Tính đến nay, 146.836 người nghỉ việc sau sắp xếp bộ máy đã được chi trả chế độ, chính sách theo Nghị định 178, góp phần giúp bộ máy vận hành ổn định, “đúng người, đúng việc” và hiệu quả hơn.

Bộ Nội vụ đang tiếp tục xây dựng định mức biên chế giai đoạn 2026 - 2031, theo hướng giảm thêm 15% tổng biên chế, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý hành chính.

Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng nhấn mạnh, đây là cuộc cách mạng trong tổ chức bộ máy nhà nước, hướng tới nền hành chính linh hoạt, minh bạch và phục vụ nhân dân tốt hơn.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng đề nghị các hội, quỹ tập trung thực hiện một số nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Song song với tiến trình cải cách thể chế, hệ thống tổ chức xã hội - nghề nghiệp, quỹ xã hội, quỹ từ thiện cũng phát triển mạnh. Đến nay, cả nước có hơn 70.000 hội và 3.081 quỹ đang hoạt động. Nhiều tổ chức đã khẳng định vai trò cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, tham gia phản biện xã hội, đóng góp chính sách, hỗ trợ cộng đồng, cứu trợ thiên tai và chăm lo an sinh.

Các hội được giao nhiệm vụ tư vấn, phản biện chính sách đã phát huy năng lực chuyên môn, được nhiều bộ, ngành, địa phương tín nhiệm, “đặt hàng” nghiên cứu các vấn đề thực tiễn. Theo Thứ trưởng, hàng chục nghìn hội viên, tình nguyện viên trên cả nước là nguồn lực xã hội quý giá cần tiếp tục được phát huy và nhân rộng.

Thứ trưởng cũng yêu cầu các hội, quỹ phải hướng tới mô hình tổ chức xã hội chuyên nghiệp, đoàn kết, minh bạch và có trách nhiệm, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát triển đất nước bền vững.

Siết chặt quản lý, chống trục lợi danh nghĩa hội, quỹ

Các hội, quỹ cần phát huy vai trò là cầu nối giữa Nhà nước và nhân dân, lan tỏa tinh thần thiện nguyện, chia sẻ, đồng thời tham gia tích cực vào các hoạt động phản biện xã hội, tư vấn chính sách.
Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng.

Một số hội chưa tổ chức đại hội đúng kỳ hạn, chưa kiện toàn nhân sự, lỏng lẻo trong quản lý tài chính hoặc để xảy ra mất đoàn kết nội bộ.

Đặc biệt, tình trạng thành lập cơ quan báo chí và pháp nhân trực thuộc sai quy định, “thương mại hóa” hoạt động, làm sai tôn chỉ mục đích vẫn diễn ra ở một số nơi. Có hiện tượng lợi dụng danh nghĩa hội để trục lợi, gây ảnh hưởng đến uy tín tổ chức và niềm tin xã hội.

Để khắc phục, Bộ Nội vụ đã xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về hội, quỹ, giúp quản lý thống nhất trên toàn quốc. Tuy vậy, tỷ lệ cập nhật thông tin còn thấp, nhiều tổ chức vẫn lưu trữ, quản lý hồ sơ thủ công, thiếu hệ thống số hóa, khiến công tác giám sát và hỗ trợ hoạt động còn hạn chế.

Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng đề nghị các hội, quỹ tập trung thực hiện một số nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Trước hết, rà soát và hoàn thiện quy chế hoạt động, điều lệ, quy định nội bộ để phù hợp với mô hình chính quyền 2 cấp và yêu cầu của thời kỳ chuyển đổi số. Mỗi tổ chức phải hoạt động đúng tôn chỉ, đúng pháp luật, lấy hiệu quả và uy tín làm thước đo.

Thứ hai, đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường tự chủ, sáng tạo, nâng cao tính trách nhiệm trong mọi quyết định. Mỗi hội, quỹ cần chủ động ứng dụng công nghệ số trong quản lý hội viên, vận hành tài chính, tổ chức sự kiện, thay cho phương thức hành chính cũ.

Thứ ba, chú trọng công tác nhân sự, bảo đảm Ban Chấp hành gồm những người có năng lực, uy tín, tâm huyết, gắn bó với hoạt động của hội. Các tổ chức cần chủ động giải quyết mâu thuẫn nội bộ, không để phát sinh khiếu nại, tố cáo kéo dài, ảnh hưởng tới hình ảnh của tổ chức xã hội.

Thứ tư, tăng cường quản lý cơ quan báo chí và pháp nhân trực thuộc, bảo đảm hoạt động đúng tôn chỉ, không biến tạp chí thành báo, không thương mại hóa nội dung. Các hội, quỹ phải chịu trách nhiệm toàn diện về đơn vị trực thuộc, đồng thời thực hiện nghiêm chế độ báo cáo định kỳ điện tử trên hệ thống của Bộ Nội vụ.

Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng khẳng định, công tác quản lý nhà nước với các hội, quỹ không dừng ở kiểm soát, mà hướng tới đồng hành, hỗ trợ và kiến tạo môi trường phát triển lành mạnh, đúng định hướng.

Bộ Nội vụ sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, sửa đổi, bổ sung các nghị định về tổ chức và quản lý hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện, trong đó có quy định về tài chính, tiếp nhận viện trợ, tài trợ và trách nhiệm công khai minh bạch.

Trọng tâm sắp tới là đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu thống nhất toàn quốc về hội, quỹ, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về tổ chức hành chính, phục vụ tra cứu, giám sát và hỗ trợ trực tuyến. Bộ sẽ chú trọng bồi dưỡng đội ngũ công chức quản lý nhà nước về hội, quỹ, nâng cao năng lực chuyên môn, đạo đức công vụ và tinh thần phục vụ nhân dân.

Tại Hội nghị, các đại biểu cũng đã trao đổi các nội dung nghiệp vụ trong công tác quản lý nhà nước về hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện; chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi thực tiễn và thảo luận những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức, hoạt động và quản lý hội, quỹ; đề xuất những giải pháp thiết thực góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và phát huy vai trò của các hội, quỹ trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.