Một đoạn cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình do VEC đầu tư.

Bộ Xây dựng vừa có công văn gửi Bộ Tài chính tham gia ý kiến về việc giao Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) là cơ quan chủ quản thực hiện Dự án mở rộng đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình.

Theo Bộ Xây dựng, tại Tờ trình số 3459/TTr-VEC-HĐTV ngày 24/10/2025, VEC đã nghiên cứu 3 phương án đầu tư mở rộng tuyến cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình gồm: đầu tư kinh doanh theo Luật Đầu tư; đầu tư công; và đầu tư theo phương thức đối tác công tư (hình thức BOT).

VEC cũng phân tích và kiến nghị đầu tư Dự án mở rộng cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình lên quy mô theo quy hoạch bằng hình thức đầu tư công.

Bộ Xây dựng nhận thấy, tuyến cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình có nhiều nét đặc thù: VEC đang khai thác, thu phí để hoàn vốn phần vốn VEC đã bố trí cho dự án; thuận lợi cho công tác đầu tư, quản lý, khai thác đối với phần đầu tư mở rộng; VEC đã huy động phần lớn kinh phí đầu tư tuyến đường, chiếm khoảng 97% tổng mức đầu tư.

Do đó, việc VEC đánh giá triển khai đầu tư theo Luật PPP (BOT) là khó khả thi là có cơ sở; đối với phương án đầu tư theo Luật Đầu tư cần cân nhắc do đây là công trình thiết yếu phục vụ mục đích công ích, tài sản hình thành sau đầu tư là tài sản của doanh nghiệp, trình tự thủ tục xử lý giao đất phức tạp.

Vì vậy, Bộ Xây dựng đề nghị Bộ Tài chính (đơn vị chủ trì xây dựng Luật Đầu tư, đơn vị quản lý VEC) rà soát, đánh giá kỹ lưỡng các phương thức đầu tư nói trên, bảo đảm tính khả thi, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu tiến độ trong điều kiện mở rộng tuyến đường trở nên cấp thiết.

“Trường hợp thực hiện theo hình thức đầu tư công, việc giao VEC là cơ quan chủ quản là có cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn (hiện nay, VEC được giao làm cơ quan chủ quản để đầu tư tuyến TP.HCM - Long Thành và mở rộng cao tốc đoạn Yên Bái - Lào Cai); trình tự thực hiện theo Điều 29 Luật Đầu tư công”, công văn của Bộ Xây dựng nêu rõ.

Dự án đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình do VEC đầu tư và khai thác là một phần của đường trục cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đóng vai trò huyết mạch của trục cao tốc Bắc - Nam, là cửa ngõ Thủ đô kết nối giao thông, kinh tế, chính trị, xã hội với các tỉnh phía nam của Thủ đô Hà Nội.

VEC hoàn thành và đưa vào khai thác Dự án đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình từ năm 2012 với tổng chiều dài khoảng 50 km.

Theo thống kê, kể từ khi đưa vào khai thác đến nay, lưu lượng xe trên tuyến liên tục tăng cao (trung bình trên 10%/năm). Hiện tuyến đường đã mãn tải với quy mô 4 làn xe và có biểu hiện quá tải, ùn tắc, đặc biệt vào các ngày nghỉ và các dịp lễ lớn.

Theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2020 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1454/QĐ-TTg ngày 1/9/2021 và điều chỉnh tại Quyết định số 12/QĐ-TTg ngày 3/1/2025, tuyến cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình được quy hoạch với chiều dài 50 km, gồm 2 đoạn: Cầu Giẽ - Phú Thứ quy mô 10 làn xe, tiến trình đầu tư trước 2030; Phú Thứ - Ninh Bình quy mô 6 làn xe, tiến trình đầu tư trước 2030.

Trên cơ sở dự báo lưu lượng xe qua từng đoạn tuyến, khả năng huy động nguồn lực đầu tư của VEC hiện nay và điều kiện công địa, VEC đề xuất phân kỳ đầu tư mở rộng tuyến cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình lên quy mô 6 làn xe, thực hiện trong năm 2027; sau năm 2038 nghiên cứu mở rộng theo quy mô quy hoạch.

Ước tính tổng mức đầu tư Dự án mở rộng cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình, bao gồm lãi vay trong thời gian xây dựng, là 3.013 tỷ đồng.

VEC kiến nghị lãnh đạo Chính phủ xem xét giao VEC thực hiện đầu tư mở rộng Dự án theo phương án phù hợp; phương án thuận lợi nhất là đầu tư công với cơ cấu vốn hỗn hợp và có sự tham gia của ngân sách nhà nước.

Trong đó, vốn ngân sách nhà nước khoảng 100 tỷ đồng (nguồn vốn trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 đã được thông báo cho VEC); vốn VEC huy động là 2.913 tỷ đồng, gồm vốn tự có của VEC (bao gồm lãi vay trong thời gian xây dựng khoảng 294 tỷ đồng) là 583 tỷ đồng; vốn huy động từ các tổ chức tín dụng trong nước là 2.330 tỷ đồng.