Không chỉ gia tăng nhanh về số lượng, dòng vốn FDI vào Việt Nam đã cải thiện đáng kể về chất lượng. Trong ảnh: Nhà máy Samsung Electronics tại Bắc Ninh

Chuyến bay của tỷ phú và những cơ hội tỷ USD

Liên tiếp trong nửa cuối tháng 4/2026, có tới 2 đoàn doanh nghiệp lớn, với nhiều gương mặt tỷ phú đình đám thế giới, đã tới Việt Nam để tìm kiếm cơ hội đầu tư, kinh doanh. Một là đoàn hơn 120 lãnh đạo của 52 tập đoàn hàng đầu của Mỹ, do Hội đồng Kinh doanh Mỹ - ASEAN (USABC) dẫn đầu. Và một là phái đoàn hùng hậu hơn 200 lãnh đạo doanh nghiệp Hàn Quốc, bao gồm Chủ tịch các tập đoàn Samsung (Lee Jae-yong), SK (Chey Tae Won), LG (Koo Kwang Mo), Hyosung (Cho Hyun Joon)…, tháp tùng Tổng thống nước này tới thăm Việt Nam.

Không chỉ là các tập đoàn lớn, đây còn là các “ông lớn” dẫn dắt chuỗi cung ứng toàn cầu. Chính vì thế, việc nhiều tập đoàn lớn, hàng đầu thế giới tập trung tại Việt Nam trong dịp này đã một lần nữa cho thấy tầm quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu.

Việt Nam chính là “điểm đến đầu tư hàng đầu” và là “vùng đất cơ hội” cho các tập đoàn toàn cầu, như nhận định lâu nay của các tập đoàn nước ngoài. “Việt Nam hội tụ khá nhiều điều kiện để trở thành cứ điểm của doanh nghiệp Hàn Quốc”, ông Ko Tae Yeon, Chủ tịch Kocham cũng đã nói như vậy.

Chủ tịch Kocham cho biết, trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc và môi trường thương mại - công nghệ ngày càng biến động, việc có một đoàn hơn 200 doanh nghiệp sang Việt Nam để tìm kiếm cơ hội đầu tư lần này đã cho thấy niềm tin và kỳ vọng của doanh nghiệp Hàn Quốc đối với thị trường Việt Nam vẫn rất lớn.

Cùng với niềm tin và kỳ vọng đó và cùng với các chuyến bay đến Việt Nam của các tỷ phú là các cam kết tỷ USD và các thỏa thuận hợp tác giữa doanh nghiệp hai bên. Tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam - Hàn Quốc, đã có 73 thỏa thuận hợp tác được trao gửi. Trong số đó, đáng chú ý là việc SK Innovation Co., Ltd (Hàn Quốc) lập liên danh với 2 doanh nghiệp của Việt Nam để đầu tư Dự án Điện khí LNG Quỳnh Lập (Nghệ An), vốn đầu tư 2,2 tỷ USD.

Trong khi đó, các cuộc thảo luận liên quan đến đoàn công tác của 52 tập đoàn hàng đầu của Mỹ chỉ ra rằng, dòng vốn tỷ USD đang chực chờ. Theo chia sẻ của ông Ankur Modi, Phó tổng giám đốc phụ trách Khu vực Nam Á và Đông Dương của Philip Morris International (PMI), Tập đoàn sẵn sàng mang đến nguồn vốn đầu tư, kinh nghiệm quản lý, công nghệ mới và sự kết nối với chuỗi cung ứng toàn cầu tới Việt Nam.

Hành trình 40 năm thu hút FDI và câu chuyện phát triển “đồng thịnh vượng”

Không chỉ bây giờ niềm tin và kỳ vọng của các nhà đầu tư nước ngoài mới được đặt vào Việt Nam. Đó là lý do vì sao, gần 40 năm qua, kể từ tháng 12/1987, khi Luật Đầu tư nước ngoài đầu tiên chính thức được thông qua, Việt Nam đã luôn thành công trong thu hút FDI và trở thành “điểm sáng” trên bản đồ đầu tư toàn cầu.

Lũy kế, sau gần 40 năm thu hút FDI, Việt Nam có 46.198 dự án đầu tư nước ngoài còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký trên 542 tỷ USD. Vốn thực hiện lũy kế của các dự án đầu tư nước ngoài đạt 355,652 tỷ USD, bằng khoảng 65,6% tổng vốn đầu tư đăng ký còn hiệu lực.

Nếu tính lượng vốn FDI Việt Nam thu hút được kể từ năm 2021 đến nay, con số là 187,33 tỷ USD, chiếm trên 34,5% tổng vốn FDI Việt Nam thu hút được trong vòng gần 40 năm qua. Điều đó cho thấy, FDI vào Việt Nam đã tăng tốc mạnh mẽ trong những năm gần đây.

Hơn thế nữa, điều quan trọng, không chỉ gia tăng nhanh về số lượng, dòng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam trong thời gian gần đây đã cải thiện đáng kể về chất lượng. Nhiều doanh nghiệp lớn của Mỹ, EU, như Qualcomm, NVIDIA, LEGO, SYRE… đã tiếp tục đầu tư mới và mở rộng đầu tư, xây dựng chuỗi cung ứng tại Việt Nam, bao gồm cả đầu tư trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển (R&D).

“Việt Nam giờ đây đã trở thành điểm đến chiến lược của nhiều tập đoàn lớn trên thế giới, là mắt xích không thể thiếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ cao, điện tử, bán dẫn, AI…”, nguyên Phó thủ tướng Nguyễn Chí Dũng đã nhiều lần khẳng định điều này.

Đây là thực tế, bởi chỉ tính từ đầu năm đến nay, đã có không ít dự án FDI công nghệ cao đầu tư vào Việt Nam. Trong báo cáo về tình hình thu hút FDI 3 tháng đầu năm 2026, Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính) cho rằng, điểm sáng quan trọng là Việt Nam tiếp tục thu hút được các dự án công nghệ cao quy mô lớn, qua đó cho thấy xu hướng nâng dần chất lượng dòng vốn FDI. Đây cũng là minh chứng cho định hướng thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên công nghệ tiên tiến, công nghệ nền tảng, giá trị gia tăng cao và khả năng lan tỏa sang khu vực doanh nghiệp trong nước.

Chất lượng dòng vốn tăng thì những đóng góp của khu vực FDI cho kinh tế - xã hội Việt Nam cũng ngày càng lớn hơn, không chỉ trong thúc đẩy xuất khẩu, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, mà còn đưa Việt Nam tham gia sâu hơn chuỗi giá trị toàn cầu.

Và hơn thế, nếu trước đây, câu chuyện thường được nhắc là sự tìm kiếm lợi ích từ một phía của các nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, thì bây giờ, câu chuyện đã khác - là “cùng thắng, cùng phát triển”, là “đồng thịnh vượng”.

Tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam - Hàn Quốc mới đây, ông Na Ki Hong, Tổng giám đốc Samsung Việt Nam chia sẻ về các hoạt động hỗ trợ tư vấn cải tiến sản xuất và phát triển nhà máy thông minh cho các doanh nghiệp Việt Nam; cũng như các hoạt động nhằm hỗ trợ đào tạo và bồi dưỡng nhân tài công nghệ cho Việt Nam. Theo ông Na Ki Hong, đó là cách để Samsung có thể hiện thực hóa mục tiêu phát triển “đồng thịnh vượng” với Việt Nam.

Trong khi đó, ông Brian McFeeters, Chủ tịch, kiêm Tổng giám đốc USABC cũng khẳng định, các tập đoàn của Mỹ có khả năng mang tới công nghệ tiên tiến và nguồn vốn dài hạn, với mục tiêu cuối cùng là hỗ trợ nền kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển tiếp theo, hướng tới tăng trưởng 2 con số.

Còn Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung nhấn mạnh việc hai nước Việt - Hàn phải cùng nhau “gieo hạt giống” cho ngành công nghiệp trong tương lai. Đó cũng chính là cách để các tập đoàn toàn cầu và Việt Nam “đồng thịnh vượng”, nhất là trong kỷ nguyên phát triển mới.

Hướng mở cho kỷ nguyên phát triển mới

Việt Nam đã đặt ra những mục tiêu to lớn trong kỷ nguyên phát triển mới, mà một trong những mục tiêu là phải đạt tốc độ tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026-2030. Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo được coi là chìa khóa cho sự thịnh vượng. Huy động nguồn lực cho đầu tư phát triển, trong đó có FDI là cần thiết. Thúc đẩy hợp tác đầu tư nước ngoài trong giai đoạn tới vì vậy là rất quan trọng, nhất là trong những lĩnh vực sẽ tạo ra các động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế, như công nghệ tiên phong, năng lượng, hạ tầng, logistics, R&D…

Trong Kế hoạch Phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030 vừa được Quốc hội thông qua, Chính phủ đã đưa ra nhiều giải pháp cụ thể. Chẳng hạn, triển khai Nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (đang trình Bộ Chính trị thông qua). Trong đó, tập trung nghiên cứu hoàn thiện cơ chế khuyến khích doanh nghiệp FDI sử dụng nguồn vốn, doanh thu, lợi nhuận chưa chuyển về nước để đầu tư tại Việt Nam; tiếp tục triển khai hiệu quả Quỹ Hỗ trợ đầu tư, các chương trình hỗ trợ các dự án công nghệ cao tại Việt Nam; tạo kết nối doanh nghiệp - chuỗi cung ứng, trong đó kết nối nhà đầu tư FDI lớn với doanh nghiệp nội địa…

Đây là những giải pháp quan trọng và cần thiết để thúc đẩy dòng FDI chất lượng cao tiếp tục chảy mạnh vào Việt Nam. “Dòng vốn tỷ USD sẽ không tự nhiên chảy vào Việt Nam, nếu thiếu đi một bộ lọc quan trọng là thể chế”, ông Brian McFeeters nói.

Trong các cuộc tiếp xúc với lãnh đạo Chính phủ Việt Nam, các nhà đầu tư nước ngoài luôn đề cập việc tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đảm bảo tính nhất quán, minh bạch…

“Với vai trò là cơ quan quản lý tài chính, ngân sách và chính sách đầu tư, Bộ Tài chính cam kết sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách tài chính, đầu tư theo hướng minh bạch, ổn định và phù hợp với thông lệ quốc tế; đồng hành, lắng nghe và xử lý kịp thời các kiến nghị của doanh nghiệp, góp phần tạo dựng một môi trường đầu tư thuận lợi, cạnh tranh và có khả năng dự báo cao”, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn khẳng định.