Nhà ở của người dân sống trên đê, trên hành lang đê điều chủ yếu được xây dựng tạm bợ.

Theo thống kê mới nhất, trên địa bàn tỉnh Cà Mau có khoảng 650 hộ sống trên đê, trên hành lang đê điều, với hơn 2.600 khẩu. Trong đó, phân bố ở huyện U Minh 154 hộ; huyện Trần Văn Thời trên 430 hộ và huyện Phú Tân gần 60 hộ.

Thực tế lâu nay cho thấy, việc người dân cất nhà, sinh sống trên hành lang đê điều rất nguy hiểm. Minh chứng cụ thể nhất là trận triều cường dâng, gió mạnh, sóng to do ảnh hưởng bởi cơn bão số 3 vừa qua, làm nhiều nhà dân tuyến đê biển Tây bị ngập nước, tốc mái, thậm chí sập hoàn toàn.

Bà Nguyễn Thị Huyền, ở ấp Kinh Hòn Bắc, xã Khánh Bình Tây, huyện Trần Văn Thời cho biết: “Nhà tôi có 7 nhân khẩu, nhà được xây dựng phía ngoài đê biển Tây, sát mé biển. Bị ảnh hưởng bởi cơn bão số 3 vừa qua, không chỉ căn nhà bị sập mà toàn bộ tài sản cũng bị nước biển dâng cuốn trôi hết. Đây là lần đầu tiên tôi thấy tình trạng nước biển dâng nhanh như vậy, trước đây chưa từng xảy ra, nếu không gia đình tôi đã chủ động di dời tài sản đến nơi khác để tránh mất mát. Mặc dù biết sống ngoài đê là nguy hiểm, nhưng do hoàn cảnh gia đình khó khăn, không có đất nơi khác nên chắc phải tiếp tục dựng lại căn nhà ở nơi ở cũ. Khi nào thấy thời tiết xấu thì chủ động chạy đi nơi khác trú ngụ tạm thời, không để bị thiệt hại nặng nề như vừa qua”.

Nhà của bà Nguyễn Thị Huyền, ấp Kinh Hòn Bắc, xã Khánh Bình Tây, huyện Trần Văn Thời trở thành đống đổ nát sau khi thủy triều dâng kèm gió mạnh, sóng to.

Được biết, trong số 650 hộ sống trên đê, trên hành lang đê điều có 134 hộ nghèo, cận nghèo, dân tộc thiểu số, chính sách; có 121 hộ đã được hưởng chính sách tái định cư; 61 hộ có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. 80% nhà ở của các hộ này được xây dựng tạm bợ, số còn lại nhà ở được xây dựng kiên cố, đạt chuẩn 3 cứng.

Ông Nguyễn Vĩnh Thành, Bí thư Đảng ủy xã Khánh Bình Tây, huyện Trần Văn Thời cho biết: “Trước đây, địa bàn xã Khánh Bình Tây có trên 70 hộ dân sống ngoài đê biển Tây để khai thác, nuôi trồng thủy sản dưới tán rừng. Những hộ này là hợp đồng viên của Hạt Kiểm lâm rừng phòng hộ biển Tây. Năm 2015, Hạt Kiểm lâm rừng phòng hộ biển Tây đã thanh lý hợp đồng, có trên 65 trường hợp đã di dời đến nơi ở mới phía trong đê. Còn lại 5 hộ, với 22 khẩu không chịu di dời mà vẫn sống ngoài đê rừng phòng hộ biển Tây để nuôi tôm".

"Sắp tới, địa phương sẽ làm việc với Hạt Kiểm lâm rừng phòng hộ biển Tây để tiếp tục vận động số hộ này di dời vào bên trong đê biển Tây sinh sống. Những hộ này không thuộc diện tái định cư, nhưng trong trường hợp hoàn cảnh đặc biệt khó không có nơi ở mới, địa phương sẽ kiến nghị cơ quan chức năng có thẩm quyền xem xét đưa họ vào khu tái định cư của xã. Hiện tại, khu tái định cư đã được phê duyệt, nhưng chưa triển khai xây dựng, nên chưa thể di dời người dân vào đó ở", ông Thành nói.

Qua thăm dò ý kiến của các hộ sống trên đê, trên hành lang đê điều, có gần 430 hộ có nhu cầu tái định cư. Ngoài ra, còn có gần 650 hộ dân thuộc diện di cư tự do, dân sinh sống vùng thiên tai tỉnh Cà Mau cũng có nhu cầu tái định cư.

Trước tình hình biến đổi khí hậu, nước biển dâng ngày càng diễn biến phức tạp, đặc biệt là nhu cầu cấp bách về chỗ ở an toàn cho người dân, UBND tỉnh Cà Mau đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ, các Bộ, ngành Trung ương hỗ trợ 1.400 tỷ đồng để di dời dân cư vào sinh sống ổn định ở các cụm tuyến dân cư mới, giai đoạn 2016 - 2020 và lộ trình tới năm 2025.